൯. വിപസ്സനാകഥാ

൩൬. ഏവം മേ സുതം – ഏകം സമയം ഭഗവാ സാവത്ഥിയം വിഹരതി ജേതവനേ അനാഥപിണ്ഡികസ്സ ആരാമേ. തത്ര ഖോ ഭഗവാ ഭിക്ഖൂ ആമന്തേസി – ‘‘ഭിക്ഖവോ’’തി. ‘‘ഭദന്തേ’’തി തേ ഭിക്ഖൂ ഭഗവതോ പച്ചസ്സോസും. ഭഗവാ ഏതദവോച –

‘‘സോ വത, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖു കഞ്ചി [കിഞ്ചി (ക.) അ. നി. ൬.൯൯-൧൦൦ പസ്സിതബ്ബാ] സങ്ഖാരം നിച്ചതോ സമനുപസ്സന്തോ അനുലോമികായ ഖന്തിയാ സമന്നാഗതോ ഭവിസ്സതീതി – നേതം ഠാനം വിജ്ജതി; അനുലോമികായ ഖന്തിയാ അസമന്നാഗതോ സമ്മത്തനിയാമം ഓക്കമിസ്സതീതി – നേതം ഠാനം വിജ്ജതി; സമ്മത്തനിയാമം അനോക്കമമാനോ സോതാപത്തിഫലം വാ സകദാഗാമിഫലം വാ അനാഗാമിഫലം വാ അരഹത്തം വാ [അരഹത്തഫലം വാ (സ്യാ. ക.) അ. നി. ൬.൯൮ പസ്സിതബ്ബാ] സച്ഛികരിസ്സതീതി – നേതം ഠാനം വിജ്ജതി.

‘‘സോ വത, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖു സബ്ബസങ്ഖാരേ അനിച്ചതോ സമനുപസ്സന്തോ അനുലോമികായ ഖന്തിയാ സമന്നാഗതോ ഭവിസ്സതീതി – ഠാനമേതം വിജ്ജതി; അനുലോമികായ ഖന്തിയാ സമന്നാഗതോ സമ്മത്തനിയാമം ഓക്കമിസ്സതീതി – ഠാനമേതം വിജ്ജതി, സമ്മത്തനിയാമം ഓക്കമമാനോ സോതാപത്തിഫലം വാ സകദാഗാമിഫലം വാ അനാഗാമിഫലം വാ അരഹത്തം വാ സച്ഛികരിസ്സതീതി – ഠാനമേതം വിജ്ജതി.

‘‘സോ വത, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖു കഞ്ചി സങ്ഖാരം സുഖതോ സമനുപസ്സന്തോ അനുലോമികായ ഖന്തിയാ സമന്നാഗതോ ഭവിസ്സതീതി – നേതം ഠാനം വിജ്ജതി; അനുലോമികായ ഖന്തിയാ അസമന്നാഗതോ സമ്മത്തനിയാമം ഓക്കമിസ്സതീതി – നേതം ഠാനം വിജ്ജതി; സമ്മത്തനിയാമം അനോക്കമമാനോ സോതാപത്തിഫലം വാ സകദാഗാമിഫലം വാ അനാഗാമിഫലം വാ അരഹത്തം വാ സച്ഛികരിസ്സതീതി – നേതം ഠാനം വിജ്ജതി.

‘‘സോ വത, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖു സബ്ബസങ്ഖാരേ ദുക്ഖതോ സമനുപസ്സന്തോ അനുലോമികായ ഖന്തിയാ സമന്നാഗതോ ഭവിസ്സതീതി – ഠാനമേതം വിജ്ജതി; അനുലോമികായ ഖന്തിയാ സമന്നാഗതോ സമ്മത്തനിയാമം ഓക്കമിസ്സതീതി – ഠാനമേതം വിജ്ജതി; സമ്മത്തനിയാമം ഓക്കമമാനോ സോതാപത്തിഫലം വാ സകദാഗാമിഫലം വാ അനാഗാമിഫലം വാ അരഹത്തം വാ സച്ഛികരിസ്സതീതി – ഠാനമേതം വിജ്ജതി.

‘‘സോ വത, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖു കഞ്ചി ധമ്മം അത്തതോ സമനുപസ്സന്തോ അനുലോമികായ ഖന്തിയാ സമന്നാഗതോ ഭവിസ്സതീതി – നേതം ഠാനം വിജ്ജതി; അനുലോമികായ ഖന്തിയാ അസമന്നാഗതോ സമ്മത്തനിയാമം ഓക്കമിസ്സതീതി – നേതം ഠാനം വിജ്ജതി; സമ്മത്തനിയാമം അനോക്കമമാനോ സോതാപത്തിഫലം വാ സകദാഗാമിഫലം വാ അനാഗാമിഫലം വാ അരഹത്തം വാ സച്ഛികരിസ്സതീതി – നേതം ഠാനം വിജ്ജതി.

‘‘സോ വത, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖു സബ്ബധമ്മേ [കഞ്ചി ധമ്മം (സ്യാ.), കിഞ്ചി ധമ്മം (ക.) അ. നി. ൬.൧൦൦ പസ്സിതബ്ബാ] അനത്തതോ സമനുപസ്സന്തോ അനുലോമികായ ഖന്തിയാ സമന്നാഗതോ ഭവിസ്സതീതി – ഠാനമേതം വിജ്ജതി; അനുലോമികായ ഖന്തിയാ സമന്നാഗതോ സമ്മത്തനിയാമം ഓക്കമിസ്സതീതി – ഠാനമേതം വിജ്ജതി; സമ്മത്തനിയാമം ഓക്കമമാനോ സോതാപത്തിഫലം വാ സകദാഗാമിഫലം വാ അനാഗാമിഫലം വാ അരഹത്തം വാ സച്ഛികരിസ്സതീതി – ഠാനമേതം വിജ്ജതി.

‘‘സോ വത, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖു നിബ്ബാനം ദുക്ഖതോ സമനുപസ്സന്തോ അനുലോമികായ ഖന്തിയാ സമന്നാഗതോ ഭവിസ്സതീതി – നേതം ഠാനം വിജ്ജതി; അനുലോമികായ ഖന്തിയാ അസമന്നാഗതോ സമ്മത്തനിയാമം ഓക്കമിസ്സതീതി – നേതം ഠാനം വിജ്ജതി; സമ്മത്തനിയാമം അനോക്കമമാനോ സോതാപത്തിഫലം വാ സകദാഗാമിഫലം വാ അനാഗാമിഫലം വാ അരഹത്തം വാ സച്ഛികരിസ്സതീതി – നേതം ഠാനം വിജ്ജതി.

‘‘സോ വത, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖു നിബ്ബാനം സുഖതോ സമനുപസ്സന്തോ അനുലോമികായ ഖന്തിയാ സമന്നാഗതോ ഭവിസ്സതീതി – ഠാനമേതം വിജ്ജതി; അനുലോമികായ ഖന്തിയാ സമന്നാഗതോ സമ്മത്തനിയാമം ഓക്കമിസ്സതീതി – ഠാനമേതം വിജ്ജതി; സമ്മത്തനിയാമം ഓക്കമമാനോ സോതാപത്തിഫലം വാ സകദാഗാമിഫലം വാ അനാഗാമിഫലം വാ അരഹത്തം വാ സച്ഛികരിസ്സതീതി – ഠാനമേതം വിജ്ജതി’’.

൩൭. കതിഹാകാരേഹി അനുലോമികം ഖന്തിം പടിലഭതി, കതിഹാകാരേഹി സമ്മത്തനിയാമം ഓക്കമതി? ചത്താരീസായ ആകാരേഹി അനുലോമികം ഖന്തിം പടിലഭതി, ചത്താരീസായ ആകാരേഹി സമ്മത്തനിയാമം ഓക്കമതി.

കതമേഹി ചത്താരീസായ ആകാരേഹി അനുലോമികം ഖന്തിം പടിലഭതി, കതമഹി ചത്താരീസായ ആകാരേഹി സമ്മത്തനിയാമം ഓക്കമതി? പഞ്ചക്ഖന്ധേ അനിച്ചതോ ദുക്ഖതോ രോഗതോ ഗണ്ഡതോ സല്ലതോ അഘതോ ആബാധതോ പരതോ പലോകതോ ഈതിതോ ഉപദ്ദവതോ ഭയതോ ഉപസഗ്ഗതോ ചലതോ പഭങ്ഗുതോ [പഭങ്ഗതോ (സ്യാ.)] അദ്ധുവതോ അതാണതോ [അത്താണതോ (സ്യാ.)] അലേണതോ അസരണതോ രിത്തതോ തുച്ഛതോ സുഞ്ഞതോ അനത്തതോ ആദീനവതോ വിപരിണാമധമ്മതോ അസാരകതോ അഘമൂലതോ വധകതോ വിഭവതോ സാസവതോ സങ്ഖതതോ മാരാമിസതോ ജാതിധമ്മതോ ജരാധമ്മതോ ബ്യാധിധമ്മതോ മരണധമ്മതോ സോകധമ്മതോ പരിദേവധമ്മതോ ഉപായാസധമ്മതോ സംകിലേസികധമ്മതോ.

൩൮. പഞ്ചക്ഖന്ധേ അനിച്ചതോ പസ്സന്തോ അനുലോമികം ഖന്തിം പടിലഭതി. പഞ്ചന്നം ഖന്ധാനം നിരോധോ നിച്ചം നിബ്ബാനന്തി പസ്സന്തോ സമ്മത്തനിയാമം ഓക്കമതി. പഞ്ചക്ഖന്ധേ ദുക്ഖതോ പസ്സന്തോ അനുലോമികം ഖന്തിം പടിലഭതി. പഞ്ചന്നം ഖന്ധാനം നിരോധോ സുഖം നിബ്ബാനന്തി പസ്സന്തോ സമ്മത്തനിയാമം ഓക്കമതി. പഞ്ചക്ഖന്ധേ രോഗതോ പസ്സന്തോ അനുലോമികം ഖന്തിം പടിലഭതി. പഞ്ചന്നം ഖന്ധാനം നിരോധോ ആരോഗ്യം നിബ്ബാനന്തി പസ്സന്തോ സമ്മത്തനിയാമം ഓക്കമതി. പഞ്ചക്ഖന്ധേ ഗണ്ഡതോ പസ്സന്തോ അനുലോമികം ഖന്തിം പടിലഭതി. പഞ്ചന്നം ഖന്ധാനം നിരോധോ അഗണ്ഡം [നിഗണ്ഡോ (സ്യാ.)] നിബ്ബാനന്തി പസ്സന്തോ സമ്മത്തനിയാമം ഓക്കമതി. പഞ്ചക്ഖന്ധേ സല്ലതോ പസ്സന്തോ അനുലോമികം ഖന്തിം പടിലഭതി. പഞ്ചന്നം ഖന്ധാനം നിരോധോ വിസല്ലം [നിസ്സല്ലം (സ്യാ.)] നിബ്ബാനന്തി പസ്സന്തോ സമ്മത്തനിയാമം ഓക്കമതി.

പഞ്ചക്ഖന്ധേ അഘതോ പസ്സന്തോ അനുലോമികം ഖന്തിം പടിലഭതി. പഞ്ചന്നം ഖന്ധാനം നിരോധോ അനഘോ നിബ്ബാനന്തി പസ്സന്തോ സമ്മത്തനിയാമം ഓക്കമതി. പഞ്ചക്ഖന്ധേ ആബാധതോ പസ്സന്തോ അനുലോമികം ഖന്തിം പടിലഭതി. പഞ്ചന്നം ഖന്ധാനം നിരോധോ അനാബാധോ നിബ്ബാനന്തി പസ്സന്തോ സമ്മത്തനിയാമം ഓക്കമതി. പഞ്ചക്ഖന്ധേ പരതോ പസ്സന്തോ അനുലോമികം ഖന്തിം പടിലഭതി. പഞ്ചന്നം ഖന്ധാനം നിരോധോ അപരപ്പച്ചയം നിബ്ബാനന്തി പസ്സന്തോ സമ്മത്തനിയാമം ഓക്കമതി. പഞ്ചക്ഖന്ധേ പലോകതോ പസ്സന്തോ അനുലോമികം ഖന്തിം പടിലഭതി. പഞ്ചന്നം ഖന്ധാനം നിരോധോ അപലോകധമ്മോ നിബ്ബാനന്തി പസ്സന്തോ സമ്മത്തനിയാമം ഓക്കമതി. പഞ്ചക്ഖന്ധേ ഈതിതോ പസ്സന്തോ അനുലോമികം ഖന്തിം പടിലഭതി. പഞ്ചന്നം ഖന്ധാനം നിരോധോ അനീതികം നിബ്ബാനന്തി പസ്സന്തോ സമ്മത്തനിയാമം ഓക്കമതി.

പഞ്ചക്ഖന്ധേ ഉപദ്ദവതോ പസ്സന്തോ അനുലോമികം ഖന്തിം പടിലഭതി. പഞ്ചന്നം ഖന്ധാനം നിരോധോ അനുപദ്ദവം നിബ്ബാനന്തി പസ്സന്തോ സമ്മത്തനിയാമം ഓക്കമതി. പഞ്ചക്ഖന്ധേ ഭയതോ പസ്സന്തോ അനുലോമികം ഖന്തിം പടിലഭതി. പഞ്ചന്നം ഖന്ധാനം നിരോധോ അഭയം നിബ്ബാനന്തി പസ്സന്തോ സമ്മത്തനിയാമം ഓക്കമതി. പഞ്ചക്ഖന്ധേ ഉപസഗ്ഗതോ പസ്സന്തോ അനുലോമികം ഖന്തിം പടിലഭതി. പഞ്ചന്നം ഖന്ധാനം നിരോധോ അനുപസഗ്ഗം നിബ്ബാനന്തി പസ്സന്തോ സമ്മത്തനിയാമം ഓക്കമതി. പഞ്ചക്ഖന്ധേ ചലതോ പസ്സന്തോ അനുലോമികം ഖന്തിം പടിലഭതി. പഞ്ചന്നം ഖന്ധാനം നിരോധോ അചലം നിബ്ബാനന്തി പസ്സന്തോ സമ്മത്തനിയാമം ഓക്കമതി. പഞ്ചക്ഖന്ധേ പഭങ്ഗുതോ പസ്സന്തോ അനുലോമികം ഖന്തിം പടിലഭതി. പഞ്ചന്നം ഖന്ധാനം നിരോധോ അപഭങ്ഗു [അപ്പഭങ്ഗം (സ്യാ.)] നിബ്ബാനന്തി പസ്സന്തോ സമ്മത്തനിയാമം ഓക്കമതി.

പഞ്ചക്ഖന്ധേ അദ്ധുവതോ പസ്സന്തോ അനുലോമികം ഖന്തിം പടിലഭതി. പഞ്ചന്നം ഖന്ധാനം നിരോധോ ധുവം നിബ്ബാനന്തി പസ്സന്തോ സമ്മത്തനിയാമം ഓക്കമതി. പഞ്ചക്ഖന്ധേ അതാണതോ പസ്സന്തോ അനുലോമികം ഖന്തിം പടിലഭതി. പഞ്ചന്നം ഖന്ധാനം നിരോധോ താണം നിബ്ബാനന്തി പസ്സന്തോ സമ്മത്തനിയാമം ഓക്കമതി. പഞ്ചക്ഖന്ധേ അലേണതോ പസ്സന്തോ അനുലോമികം ഖന്തിം പടിലഭതി. പഞ്ചന്നം ഖന്ധാനം നിരോധോ ലേണം നിബ്ബാനന്തി പസ്സന്തോ സമ്മത്തനിയാമം ഓക്കമതി. പഞ്ചക്ഖന്ധേ അസരണതോ പസ്സന്തോ അനുലോമികം ഖന്തിം പടിലഭതി. പഞ്ചന്നം ഖന്ധാനം നിരോധോ സരണം നിബ്ബാനന്തി പസ്സന്തോ സമ്മത്തനിയാമം ഓക്കമതി. പഞ്ചക്ഖന്ധേ രിത്തതോ പസ്സന്തോ അനുലോമികം ഖന്തിം പടിലഭതി. പഞ്ചന്നം ഖന്ധാനം നിരോധോ അരിത്തം നിബ്ബാനന്തി പസ്സന്തോ സമ്മത്തനിയാമം ഓക്കമതി.

പഞ്ചക്ഖന്ധേ തുച്ഛതോ പസ്സന്തോ അനുലോമികം ഖന്തിം പടിലഭതി. പഞ്ചന്നം ഖന്ധാനം നിരോധോ അതുച്ഛം നിബ്ബാനന്തി പസ്സന്തോ സമ്മത്തനിയാമം ഓക്കമതി. പഞ്ചക്ഖന്ധേ സുഞ്ഞതോ പസ്സന്തോ അനുലോമികം ഖന്തിം പടിലഭതി. പഞ്ചന്നം ഖന്ധാനം നിരോധോ പരമസുഞ്ഞം നിബ്ബാനന്തി പസ്സന്തോ സമ്മത്തനിയാമം ഓക്കമതി. പഞ്ചക്ഖന്ധേ അനത്തതോ പസ്സന്തോ അനുലോമികം ഖന്തിം പടിലഭതി. പഞ്ചന്നം ഖന്ധാനം നിരോധോ പരമത്ഥം നിബ്ബാനന്തി പസ്സന്തോ സമ്മത്തനിയാമം ഓക്കമതി. പഞ്ചക്ഖന്ധേ ആദീനവതോ പസ്സന്തോ അനുലോമികം ഖന്തിം പടിലഭതി. പഞ്ചന്നം ഖന്ധാനം നിരോധോ അനാദീനവം നിബ്ബാനന്തി പസ്സന്തോ സമ്മത്തനിയാമം ഓക്കമതി. പഞ്ചക്ഖന്ധേ വിപരിണാമധമ്മതോ പസ്സന്തോ അനുലോമികം ഖന്തിം പടിലഭതി. പഞ്ചന്നം ഖന്ധാനം നിരോധോ അവിപരിണാമധമ്മം നിബ്ബാനന്തി പസ്സന്തോ സമ്മത്തനിയാമം ഓക്കമതി.

പഞ്ചക്ഖന്ധേ അസാരകതോ പസ്സന്തോ അനുലോമികം ഖന്തിം പടിലഭതി. പഞ്ചന്നം ഖന്ധാനം നിരോധോ സാരം നിബ്ബാനന്തി പസ്സന്തോ സമ്മത്തനിയാമം ഓക്കമതി. പഞ്ചക്ഖന്ധേ അഘമൂലതോ പസ്സന്തോ അനുലോമികം ഖന്തിം പടിലഭതി. പഞ്ചന്നം ഖന്ധാനം നിരോധോ അനഘമൂലം നിബ്ബാനന്തി പസ്സന്തോ സമ്മത്തനിയാമം ഓക്കമതി. പഞ്ചക്ഖന്ധേ വധകതോ പസ്സന്തോ അനുലോമികം ഖന്തിം പടിലഭതി. പഞ്ചന്നം ഖന്ധാനം നിരോധോ അവധകം നിബ്ബാനന്തി പസ്സന്തോ സമ്മത്തനിയാമം ഓക്കമതി. പഞ്ചക്ഖന്ധേ വിഭവതോ പസ്സന്തോ അനുലോമികം ഖന്തിം പടിലഭതി. പഞ്ചന്നം ഖന്ധാനം നിരോധോ അവിഭവം നിബ്ബാനന്തി പസ്സന്തോ സമ്മത്തനിയാമം ഓക്കമതി. പഞ്ചക്ഖന്ധേ സാസവതോ പസ്സന്തോ അനുലോമികം ഖന്തിം പടിലഭതി. പഞ്ചന്നം ഖന്ധാനം നിരോധോ അനാസവം നിബ്ബാനന്തി പസ്സന്തോ സമ്മത്തനിയാമം ഓക്കമതി.

പഞ്ചക്ഖന്ധേ സങ്ഖതതോ പസ്സന്തോ അനുലോമികം ഖന്തിം പടിലഭതി. പഞ്ചന്നം ഖന്ധാനം നിരോധോ അസങ്ഖതം നിബ്ബാനന്തി പസ്സന്തോ സമ്മത്തനിയാമം ഓക്കമതി. പഞ്ചക്ഖന്ധേ മാരാമിസതോ പസ്സന്തോ അനുലോമികം ഖന്തിം പടിലഭതി. പഞ്ചന്നം ഖന്ധാനം നിരോധോ നിരാമിസം നിബ്ബാനന്തി പസ്സന്തോ സമ്മത്തനിയാമം ഓക്കമതി. പഞ്ചക്ഖന്ധേ ജാതിധമ്മതോ പസ്സന്തോ അനുലോമികം ഖന്തിം പടിലഭതി. പഞ്ചന്നം ഖന്ധാനം നിരോധോ അജാതം നിബ്ബാനന്തി പസ്സന്തോ സമ്മത്തനിയാമം ഓക്കമതി. പഞ്ചക്ഖന്ധേ ജരാധമ്മതോ പസ്സന്തോ അനുലോമികം ഖന്തിം പടിലഭതി. പഞ്ചന്നം ഖന്ധാനം നിരോധോ അജരം നിബ്ബാനന്തി പസ്സന്തോ സമ്മത്തനിയാമം ഓക്കമതി. പഞ്ചക്ഖന്ധേ ബ്യാധിധമ്മതോ പസ്സന്തോ അനുലോമികം ഖന്തിം പടിലഭതി. പഞ്ചന്നം ഖന്ധാനം നിരോധോ അബ്യാധി [അബ്യാധിധമ്മം (സ്യാ.)] നിബ്ബാനന്തി പസ്സന്തോ സമ്മത്തനിയാമം ഓക്കമതി.

പഞ്ചക്ഖന്ധേ മരണധമ്മതോ പസ്സന്തോ അനുലോമികം ഖന്തിം പടിലഭതി. പഞ്ചന്നം ഖന്ധാനം നിരോധോ അമതം നിബ്ബാനന്തി പസ്സന്തോ സമ്മത്തനിയാമം ഓക്കമതി. പഞ്ചക്ഖന്ധേ സോകധമ്മതോ പസ്സന്തോ അനുലോമികം ഖന്തിം പടിലഭതി. പഞ്ചന്നം ഖന്ധാനം നിരോധോ അസോകം നിബ്ബാനന്തി പസ്സന്തോ സമ്മത്തനിയാമം ഓക്കമതി. പഞ്ചക്ഖന്ധേ പരിദേവധമ്മതോ പസ്സന്തോ അനുലോമികം ഖന്തിം പടിലഭതി. പഞ്ചന്നം ഖന്ധാനം നിരോധോ അപരിദേവം നിബ്ബാനന്തി പസ്സന്തോ സമ്മത്തനിയാമം ഓക്കമതി. പഞ്ചക്ഖന്ധേ ഉപായാസധമ്മതോ പസ്സന്തോ അനുലോമികം ഖന്തിം പടിലഭതി. പഞ്ചന്നം ഖന്ധാനം നിരോധോ അനുപായാസം നിബ്ബാനന്തി പസ്സന്തോ സമ്മത്തനിയാമം ഓക്കമതി. പഞ്ചക്ഖന്ധേ സംകിലേസികധമ്മതോ പസ്സന്തോ അനുലോമികം ഖന്തിം പടിലഭതി. പഞ്ചന്നം ഖന്ധാനം നിരോധോ അസംകിലിട്ഠം നിബ്ബാനന്തി പസ്സന്തോ സമ്മത്തനിയാമം ഓക്കമതി.

൩൯. അനിച്ചതോതി, അനിച്ചാനുപസ്സനാ. ദുക്ഖതോതി, ദുക്ഖാനുപസ്സനാ. രോഗതോതി, ദുക്ഖാനുപസ്സനാ. ഗണ്ഡതോതി, ദുക്ഖാനുപസ്സനാ. സല്ലതോതി, ദുക്ഖാനുപസ്സനാ. അഘതോതി, ദുക്ഖാനുപസ്സനാ. ആബാധതോതി, ദുക്ഖാനുപസ്സനാ. പരതോതി, അനത്താനുപസ്സനാ. പലോകതോതി, അനിച്ചാനുപസ്സനാ. ഈതിതോതി, ദുക്ഖാനുപസ്സനാ.

ഉപദ്ദവതോതി, ദുക്ഖാനുപസ്സനാ. ഭയതോതി, ദുക്ഖാനുപസ്സനാ. ഉപസഗ്ഗതോതി, ദുക്ഖാനുപസ്സനാ. ചലതോതി, അനിച്ചാനുപസ്സനാ. പഭങ്ഗുതോതി, അനിച്ചാനുപസ്സനാ. അദ്ധുവതോതി, അനിച്ചാനുപസ്സനാ. അതാണതോതി, ദുക്ഖാനുപസ്സനാ. അലേണതോതി, ദുക്ഖാനുപസ്സനാ. അസരണതോതി, ദുക്ഖാനുപസ്സനാ. രിത്തതോതി, അനത്താനുപസ്സനാ.

തുച്ഛതോതി, അനത്താനുപസ്സനാ. സുഞ്ഞതോതി, അനത്താനുപസ്സനാ. അനത്തതോതി, അനത്താനുപസ്സനാ. ആദീനവതോതി, ദുക്ഖാനുപസ്സനാ. വിപരിണാമധമ്മതോതി, അനിച്ചാനുപസ്സനാ. അസാരകതോതി, അനത്താനുപസ്സനാ. അഘമൂലതോതി, ദുക്ഖാനുപസ്സനാ. വധകതോതി, ദുക്ഖാനുപസ്സനാ. വിഭവതോതി, അനിച്ചാനുപസ്സനാ. സാസവതോതി, ദുക്ഖാനുപസ്സനാ.

സങ്ഖതതോതി, അനിച്ചാനുപസ്സനാ. മാരാമിസതോതി, ദുക്ഖാനുപസ്സനാ. ജാതിധമ്മതോതി, ദുക്ഖാനുപസ്സനാ. ജരാധമ്മതോതി, ദുക്ഖാനുപസ്സനാ. ബ്യാധിധമ്മതോതി, ദുക്ഖാനുപസ്സനാ. മരണധമ്മതോതി, അനിച്ചാനുപസ്സനാ. സോകധമ്മതോതി, ദുക്ഖാനുപസ്സനാ. പരിദേവധമ്മതോതി, ദുക്ഖാനുപസ്സനാ. ഉപായാസധമ്മതോതി, ദുക്ഖാനുപസ്സനാ. സംകിലേസികധമ്മതോതി, ദുക്ഖാനുപസ്സനാ.

ഇമേഹി ചത്താലീസായ ആകാരേഹി അനുലോമികം ഖന്തിം പടിലഭതി. ഇമേഹി ചത്താലീസായ ആകാരേഹി സമ്മത്തനിയാമം ഓക്കമതി.

ഇമേഹി ചത്താലീസായ ആകാരേഹി അനുലോമികം ഖന്തിം പടിലഭന്തസ്സ, ഇമേഹി ചത്താലീസായ ആകാരേഹി സമ്മത്തനിയാമം ഓക്കമന്തസ്സ കതി അനിച്ചാനുപസ്സനാ, കതി ദുക്ഖാനുപസ്സനാ, കതി അനത്താനുപസ്സനാ?

പഞ്ചവീസതി അനത്താനുപസ്സനാ, പഞ്ഞാസ അനിച്ചാനുപസ്സനാ;

സതം പഞ്ചവീസതി ചേവ, യാനി ദുക്ഖേ പവുച്ചരേതി.

വിപസ്സനാകഥാ നിട്ഠിതാ.