൩. അഭിസമയകഥാ

൧൯. അഭിസമയോതി. കേന അഭിസമേതി? ചിത്തേന അഭിസമേതി.

ഹഞ്ചി ചിത്തേന അഭിസമേതി, തേന ഹി അഞ്ഞാണീ അഭിസമേതി? ന അഞ്ഞാണീ അഭിസമേതി. ഞാണേന അഭിസമേതി.

ഹഞ്ചി ഞാണേന അഭിസമേതി, തേന ഹി അചിത്തേന ച ഞാണേന ച അചിത്തകോ [തേന ഹി അചിത്തകോ (സ്യാ.)] അഭിസമേതി? ന അചിത്തകോ അഭിസമേതി. ചിത്തേന ച ഞാണേന ച അഭിസമേതി.

ഹഞ്ചി ചിത്തേന ച ഞാണേന ച അഭിസമേതി, തേന ഹി കാമാവചരചിത്തേന ച ഞാണേന ച അഭിസമേതി? ന കാമാവചരചിത്തേന ച ഞാണേന ച അഭിസമേതി.

തേന ഹി രൂപാവചരചിത്തേന ച ഞാണേന ച അഭിസമേതി? ന രൂപാവചരചിത്തേന ച ഞാണേന ച അഭിസമേതി.

തേന ഹി അരൂപാവചരചിത്തേന ച ഞാണേന ച അഭിസമേതി? ന അരൂപാവചരചിത്തേന ച ഞാണേന ച അഭിസമേതി.

തേന ഹി കമ്മസ്സകതചിത്തേന ച ഞാണേന ച അഭിസമേതി? ന കമ്മസ്സകതചിത്തേന ച ഞാണേന ച അഭിസമേതി.

തേന ഹി സച്ചാനുലോമികചിത്തേന ച ഞാണേന ച അഭിസമേതി? ന സച്ചാനുലോമികചിത്തേന ച ഞാണേന ച അഭിസമേതി.

തേന ഹി അതീതചിത്തേന ച ഞാണേന ച അഭിസമേതി? ന അതീതചിത്തേന ച ഞാണേന ച അഭിസമേതി.

തേന ഹി അനാഗതചിത്തേന ച ഞാണേന ച അഭിസമേതി? ന അനാഗതചിത്തേന ച ഞാണേന ച അഭിസമേതി.

തേന ഹി പച്ചുപ്പന്നലോകിയചിത്തേന ച ഞാണേന ച അഭിസമേതി? ന പച്ചുപ്പന്നലോകിയചിത്തേന ച ഞാണേന ച അഭിസമേതി. ലോകുത്തരമഗ്ഗക്ഖണേ പച്ചുപ്പന്നചിത്തേന ച ഞാണേന ച അഭിസമേതി.

കഥം ലോകുത്തരമഗ്ഗക്ഖണേ പച്ചുപ്പന്നചിത്തേന ച ഞാണേന ച അഭിസമേതി? ലോകുത്തരമഗ്ഗക്ഖണേ ഉപ്പാദാധിപതേയ്യം ചിത്തം ഞാണസ്സ ഹേതു പച്ചയോ ച. തംസമ്പയുത്തം നിരോധഗോചരം ദസ്സനാധിപതേയ്യം ഞാണം ചിത്തസ്സ ഹേതു പച്ചയോ ച. തംസമ്പയുത്തം ഞാണം നിരോധഗോചരം. ഏവം ലോകുത്തരമഗ്ഗക്ഖണേ പച്ചുപ്പന്നചിത്തേന ച ഞാണേന ച അഭിസമേതി.

൨൦. കിം നു ഏത്തകോയേവ അഭിസമയോതി? ന ഹി.ലോകുത്തരമഗ്ഗക്ഖണേ ദസ്സനാഭിസമയോ സമ്മാദിട്ഠി, അഭിനിരോപനാഭിസമയോ സമ്മാസങ്കപ്പോ, പരിഗ്ഗഹാഭിസമയോ സമ്മാവാചാ, സമുട്ഠാനാഭിസമയോ സമ്മാകമ്മന്തോ, വോദാനാഭിസമയോ സമ്മാആജീവോ, പഗ്ഗഹാഭിസമയോ സമ്മാവായാമോ, ഉപട്ഠാനാഭിസമയോ സമ്മാസതി, അവിക്ഖേപാഭിസമയോ സമ്മാസമാധി; ഉപട്ഠാനാഭിസമയോ സതിസമ്ബോജ്ഝങ്ഗോ, പവിചയാഭിസമയോ ധമ്മവിചയസമ്ബോജ്ഝങ്ഗോ, പഗ്ഗഹാഭിസമയോ വീരിയസമ്ബോജ്ഝങ്ഗോ, ഫരണാഭിസമയോ പീതിസമ്ബോജ്ഝങ്ഗോ, ഉപസമാഭിസമയോ പസ്സദ്ധിസമ്ബോജ്ഝങ്ഗോ, അവിക്ഖേപാഭിസമയോ സമാധിസമ്ബോജ്ഝങ്ഗോ, പടിസങ്ഖാനാഭിസമയോ ഉപേക്ഖാസമ്ബോജ്ഝങ്ഗോ; അസ്സദ്ധിയേ അകമ്പിയാഭിസമയോ സദ്ധാബലം, കോസജ്ജേ അകമ്പിയാഭിസമയോ വീരിയബലം, പമാദേ അകമ്പിയാഭിസമയോ സതിബലം, ഉദ്ധച്ചേ അകമ്പിയാഭിസമയോ സമാധിബലം, അവിജ്ജായ അകമ്പിയാഭിസമയോ പഞ്ഞാബലം; അധിമോക്ഖാഭിസമയോ സദ്ധിന്ദ്രിയം, പഗ്ഗഹാഭിസമയോ വീരിയിന്ദ്രിയം, ഉപട്ഠാനാഭിസമയോ സതിന്ദ്രിയം, അവിക്ഖേപാഭിസമയോ സമാധിന്ദ്രിയം, ദസ്സനാഭിസമയോ പഞ്ഞിന്ദ്രിയം. ആധിപതേയ്യട്ഠേന ഇന്ദ്രിയാഭിസമയോ, അകമ്പിയട്ഠേന ബലാഭിസമയോ, നിയ്യാനട്ഠേന ബോജ്ഝങ്ഗാഭിസമയോ, ഹേതുട്ഠേന മഗ്ഗാഭിസമയോ, ഉപട്ഠാനട്ഠേന സതിപട്ഠാനാഭിസമയോ, പദഹട്ഠേന സമ്മപ്പധാനാഭിസമയോ, ഇജ്ഝനട്ഠേന ഇദ്ധിപാദാഭിസമയോ, തഥട്ഠേന സച്ചാഭിസമയോ, അവിക്ഖേപട്ഠേന സമഥാഭിസമയോ, അനുപസ്സനട്ഠേന വിപസ്സനാഭിസമയോ, ഏകരസട്ഠേന സമഥവിപസ്സനാഭിസമയോ, അനതിവത്തനട്ഠേന യുഗനദ്ധാഭിസമയോ, സംവരട്ഠേന സീലവിസുദ്ധിഅഭിസമയോ, അവിക്ഖേപട്ഠേന വിസുദ്ധിഅഭിസമയോ, ദസ്സനട്ഠേന ദിട്ഠിവിസുദ്ധിഅഭിസമയോ, മുത്തട്ഠേന വിമോക്ഖാഭിസമയോ, പടിവേധട്ഠേന വിജ്ജാഭിസമയോ, പരിച്ചാഗട്ഠേന വിമുത്തിഅഭിസമയോ, സമുച്ഛേദട്ഠേന ഖയേ ഞാണം അഭിസമയോ. ഛന്ദോ മൂലട്ഠേന അഭിസമയോ, മനസികാരോ സമുട്ഠാനട്ഠേന അഭിസമയോ, ഫസ്സോ സമോധാനട്ഠേന അഭിസമയോ, വേദനാ സമോസരണട്ഠേന അഭിസമയോ, സമാധി പമുഖട്ഠേന അഭിസമയോ, സതി ആധിപതേയ്യട്ഠേന അഭിസമയോ, പഞ്ഞാ തതുത്തരട്ഠേന അഭിസമയോ, വിമുത്തി സാരട്ഠേന അഭിസമയോ, അമതോഗധം നിബ്ബാനം പരിയോസാനട്ഠേന അഭിസമയോ.

൨൧. കിം നു ഏത്തകോയേവ അഭിസമയോതി? ന ഹി. സോതാപത്തിമഗ്ഗക്ഖണേ ദസ്സനാഭിസമയോ സമ്മാദിട്ഠി…പേ… അമതോഗധം നിബ്ബാനം പരിയോസാനട്ഠേന അഭിസമയോ.

കിം നു ഏത്തകോയേവ അഭിസമയോതി? ന ഹി. സോതാപത്തിഫലക്ഖണേ ദസ്സനാഭിസമയോ സമ്മാദിട്ഠി…പേ… പടിപ്പസ്സദ്ധട്ഠേന അനുപ്പാദേ ഞാണം അഭിസമയോ. ഛന്ദോ മൂലട്ഠേന അഭിസമയോ…പേ… അമതോഗധം ൫ നിബ്ബാനം പരിയോസാനട്ഠേന അഭിസമയോ.

കിം നു ഏത്തകോയേവ അഭിസമയോതി?

ന ഹി. സകദാഗാമിമഗ്ഗക്ഖണേ…പേ… സകദാഗാമിഫലക്ഖണേ… അനാഗാമിമഗ്ഗക്ഖണേ… അനാഗാമിഫലക്ഖണേ… അരഹത്തമഗ്ഗക്ഖണേ…പേ… അരഹത്തഫലക്ഖണേ ദസ്സനാഭിസമയോ സമ്മാദിട്ഠി, അഭിനിരോപനാഭിസമയോ സമ്മാസങ്കപ്പോ…പേ… പടിപ്പസ്സദ്ധട്ഠേന അനുപ്പാദേ ഞാണം അഭിസമയോ. ഛന്ദോ മൂലട്ഠേന അഭിസമയോ…പേ… അമതോഗധം നിബ്ബാനം പരിയോസാനട്ഠേന അഭിസമയോ.

യ്വായം [സ്യായം (സ്യാ. പീ.)] കിലേസേ പജഹതി, അതീതേ കിലേസേ പജഹതി…പേ… അനാഗതേ കിലേസേ പജഹതി, പച്ചുപ്പന്നേ കിലേസേ പജഹതി, അതീതേ കിലേസേ പജഹതീതി. ഹഞ്ചി അതീതേ കിലേസേ പജഹതി, തേന ഹി ഖീണം ഖേപേതി, നിരുദ്ധം നിരോധേതി, വിഗതം വിഗമേതി, അത്ഥങ്ഗതം അത്ഥങ്ഗമേതി, അതീതം യം ന അത്ഥി തം പജഹതീതി? ന അതീതേ കിലേസേ പജഹതീതി. അനാഗതേ കിലേസേ പജഹതീതി. ഹഞ്ചി അനാഗതേ കിലേസേ പജഹതി, തേന ഹി അജാതം പജഹതി, അനിബ്ബത്തം പജഹതി, അനുപ്പന്നം പജഹതി, അപാതുഭൂതം പജഹതി, അനാഗതം യം ന അത്ഥി തം പജഹതീതി? ന അനാഗതേ കിലേസേ പജഹതീതി. പച്ചുപ്പന്നേ കിലേസേ പജഹതീതി. ഹഞ്ചി പച്ചുപ്പന്നേ കിലേസേ പജഹതി, തേന ഹി രത്തോ രാഗം പജഹതി, ദുട്ഠോ ദോസം പജഹതി, മൂള്ഹോ മോഹം പജഹതി, വിനിബദ്ധോ മാനം പജഹതി, പരാമട്ഠോ ദിട്ഠിം പജഹതി,

വിക്ഖേപഗതോ ഉദ്ധച്ചം പജഹതി, അനിട്ഠങ്ഗതോ വിചികിച്ഛം പജഹതി, ഥാമഗതോ അനുസയം പജഹതി, കണ്ഹസുക്കധമ്മാ യുഗനദ്ധാ സമമേവ വത്തന്തി, സംകിലേസികാ [തംസംകിലേസികാ (സ്യാ. ക.)] മഗ്ഗഭാവനാ ഹോതി?

ന ഹി അതീതേ കിലേസേ പജഹതി, ന അനാഗതേ കിലേസേ പജഹതി, ന പച്ചുപ്പന്നേ കിലേസേ പജഹതീതി. ഹഞ്ചി ന അതീതേ കിലേസേ പജഹതി, ന അനാഗതേ…പേ… ന പച്ചുപ്പന്നേ കിലേസേ പജഹതി, തേന ഹി നത്ഥി മഗ്ഗഭാവനാ, നത്ഥി ഫലസച്ഛികിരിയാ, നത്ഥി കിലേസപ്പഹാനം, നത്ഥി ധമ്മാഭിസമയോതി? അത്ഥി മഗ്ഗഭാവനാ, അത്ഥി ഫലസച്ഛികിരിയാ, അത്ഥി കിലേസപ്പഹാനം, അത്ഥി ധമ്മാഭിസമയോ. യഥാ കഥം വിയ? സേയ്യഥാപി തരുണോ രുക്ഖോ അജാതഫലോ. തമേനം പുരിസോ മൂലം ഛിന്ദേയ്യ. യേ തസ്സ രുക്ഖസ്സ അജാതഫലാ, തേ അജാതായേവ ന ജായന്തി, അനിബ്ബത്തായേവ ന നിബ്ബത്തന്തി, അനുപ്പന്നായേവ ന ഉപ്പജ്ജന്തി, അപാതുഭൂതായേവ ന പാതുഭവന്തി. ഏവമേവം ഉപ്പാദോ ഹേതു, ഉപ്പാദോ പച്ചയോ കിലേസാനം നിബ്ബത്തിയാതി. ഉപ്പാദേ ആദീനവം ദിസ്വാ അനുപ്പാദേ ചിത്തം പക്ഖന്ദതി. അനുപ്പാദേ ചിത്തസ്സ പക്ഖന്ദത്താ യേ ഉപ്പാദപച്ചയാ കിലേസാ നിബ്ബത്തേയ്യും, തേ അജാതായേവ ന ജായന്തി, അനിബ്ബത്തായേവ ന നിബ്ബത്തന്തി, അനുപ്പന്നായേവ ന ഉപ്പജ്ജന്തി, അപാതുഭൂതായേവ ന പാതുഭവന്തി. ഏവം ഹേതുനിരോധാ ദുക്ഖനിരോധോ. പവത്തം ഹേതു, നിമിത്തം ഹേതു, ആയൂഹനാ ഹേതു. ആയൂഹനാ പച്ചയോ കിലേസാനം നിബ്ബത്തിയാതി. ആയൂഹനേ ആദീനവം ദിസ്വാ അനായൂഹനേ ചിത്തം പക്ഖന്ദതി. അനായൂഹനേ ചിത്തസ്സ പക്ഖന്ദത്താ, യേ ആയൂഹനപച്ചയാ കിലേസാ നിബ്ബത്തേയ്യും, തേ അജാതായേവ ന ജായന്തി, അനിബ്ബത്തായേവ ന നിബ്ബത്തന്തി, അനുപ്പന്നായേവ ന ഉപ്പജ്ജന്തി, അപാതുഭൂതായേവ ന പാതുഭവന്തി. ഏവം ഹേതുനിരോധാ ദുക്ഖനിരോധോ. ഏവം അത്ഥി മഗ്ഗഭാവനാ, അത്ഥി ഫലസച്ഛികിരിയാ, അത്ഥി കിലേസപ്പഹാനം, അത്ഥി ധമ്മാഭിസമയോതി.

അഭിസമയകഥാ നിട്ഠിതാ.