൯. ബലകഥാ

൪൪. സാവത്ഥിനിദാനം [സം. നി. ൫.൭൦൫-൭൧൬ പസ്സിതബ്ബാ]. ‘‘പഞ്ചിമാനി, ഭിക്ഖവേ, ബലാനി. കതമാനി പഞ്ച? സദ്ധാബലം, വീരിയബലം, സതിബലം, സമാധിബലം, പഞ്ഞാബലം – ഇമാനി ഖോ, ഭിക്ഖവേ, പഞ്ച ബലാനി.

‘‘അപി ച, അട്ഠസട്ഠി ബലാനി – സദ്ധാബലം, വീരിയബലം, സതിബലം, സമാധിബലം, പഞ്ഞാബലം, ഹിരിബലം, ഓത്തപ്പബലം, പടിസങ്ഖാനബലം, ഭാവനാബലം, അനവജ്ജബലം, സങ്ഗഹബലം, ഖന്തിബലം, പഞ്ഞത്തിബലം, നിജ്ഝത്തിബലം, ഇസ്സരിയബലം, അധിട്ഠാനബലം, സമഥബലം, വിപസ്സനാബലം, ദസ സേഖബലാനി, ദസ അസേഖബലാനി, ദസ ഖീണാസവബലാനി, ദസ ഇദ്ധിബലാനി, ദസ തഥാഗതബലാനി’’.

കതമം സദ്ധാബലം? അസ്സദ്ധിയേ ന കമ്പതീതി – സദ്ധാബലം. സഹജാതാനം ധമ്മാനം ഉപത്ഥമ്ഭനട്ഠേന സദ്ധാബലം, കിലേസാനം പരിയാദാനട്ഠേന സദ്ധാബലം, പടിവേധാദിവിസോധനട്ഠേന സദ്ധാബലം, ചിത്തസ്സ അധിട്ഠാനട്ഠേന സദ്ധാബലം, ചിത്തസ്സ വോദാനട്ഠേന സദ്ധാബലം, വിസേസാധിഗമട്ഠേന സദ്ധാബലം, ഉത്തരി പടിവേധട്ഠേന സദ്ധാബലം, സച്ചാഭിസമയട്ഠേന സദ്ധാബലം, നിരോധേ പതിട്ഠാപകട്ഠേന സദ്ധാബലം. ഇദം സദ്ധാബലം.

കതമം വീരിയബലം? കോസജ്ജേ ന കമ്പതീതി – വീരിയബലം. സഹജാതാനം ധമ്മാനം ഉപത്ഥമ്ഭനട്ഠേന വീരിയബലം, കിലേസാനം പരിയാദാനട്ഠേന വീരിയബലം, പടിവേധാദിവിസോധനട്ഠേന വീരിയബലം, ചിത്തസ്സ അധിട്ഠാനട്ഠേന വീരിയബലം, ചിത്തസ്സ വോദാനട്ഠേന വീരിയബലം, വിസേസാധിഗമട്ഠേന വീരിയബലം, ഉത്തരി പടിവേധട്ഠേന വീരിയബലം, സച്ചാഭിസമയട്ഠേന വീരിയബലം, നിരോധേ പതിട്ഠാപകട്ഠേന വീരിയബലം. ഇദം വീരിയബലം.

കതമം സതിബലം? പമാദേ ന കമ്പതീതി – സതിബലം. സഹജാതാനം ധമ്മാനം ഉപത്ഥമ്ഭനട്ഠേന സതിബലം…പേ… നിരോധേ പതിട്ഠാപകട്ഠേന സതിബലം. ഇദം സതിബലം.

കതമം സമാധിബലം? ഉദ്ധച്ചേ ന കമ്പതീതി – സമാധിബലം. സഹജാതാനം ധമ്മാനം ഉപത്ഥമ്ഭനട്ഠേന സമാധിബലം…പേ… നിരോധേ പതിട്ഠാപകട്ഠേന സമാധിബലം. ഇദം സമാധിബലം.

കതമം പഞ്ഞാബലം? അവിജ്ജായ ന കമ്പതീതി – പഞ്ഞാബലം. സഹജാതാനം ധമ്മാനം ഉപത്ഥമ്ഭനട്ഠേന പഞ്ഞാബലം…പേ… നിരോധേ പതിട്ഠാപകട്ഠേന പഞ്ഞാബലം. ഇദം പഞ്ഞാബലം.

കതമം ഹിരിബലം? നേക്ഖമ്മേന കാമച്ഛന്ദം ഹിരീയതീതി [ഹിരിയതീതി (സ്യാ. ക.)] – ഹിരിബലം. അബ്യാപാദേന ബ്യാപാദം ഹിരീയതീതി – ഹിരിബലം. ആലോകസഞ്ഞായ ഥിനമിദ്ധം ഹിരീയതീതി – ഹിരിബലം. അവിക്ഖേപേന ഉദ്ധച്ചം ഹിരീയതീതി – ഹിരിബലം. ധമ്മവവത്ഥാനേന വിചികിച്ഛം ഹിരീയതീതി – ഹിരിബലം. ഞാണേന അവിജ്ജം ഹിരീയതീതി – ഹിരിബലം. പാമോജ്ജേന അരതിം ഹിരീയതീതി – ഹിരിബലം. പഠമേന ഝാനേന നീവരണേ ഹിരീയതീതി – ഹിരിബലം…പേ… അരഹത്തമഗ്ഗേന സബ്ബകിലേസേ ഹിരീയതീതി – ഹിരിബലം. ഇദം ഹിരിബലം.

കതമം ഓത്തപ്പബലം? നേക്ഖമ്മേന കാമച്ഛന്ദം ഓത്തപ്പതീതി – ഓത്തപ്പബലം. അബ്യാപാദേന ബ്യാപാദം ഓത്തപ്പതീതി – ഓത്തപ്പബലം. ആലോകസഞ്ഞായ ഥിനമിദ്ധം ഓത്തപ്പതീതി – ഓത്തപ്പബലം. അവിക്ഖേപേന ഉദ്ധച്ചം ഓത്തപ്പതീതി – ഓത്തപ്പബലം. ധമ്മവവത്ഥാനേന വിചികിച്ഛം ഓത്തപ്പതീതി – ഓത്തപ്പബലം. ഞാണേന അവിജ്ജം ഓത്തപ്പതീതി – ഓത്തപ്പബലം. പാമോജ്ജേന അരതിം ഓത്തപ്പതീതി – ഓത്തപ്പബലം. പഠമേന ഝാനേന നീവരണേ ഓത്തപ്പതീതി – ഓത്തപ്പബലം…പേ… അരഹത്തമഗ്ഗേന സബ്ബകിലേസേ ഓത്തപ്പതീതി – ഓത്തപ്പബലം. ഇദം ഓത്തപ്പബലം.

കതമം പടിസങ്ഖാനബലം? നേക്ഖമ്മേന കാമച്ഛന്ദം പടിസങ്ഖാതീതി – പടിസങ്ഖാനബലം. അബ്യാപാദേന ബ്യാപാദം പടിസങ്ഖാതീതി – പടിസങ്ഖാനബലം. ആലോകസഞ്ഞായ ഥിനമിദ്ധം പടിസങ്ഖാതീതി – പടിസങ്ഖാനബലം. അവിക്ഖേപേന ഉദ്ധച്ചം പടിസങ്ഖാതീതി – പടിസങ്ഖാനബലം. ധമ്മവവത്ഥാനേന വിചികിച്ഛം പടിസങ്ഖാതീതി – പടിസങ്ഖാനബലം. ഞാണേന അവിജ്ജം പടിസങ്ഖാതീതി – പടിസങ്ഖാനബലം. പാമോജ്ജേന അരതിം പടിസങ്ഖാതീതി – പടിസങ്ഖാനബലം. പഠമേന ഝാനേന നീവരണേ പടിസങ്ഖാതീതി – പടിസങ്ഖാനബലം…പേ… അരഹത്തമഗ്ഗേന സബ്ബകിലേസേ പടിസങ്ഖാതീതി – പടിസങ്ഖാനബലം. ഇദം പടിസങ്ഖാനബലം.

കതമം ഭാവനാബലം? കാമച്ഛന്ദം പജഹന്തോ നേക്ഖമ്മം ഭാവേതീതി – ഭാവനാബലം. ബ്യാപാദം പജഹന്തോ അബ്യാപാദം ഭാവേതീതി – ഭാവനാബലം. ഥിനമിദ്ധം പജഹന്തോ ആലോകസഞ്ഞം ഭാവേതീതി – ഭാവനാബലം. ഉദ്ധച്ചം പജഹന്തോ അവിക്ഖേപം ഭാവേതീതി – ഭാവനാബലം. വിചികിച്ഛം പജഹന്തോ ധമ്മവവത്ഥാനം ഭാവേതീതി – ഭാവനാബലം. അവിജ്ജം പജഹന്തോ ഞാണം ഭാവേതീതി – ഭാവനാബലം. അരതിം പജഹന്തോ പാമോജ്ജം ഭാവേതീതി – ഭാവനാബലം. നീവരണേ പജഹന്തോ പഠമം ഝാനം ഭാവേതീതി – ഭാവനാബലം…പേ… സബ്ബകിലേസേ പജഹന്തോ അരഹത്തമഗ്ഗം ഭാവേതീതി – ഭാവനാബലം. ഇദം ഭാവനാബലം.

കതമം അനവജ്ജബലം? കാമച്ഛന്ദസ്സ പഹീനത്താ നേക്ഖമ്മേ നത്ഥി കിഞ്ചി വജ്ജന്തി – അനവജ്ജബലം. ബ്യാപാദസ്സ പഹീനത്താ അബ്യാപാദേ നത്ഥി കിഞ്ചി വജ്ജന്തി – അനവജ്ജബലം. ഥിനമിദ്ധസ്സ പഹീനത്താ ആലോകസഞ്ഞായ നത്ഥി കിഞ്ചി വജ്ജന്തി – അനവജ്ജബലം. ഉദ്ധച്ചസ്സ പഹീനത്താ അവിക്ഖേപേ നത്ഥി കിഞ്ചി വജ്ജന്തി – അനവജ്ജബലം. വിചികിച്ഛായ പഹീനത്താ ധമ്മവവത്ഥാനേ നത്ഥി കിഞ്ചി വജ്ജന്തി – അനവജ്ജബലം. അവിജ്ജായ പഹീനത്താ ഞാണേ നത്ഥി കിഞ്ചി വജ്ജന്തി – അനവജ്ജബലം. അരതിയാ പഹീനത്താ പാമോജ്ജേ നത്ഥി കിഞ്ചി വജ്ജന്തി അനവജ്ജബലം. നീവരണാനം പഹീനത്താ പഠമജ്ഝാനേ നത്ഥി കിഞ്ചി വജ്ജന്തി – അനവജ്ജബലം…പേ… സബ്ബകിലേസാനം പഹീനത്താ അരഹത്തമഗ്ഗേ നത്ഥി കിഞ്ചി വജ്ജന്തി – അനവജ്ജബലം. ഇദം അനവജ്ജബലം.

കതമം സങ്ഗഹബലം? കാമച്ഛന്ദം പജഹന്തോ നേക്ഖമ്മവസേന ചിത്തം സങ്ഗണ്ഹാതീതി – സങ്ഗഹബലം. ബ്യാപാദം പജഹന്തോ അബ്യാപാദവസേന ചിത്തം സങ്ഗണ്ഹാതീതി – സങ്ഗഹബലം. ഥിനമിദ്ധം പജഹന്തോ ആലോകസഞ്ഞാവസേന ചിത്തം സങ്ഗണ്ഹാതീതി – സങ്ഗഹബലം…പേ… സബ്ബകിലേസേ പജഹന്തോ അരഹത്തമഗ്ഗവസേന ചിത്തം സങ്ഗണ്ഹാതീതി – സങ്ഗഹബലം. ഇദം സങ്ഗഹബലം.

കതമം ഖന്തിബലം? കാമച്ഛന്ദസ്സ പഹീനത്താ നേക്ഖമ്മം ഖമതീതി – ഖന്തിബലം. ബ്യാപാദസ്സ പഹീനത്താ അബ്യാപാദോ ഖമതീതി – ഖന്തിബലം. ഥിനമിദ്ധസ്സ പഹീനത്താ ആലോകസഞ്ഞാ ഖമതീതി – ഖന്തിബലം. ഉദ്ധച്ചസ്സ പഹീനത്താ അവിക്ഖേപോ ഖമതീതി – ഖന്തിബലം. വിചികിച്ഛായ പഹീനത്താ ധമ്മവവത്ഥാനം ഖമതീതി – ഖന്തിബലം. അവിജ്ജായ പഹീനത്താ ഞാണം ഖമതീതി – ഖന്തിബലം. അരതിയാ പഹീനത്താ പാമോജ്ജം ഖമതീതി – ഖന്തിബലം. നീവരണാനം പഹീനത്താ പഠമം ഝാനം ഖമതീതി – ഖന്തിബലം…പേ… സബ്ബകിലേസാനം പഹീനത്താ അരഹത്തമഗ്ഗോ ഖമതീതി – ഖന്തിബലം. ഇദം ഖന്തിബലം.

കതമം പഞ്ഞത്തിബലം? കാമച്ഛന്ദം പജഹന്തോ നേക്ഖമ്മവസേന ചിത്തം പഞ്ഞപേതീതി – പഞ്ഞത്തിബലം. ബ്യാപാദം പജഹന്തോ അബ്യാപാദവസേന ചിത്തം പഞ്ഞപേതീതി – പഞ്ഞത്തിബലം. ഥിനമിദ്ധം പജഹന്തോ ആലോകസഞ്ഞാവസേന ചിത്തം പഞ്ഞപേതീതി – പഞ്ഞത്തിബലം…പേ… സബ്ബകിലേസേ പജഹന്തോ അരഹത്തമഗ്ഗവസേന ചിത്തം പഞ്ഞപേതീതി – പഞ്ഞത്തിബലം. ഇദം പഞ്ഞത്തിബലം.

കതമം നിജ്ഝത്തിബലം? കാമച്ഛന്ദം പജഹന്തോ നേക്ഖമ്മവസേന ചിത്തം നിജ്ഝാപേതീതി – നിജ്ഝത്തിബലം. ബ്യാപാദം പജഹന്തോ അബ്യാപാദവസേന ചിത്തം നിജ്ഝാപേതീതി – നിജ്ഝത്തിബലം. ഥിനമിദ്ധം പജഹന്തോ ആലോകസഞ്ഞാവസേന ചിത്തം നിജ്ഝാപേതീതി – നിജ്ഝത്തിബലം…പേ… സബ്ബകിലേസേ പജഹന്തോ അരഹത്തമഗ്ഗവസേന ചിത്തം നിജ്ഝാപേതീതി – നിജ്ഝത്തിബലം. ഇദം നിജ്ഝത്തിബലം.

കതമം ഇസ്സരിയബലം? കാമച്ഛന്ദം പജഹന്തോ നേക്ഖമ്മവസേന ചിത്തം വസം വത്തേതീതി – ഇസ്സരിയബലം. ബ്യാപാദം പജഹന്തോ അബ്യാപാദവസേന ചിത്തം വസം വത്തേതീതി – ഇസ്സരിയബലം. ഥിനമിദ്ധം പജഹന്തോ ആലോകസഞ്ഞാവസേന ചിത്തം വസം വത്തേതീതി – ഇസ്സരിയബലം…പേ… സബ്ബകിലേസേ പജഹന്തോ അരഹത്തമഗ്ഗവസേന ചിത്തം വസം വത്തേതീതി – ഇസ്സരിയബലം. ഇദം ഇസ്സരിയബലം.

കതമം അധിട്ഠാനബലം? കാമച്ഛന്ദം പജഹന്തോ നേക്ഖമ്മവസേന ചിത്തം അധിട്ഠാതീതി – അധിട്ഠാനബലം. ബ്യാപാദം പജഹന്തോ അബ്യാപാദവസേന ചിത്തം അധിട്ഠാതീതി – അധിട്ഠാനബലം. ഥിനമിദ്ധം പജഹന്തോ ആലോകസഞ്ഞാവസേന ചിത്തം അധിട്ഠാതീതി – അധിട്ഠാനബലം…പേ… സബ്ബകിലേസേ പജഹന്തോ അരഹത്തമഗ്ഗവസേന ചിത്തം അധിട്ഠാതീതി – അധിട്ഠാനബലം. ഇദം അധിട്ഠാനബലം.

കതമം സമഥബലം? നേക്ഖമ്മവസേന ചിത്തസ്സ ഏകഗ്ഗതാ അവിക്ഖേപോ സമഥബലം, അബ്യാപാദവസേന ചിത്തസ്സ ഏകഗ്ഗതാ അവിക്ഖേപോ സമഥബലം, ആലോകസഞ്ഞാവസേന ചിത്തസ്സ ഏകഗ്ഗതാ അവിക്ഖേപോ സമഥബലം…പേ… പടിനിസ്സഗ്ഗാനുപസ്സീ അസ്സാസവസേന ചിത്തസ്സ ഏകഗ്ഗതാ അവിക്ഖേപോ സമഥബലം, പടിനിസ്സഗ്ഗാനുപസ്സീ പസ്സാസവസേന ചിത്തസ്സ ഏകഗ്ഗതാ അവിക്ഖേപോ സമഥബലം.

സമഥബലന്തി കേനട്ഠേന സമഥബലം? പഠമേന ഝാനേന നീവരണേ ന കമ്പതീതി – സമഥബലം. ദുതിയേന ഝാനേന വിതക്കവിചാരേ ന കമ്പതീതി – സമഥബലം. തതിയേന ഝാനേന പീതിയാ ന കമ്പതീതി – സമഥബലം. ചതുത്ഥേന ഝാനേന സുഖദുക്ഖേ ന കമ്പതീതി – സമഥബലം. ആകാസാനഞ്ചായതനസമാപത്തിയാ രൂപസഞ്ഞായ പടിഘസഞ്ഞായ നാനത്തസഞ്ഞായ ന കമ്പതീതി – സമഥബലം. വിഞ്ഞാണഞ്ചായതനസമാപത്തിയാ ആകാസാനഞ്ചായതനസഞ്ഞായ ന കമ്പതീതി – സമഥബലം. ആകിഞ്ചഞ്ഞായതനസമാപത്തിയാ വിഞ്ഞാണഞ്ചായതനസഞ്ഞായ ന കമ്പതീതി – സമഥബലം. നേവസഞ്ഞാനാസഞ്ഞായതനസമാപത്തിയാ ആകിഞ്ചഞ്ഞായതനസഞ്ഞായ ന കമ്പതീതി – സമഥബലം. ഉദ്ധച്ചേ ച ഉദ്ധച്ചസഹഗതകിലേസേ ച ഖന്ധേ ച ന കമ്പതീ ന ചലതി ന വേധതീതി – സമഥബലം. ഇദം സമഥബലം.

കതമം വിപസ്സനാബലം? അനിച്ചാനുപസ്സനാ വിപസ്സനാബലം, ദുക്ഖാനുപസ്സനാ വിപസ്സനാബലം…പേ… പടിനിസ്സഗ്ഗാനുപസ്സനാ വിപസ്സനാബലം, രൂപേ അനിച്ചാനുപസ്സനാ വിപസ്സനാബലം, രൂപേ ദുക്ഖാനുപസ്സനാ വിപസ്സനാബലം…പേ… രൂപേ പടിനസ്സഗ്ഗാനുപസ്സനാ വിപസ്സനാബലം, വേദനായ…പേ… സഞ്ഞായ… സങ്ഖാരേസു… വിഞ്ഞാണേ… ചക്ഖുസ്മിം…പേ… ജരാമരണേ അനിച്ചാനുപസ്സനാ വിപസ്സനാബലം, ജരാമരണേ ദുക്ഖാനുപസ്സനാ വിപസ്സനാബലം…പേ… ജരാമരണേ പടിനിസ്സഗ്ഗാനുപസ്സനാ വിപസ്സനാബലം. വിപസ്സനാബലന്തി കേനട്ഠേന വിപസ്സനാബലം? അനിച്ചാനുപസ്സനായ നിച്ചസഞ്ഞായ ന കമ്പതീതി – വിപസ്സനാബലം. ദുക്ഖാനുപസ്സനായ സുഖസഞ്ഞായ ന കമ്പതീതി – വിപസ്സനാബലം. അനത്താനുപസ്സനായ അത്തസഞ്ഞായ കമ്പതീതി – വിപസ്സനാബലം. നിബ്ബിദാനുപസ്സനായ നന്ദിയാ ന കമ്പതീതി – വിപസ്സനാബലം. വിരാഗാനുപസ്സനായ രാഗേ ന കമ്പതീതി – വിപസ്സനാബലം. നിരോധാനുപസ്സനാ സമുദയേ ന കമ്പതീതി – വിപസ്സനാബലം. പടിനിസ്സഗ്ഗാനുപസ്സനായ ആദാനേ ന കമ്പതീതി – വിപസ്സനാബലം. അവിജ്ജായ അവിജ്ജാസഹഗതകിലേസേ ച ഖന്ധേ ച ന കമ്പതി ന ചലതി ന വേധതീതി – വിപസ്സനാബലം. ഇദം വിപസ്സനാബലം.

കതമാനി ദസ സേഖബലാനി, ദസ അസേഖബലാനി? സമ്മാദിട്ഠിം [സമ്മാദിട്ഠി (ക.) ഏവമീദിസേസു നവസു പദേസു ദുതിയന്തവചനേന. ദീ. നി. ൩.൩൪൮ പസ്സിതബ്ബാ] സിക്ഖതീതി – സേഖബലം. തത്ഥ സിക്ഖിതത്താ അസേഖബലം. സമ്മാസങ്കപ്പം സിക്ഖതീതി – സേഖബലം. തത്ഥ സിക്ഖിതത്താ – അസേഖബലം. സമ്മാവാചം…പേ… സമ്മാകമ്മന്തം… സമ്മാആജീവം… സമ്മാവായാമം… സമ്മാസതിം… സമ്മാസമാധിം… സമ്മാഞാണം…പേ… സമ്മാവിമുത്തിം സിക്ഖതീതി – സേഖബലം. തത്ഥ സിക്ഖിതത്താ – അസേഖബലം. ഇമാനി ദസ സേഖബലാനി, ദസ അസേഖബലാനി.

കതമാനി ദസ ഖീണാസവബലാനി? [അ. നി. ൧൦.൯൦ പസ്സിതബ്ബാ] ഇധ ഖീണാസവസ്സ ഭിക്ഖുനോ അനിച്ചതോ സബ്ബേ സങ്ഖാരാ യഥാഭൂതം സമ്മപ്പഞ്ഞായ സുദിട്ഠാ ഹോന്തി. യമ്പി ഖീണാസവസ്സ ഭിക്ഖുനോ അനിച്ചതോ സബ്ബേ സങ്ഖാരാ യഥാഭൂതം സമ്മപ്പഞ്ഞായ സുദിട്ഠാ ഹോന്തി, ഇദമ്പി ഖീണാസവസ്സ ഭിക്ഖുനോ ബലം ഹോതി, യം ബലം ആഗമ്മ ഖീണാസവോ ഭിക്ഖു ആസവാനം ഖയം പടിജാനാതി – ‘‘ഖീണാ മേ ആസവാ’’തി.

പുന ചപരം ഖീണാസവസ്സ ഭിക്ഖുനോ അങ്ഗാരകാസൂപമാ കാമാ യഥാഭൂതം സമ്മപ്പഞ്ഞായ സുദിട്ഠാ ഹോന്തി. യമ്പി ഖീണാസവസ്സ ഭിക്ഖുനോ അങ്ഗാരകാസൂപമാ കാമാ യഥാഭൂതം സമ്മപ്പഞ്ഞായ സുദിട്ഠാ ഹോന്തി, ഇദമ്പി ഖീണാസവസ്സ ഭിക്ഖുനോ ബലം ഹോതി, യം ബലം ആഗമ്മ ഖീണാസവോ ഭിക്ഖു ആസവാനം ഖയം പടിജാനാതി – ‘‘ഖീണാ മേ ആസവാ’’തി.

പുന ചപരം ഖീണാസവസ്സ ഭിക്ഖുനോ വിവേകനിന്നം ചിത്തം ഹോതി വിവേകപോണം വിവേകപബ്ഭാരം വിവേകട്ഠം നേക്ഖമ്മാഭിരതം ബ്യന്തീഭൂതം [ബ്യന്തിഭൂതം (ക.)] സബ്ബസോ ആസവട്ഠാനിയേഹി ധമ്മേഹി. യമ്പി ഖീണാസവസ്സ ഭിക്ഖുനോ വിവേകനിന്നം ചിത്തം ഹോതി വിവേകപോണം വിവേകപബ്ഭാരം വിവേകട്ഠം നേക്ഖമ്മാഭിരതം ബ്യന്തിഭൂതം സബ്ബസോ ആസവട്ഠാനിയേഹി ധമ്മേഹി, ഇദമ്പി ഖീണാസവസ്സ ഭിക്ഖുനോ ബലം ഹോതി, യം ബലം ആഗമ്മ ഖീണാസവോ ഭിക്ഖു ആസവാനം ഖയം പടിജാനാതി – ‘‘ഖീണാ മേ ആസവാ’’തി.

പുന ചപരം ഖീണാസവസ്സ ഭിക്ഖുനോ ചത്താരോ സതിപട്ഠാനാ ഭാവിതാ ഹോന്തി സുഭാവിതാ. യമ്പി ഖീണാസവസ്സ ഭിക്ഖുനോ ചത്താരോ സതിപട്ഠാനാ ഭാവിതാ ഹോന്തി സുഭാവിതാ, ഇദമ്പി ഖീണാസവസ്സ ഭിക്ഖുനോ ബലം ഹോതി, യം ബലം ആഗമ്മ ഖീണാസവോ ഭിക്ഖു ആസവാനം ഖയം പടിജാനാതി – ‘‘ഖീണാ മേ ആസവാ’’തി.

പുന ചപരം ഖീണാസവസ്സ ഭിക്ഖുനോ ചത്താരോ സമ്മപ്പധാനാ ഭാവിതാ ഹോന്തി സുഭാവിതാ…പേ… ചത്താരോ ഇദ്ധിപാദാ ഭാവിതാ ഹോന്തി സുഭാവിതാ… പഞ്ചിന്ദ്രിയാനി ഭാവിതാനി ഹോന്തി സുഭാവിതാനി… പഞ്ച ബലാനി ഭാവിതാനി ഹോന്തി സുഭാവിതാനി… സത്ത ബോജ്ഝങ്ഗാ ഭാവിതാ ഹോന്തി സുഭാവിതാ…പേ… അരിയോ അട്ഠങ്ഗികോ മഗ്ഗോ ഭാവിതോ ഹോതി സുഭാവിതോ. യമ്പി ഖീണാസവസ്സ ഭിക്ഖുനോ അട്ഠങ്ഗികോ മഗ്ഗോ ഭാവിതോ ഹോതി സുഭാവിതോ, ഇദമ്പി ഖീണാസവസ്സ ഭിക്ഖുനോ ബലം ഹോതി, യം ബലം ആഗമ്മ ഖീണാസവോ ഭിക്ഖു ആസവാനം ഖയം പടിജാനാതി – ‘‘ഖീണാ മേ ആസവാ’’തി. ഇമാനി ദസ ഖീണാസവബലാനി.

കതമാനി ദസ ഇദ്ധിബലാനി? അധിട്ഠാനാ ഇദ്ധി, വികുബ്ബനാ ഇദ്ധി, മനോമയാ ഇദ്ധി, ഞാണവിപ്ഫാരാ ഇദ്ധി, സമാധിവിപ്ഫാരാ ഇദ്ധി, അരിയാ ഇദ്ധി, കമ്മവിപാകജാ ഇദ്ധി, പുഞ്ഞവതോ ഇദ്ധി, വിജ്ജാമയാ ഇദ്ധി, തത്ഥ തത്ഥ സമ്മാ പയോഗപ്പച്ചയാ ഇജ്ഝനട്ഠേന ഇദ്ധി – ഇമാനി ദസ ഇദ്ധിബലാനി.

കതമാനി ദസ തഥാഗതബലാനി? ഇധ തഥാഗതോ ഠാനഞ്ച ഠാനതോ അട്ഠാനഞ്ച അട്ഠാനതോ യഥാഭൂതം പജാനാതി. യമ്പി തഥാഗതോ ഠാനഞ്ച ഠാനതോ അട്ഠാനഞ്ച അട്ഠാനതോ യഥാഭൂതം പജാനാതി, ഇദമ്പി തഥാഗതസ്സ തഥാഗതബലം ഹോതി, യം ബലം ആഗമ്മ തഥാഗതോ ആസഭം ഠാനം പടിജാനാതി പരിസാസു സീഹനാദം നദതി, ബ്രഹ്മചക്കം പവത്തേതി.

പുന ചപരം തഥാഗതോ അതീതാനാഗതപച്ചുപ്പന്നാനം കമ്മസമാദാനാനം ഠാനസോ ഹേതുസോ വിപാകം യഥാഭൂതം പജാനാതി. യമ്പി തഥാഗതോ അതീതാനാഗതപച്ചുപ്പന്നാനം കമ്മസമാദാനാനം ഠാനസോ ഹേതുസോ വിപാകം യഥാഭൂതം പജാനാതി, ഇദമ്പി തഥാഗതസ്സ തഥാഗതബലം ഹോതി, യം ബലം ആഗമ്മ തഥാഗതോ ആസഭം ഠാനം പടിജാനാതി, പരിസാസു സീഹനാദം, നദതി, ബ്രഹ്മചക്കം പവത്തേതി.

പുന ചപരം തഥാഗതോ സബ്ബത്ഥഗാമിനിം പടിപദം [സബ്ബത്ഥഗാമിനീപടിപദം (സ്യാ.) മ. നി. ൧.൧൪൮ പസ്സിതബ്ബാ] യഥാഭൂതം പജാനാതി. യമ്പി തഥാഗതോ സബ്ബത്ഥഗാമിനിം പടിപദം യഥാഭൂതം പജാനാതി, ഇദമ്പി തഥാഗതസ്സ തഥാഗതബലം ഹോതി, യം ബലം ആഗമ്മ തഥാഗതോ ആസഭം ഠാനം പടിജാനാതി, പരിസാസു സീഹനാദം നദതി, ബ്രഹ്മചക്കം പവത്തേതി.

പുന ചപരം തഥാഗതോ അനേകധാതുനാനാധാതുലോകം യഥാഭൂതം പജാനാതി. യമ്പി തഥാഗതോ അനേകധാതുനാനാധാതുലോകം യഥാഭൂതം പജാനാതി, ഇദമ്പി തഥാഗതസ്സ…പേ….

പുന ചപരം തഥാഗതോ സത്താനം നാനാധിമുത്തികതം യഥാഭൂതം പജാനാതി. യമ്പി തഥാഗതോ സത്താനം നാനാധിമുത്തികതം യഥാഭൂതം പജാനാതി, ഇദമ്പി തഥാഗതസ്സ…പേ….

പുന ചപരം തഥാഗതോ പരസത്താനം പരപുഗ്ഗലാനം ഇന്ദ്രിയപരോപരിയത്തം യഥാഭൂതം പജാനാതി. യമ്പി തഥാഗതോ പരസത്താനം പരപുഗ്ഗലാനം ഇന്ദ്രിയപരോപരിയത്തം യഥാഭൂതം പജാനാതി, ഇദമ്പി തഥാഗതസ്സ…പേ….

പുന ചപരം തഥാഗതോ ഝാനവിമോക്ഖസമാധിസമാപത്തീനം സംകിലേസം വോദാനം വുട്ഠാനം യഥാഭൂതം പജാനാതി. യമ്പി തഥാഗതോ ഝാനവിമോക്ഖസമാധിസമാപത്തീനം സംകിലേസം വോദാനം വുട്ഠാനം യഥാഭൂതം പജാനാതി, ഇദമ്പി തഥാഗതസ്സ…പേ….

പുന ചപരം തഥാഗതോ അനേകവിഹിതം പുബ്ബേനിവാസം അനുസ്സരതി, സേയ്യഥിദം – ഏകമ്പി ജാതിം ദ്വേപി ജാതിയോ…പേ… ഇതി സാകാരം സഉദ്ദേസം അനേകവിഹിതം പുബ്ബേനിവാസം അനുസ്സരതി. യമ്പി തഥാഗതോ അനേകവിഹിതം പുബ്ബേനിവാസം അനുസ്സരതി. സേയ്യഥിദം – ഏകമ്പി ജാതിം ദ്വേപി ജാതിയോ…പേ… ഇദമ്പി തഥാഗതസ്സ…പേ….

പുന ചപരം തഥാഗതോ ദിബ്ബേന ചക്ഖുനാ വിസുദ്ധേന അതിക്കന്തമാനുസകേന സത്തേ പസ്സതി ചവമാനേ ഉപപജ്ജമാനേ…പേ… യമ്പി തഥാഗതോ ദിബ്ബേന ചക്ഖുനാ വിസുദ്ധേന അതിക്കന്തമാനുസകേന സത്തേ പസ്സതി ചവമാനേ ഉപപജ്ജമാനേ…പേ… ഇദമ്പി തഥാഗതസ്സ…പേ….

പുന ചപരം തഥാഗതോ ആസവാനം ഖയാ അനാസവം ചേതോവിമുത്തിം പഞ്ഞാവിമുത്തിം ദിട്ഠേവ ധമ്മേ സയം അഭിഞ്ഞാ സച്ഛികത്വാ ഉപസമ്പജ്ജ വിഹരതി. യമ്പി തഥാഗതോ ആസവാനം ഖയാ അനാസവം ചേതോവിമുത്തിം പഞ്ഞാവിമുത്തിം ദിട്ഠേവ ധമ്മേ സയം അഭിഞ്ഞാ സച്ഛികത്വാ ഉപസമ്പജ്ജ വിഹരതി, ഇദമ്പി തഥാഗതസ്സ തഥാഗതബലം ഹോതി, യം ബലം ആഗമ്മ തഥാഗതോ ആസഭം ഠാനം പടിജാനാതി, പരിസാസു സീഹനാദം നദതി, ബ്രഹ്മചക്കം പവത്തേതി. ഇമാനി ദസ തഥാഗതബലാനി.

൪൫. കേനട്ഠേന സദ്ധാബലം? കേനട്ഠേന വീരിയബലം? കേനട്ഠേന സതിബലം? കേനട്ഠേന സമാധിബലം? കേനട്ഠേന പഞ്ഞാബലം? കേനട്ഠേന ഹിരിബലം? കേനട്ഠേന ഓത്തപ്പബലം? കേനട്ഠേന പടിസങ്ഖാനബലം…പേ… കേനട്ഠേന തഥാഗതബലം?

അസ്സദ്ധിയേ അകമ്പിയട്ഠേന സദ്ധാബലം. കോസജ്ജേ അകമ്പിയട്ഠേന വീരിയബലം. പമാദേ അകമ്പിയട്ഠേന സതിബലം. ഉദ്ധച്ചേ അകമ്പിയട്ഠേന സമാധിബലം. അവിജ്ജായ അകമ്പിയട്ഠേന പഞ്ഞാബലം. ഹിരീയതി പാപകേ അകുസലേ ധമ്മേതി – ഹിരിബലം. ഓത്തപ്പതി പാപകേ അകുസലേ ധമ്മേതി – ഓത്തപ്പബലം. ഞാണേന കിലേസേ പടിസങ്ഖാതീതി – പടിസങ്ഖാനബലം. തത്ഥ ജാതാ ധമ്മാ ഏകരസാ ഹോന്തീതി – ഭാവനാബലം. തത്ഥ നത്ഥി കിഞ്ചി വജ്ജന്തി – അനവജ്ജബലം. തേന ചിത്തം സങ്ഗണ്ഹാതീതി – സങ്ഗഹബലം. തം തസ്സ ഖമതീതി – [തം ഖമതീതി (ക.)] ഖന്തിബലം. തേന ചിത്തം പഞ്ഞപേതീതി – പഞ്ഞത്തിബലം. തേന ചിത്തം നിജ്ഝാപേതീതി – നിജ്ഝത്തിബലം. തേന ചിത്തം വസം വത്തേതീതി – ഇസ്സരിയബലം. തേന ചിത്തം അധിട്ഠാതീതി – അധിട്ഠാനബലം. തേന ചിത്തം ഏകഗ്ഗന്തി – സമഥബലം. തത്ഥ ജാതേ ധമ്മേ അനുപസ്സതീതി – വിപസ്സനാബലം. തത്ഥ സിക്ഖതീതി – സേഖബലം. തത്ഥ സിക്ഖിതത്താ – അസേഖബലം. തേന ആസവാ ഖീണാതി – ഖീണാസവബലം. തസ്സ ഇജ്ഝതീതി – ഇദ്ധിബലം. അപ്പമേയ്യട്ഠേന തഥാഗതബലന്തി.

ബലകഥാ നിട്ഠിതാ.