൪. ചതുത്ഥസുത്തന്തനിദ്ദേസോ

൧൯൮. പുരിമനിദാനം [പരിപുണ്ണനിദാനം (സ്യാ. ക.)]. ‘‘പഞ്ചിമാനി, ഭിക്ഖവേ, ഇന്ദ്രിയാനി. കതമാനി പഞ്ച? സദ്ധിന്ദ്രിയം, വീരിയിന്ദ്രിയം, സതിന്ദ്രിയം, സമാധിന്ദ്രിയം, പഞ്ഞിന്ദ്രിയം – ഇമാനി ഖോ, ഭിക്ഖവേ, പഞ്ചിന്ദ്രിയാനി. ഇമാനി പഞ്ചിന്ദ്രിയാനി കതിഹാകാരേഹി കേനട്ഠേന ദട്ഠബ്ബാനി? ഇമാനി പഞ്ചിന്ദ്രിയാനി ഛഹാകാരേഹി തേനട്ഠേന ദട്ഠബ്ബാനി – ആധിപതേയ്യട്ഠേന ആദിവിസോധനട്ഠേന അധിമത്തട്ഠേന, അധിട്ഠാനട്ഠേന, പരിയാദാനട്ഠേന, പതിട്ഠാപകട്ഠേന’’.

ക. ആധിപതേയ്യട്ഠനിദ്ദേസോ

൧൯൯. കഥം ആധിപതേയ്യട്ഠേന ഇന്ദ്രിയാനി ദട്ഠബ്ബാനി? അസ്സദ്ധിയം പജഹതോ അധിമോക്ഖാധിപതേയ്യട്ഠേന സദ്ധിന്ദ്രിയം ദട്ഠബ്ബം, സദ്ധിന്ദ്രിയസ്സ വസേന പഗ്ഗഹട്ഠേന വീരിയിന്ദ്രിയം ദട്ഠബ്ബം, ഉപട്ഠാനട്ഠേന സതിന്ദ്രിയം ദട്ഠബ്ബം, അവിക്ഖേപട്ഠേന സമാധിന്ദ്രിയം ദട്ഠബ്ബം, ദസ്സനട്ഠേന പഞ്ഞിന്ദ്രിയം ദട്ഠബ്ബം. കോസജ്ജം പജഹതോ പഗ്ഗഹാധിപതേയ്യട്ഠേന വീരിയിന്ദ്രിയം ദട്ഠബ്ബം, വീരിയിന്ദ്രിയസ്സ വസേന ഉപട്ഠാനട്ഠേന സതിന്ദ്രിയം ദട്ഠബ്ബം, അവിക്ഖേപട്ഠേന സമാധിന്ദ്രിയം ദട്ഠബ്ബം, ദസ്സനട്ഠേന പഞ്ഞിന്ദ്രിയം ദട്ഠബ്ബം, അധിമോക്ഖട്ഠേന സദ്ധിന്ദ്രിയം ദട്ഠബ്ബം. പമാദം പജഹതോ ഉപട്ഠാനാധിപതേയ്യട്ഠേന സതിന്ദ്രിയം ദട്ഠബ്ബം, സതിന്ദ്രിയസ്സ വസേന അവിക്ഖേപട്ഠേന സമാധിന്ദ്രിയം ദട്ഠബ്ബം, ദസ്സനട്ഠേന പഞ്ഞിന്ദ്രിയം ദട്ഠബ്ബം, അധിമോക്ഖട്ഠേന സദ്ധിന്ദ്രിയം ദട്ഠബ്ബം, പഗ്ഗഹട്ഠേന വീരിയിന്ദ്രിയം ദട്ഠബ്ബം. ഉദ്ധച്ചം പജഹതോ അവിക്ഖേപാധിപതേയ്യട്ഠേന സമാധിന്ദ്രിയം ദട്ഠബ്ബം, സമാധിന്ദ്രിയസ്സ വസേന ദസ്സനട്ഠേന പഞ്ഞിന്ദ്രിയം ദട്ഠബ്ബം, അധിമോക്ഖട്ഠേന സദ്ധിന്ദ്രിയം ദട്ഠബ്ബം, പഗ്ഗഹട്ഠേന വീരിയിന്ദ്രിയം ദട്ഠബ്ബം, ഉപട്ഠാനട്ഠേന സതിന്ദ്രിയം ദട്ഠബ്ബം. അവിജ്ജം പജഹതോ ദസ്സനാധിപതേയ്യട്ഠേന പഞ്ഞിന്ദ്രിയം ദട്ഠബ്ബം, പഞ്ഞിന്ദ്രിയസ്സ വസേന അധിമോക്ഖട്ഠേന സദ്ധിന്ദ്രിയം ദട്ഠബ്ബം, പഗ്ഗഹട്ഠേന വീരിയിന്ദ്രിയം ദട്ഠബ്ബം, ഉപട്ഠാനട്ഠേന സതിന്ദ്രിയം ദട്ഠബ്ബം, അവിക്ഖേപട്ഠേന സമാധിന്ദ്രിയം ദട്ഠബ്ബം, ദസ്സനട്ഠേന പഞ്ഞിന്ദ്രിയം ദട്ഠബ്ബം.

കാമച്ഛന്ദം പജഹതോ നേക്ഖമ്മവസേന അധിമോക്ഖാധിപതേയ്യട്ഠേന സദ്ധിന്ദ്രിയം ദട്ഠബ്ബം, സദ്ധിന്ദ്രിയസ്സ വസേന പഗ്ഗഹട്ഠേന വീരിയിന്ദ്രിയം ദട്ഠബ്ബം, ഉപട്ഠാനട്ഠേന സതിന്ദ്രിയം ദട്ഠബ്ബം, അവിക്ഖേപട്ഠേന സമാധിന്ദ്രിയം ദട്ഠബ്ബം, ദസ്സനട്ഠേന പഞ്ഞിന്ദ്രിയം ദട്ഠബ്ബം. കാമച്ഛന്ദം പജഹതോ നേക്ഖമ്മവസേന പഗ്ഗഹാധിപതേയ്യട്ഠേന വീരിയിന്ദ്രിയം ദട്ഠബ്ബം, വീരിയിന്ദ്രിയസ്സ വസേന ഉപട്ഠാനട്ഠേന സതിന്ദ്രിയം ദട്ഠബ്ബം, അവിക്ഖേപട്ഠേന സമാധിന്ദ്രിയം ദട്ഠബ്ബം, ദസ്സനട്ഠേന പഞ്ഞിന്ദ്രിയം ദട്ഠബ്ബം, അധിമോക്ഖട്ഠേന സദ്ധിന്ദ്രിയം ദട്ഠബ്ബം. കാമച്ഛന്ദം പജഹതോ നേക്ഖമ്മവസേന ഉപട്ഠാനാധിപതേയ്യട്ഠേന സതിന്ദ്രിയം ദട്ഠബ്ബം, സതിന്ദ്രിയസ്സ വസേന അവിക്ഖേപട്ഠേന സമാധിന്ദ്രിയം ദട്ഠബ്ബം, ദസ്സനട്ഠേന പഞ്ഞിന്ദ്രിയം ദട്ഠബ്ബം, അധിമോക്ഖട്ഠേന സദ്ധിന്ദ്രിയം ദട്ഠബ്ബം, പഗ്ഗഹട്ഠേന വീരിയിന്ദ്രിയം ദട്ഠബ്ബം. കാമച്ഛന്ദം പജഹതോ നേക്ഖമ്മവസേന അവിക്ഖേപാധിപതേയ്യട്ഠേന സമാധിന്ദ്രിയം ദട്ഠബ്ബം, സമാധിന്ദ്രിയസ്സ വസേന ദസ്സനട്ഠേന പഞ്ഞിന്ദ്രിയം ദട്ഠബ്ബം, അധിമോക്ഖട്ഠേന സദ്ധിന്ദ്രിയം ദട്ഠബ്ബം, പഗ്ഗഹട്ഠേന വീരിയിന്ദ്രിയം ദട്ഠബ്ബം, ഉപട്ഠാനട്ഠേന സതിന്ദ്രിയം ദട്ഠബ്ബം. കാമച്ഛന്ദം പജഹതോ നേക്ഖമ്മവസേന ദസ്സനാധിപതേയ്യട്ഠേന പഞ്ഞിന്ദ്രിയം ദട്ഠബ്ബം, പഞ്ഞിന്ദ്രിയസ്സ വസേന അധിമോക്ഖട്ഠേന സദ്ധിന്ദ്രിയം ദട്ഠബ്ബം, പഗ്ഗഹട്ഠേന വീരിയിന്ദ്രിയം ദട്ഠബ്ബം, ഉപട്ഠാനട്ഠേന സതിന്ദ്രിയം ദട്ഠബ്ബം, അവിക്ഖേപട്ഠേന സമാധിന്ദ്രിയം ദട്ഠബ്ബം.

ബ്യാപാദം പജഹതോ അബ്യാപാദവസേന…പേ… ഥിനമിദ്ധം പജഹതോ ആലോകസഞ്ഞാവസേന…പേ… സബ്ബകിലേസേ പജഹതോ അരഹത്തമഗ്ഗവസേന അധിമോക്ഖാധിപതേയ്യട്ഠേന സദ്ധിന്ദ്രിയം ദട്ഠബ്ബം, സദ്ധിന്ദ്രിയസ്സ വസേന പഗ്ഗഹട്ഠേന വീരിയിന്ദ്രിയം ദട്ഠബ്ബം, ഉപട്ഠാനട്ഠേന സതിന്ദ്രിയം ദട്ഠബ്ബം, അവിക്ഖേപട്ഠേന സമാധിന്ദ്രിയം ദട്ഠബ്ബം, ദസ്സനട്ഠേന പഞ്ഞിന്ദ്രിയം ദട്ഠബ്ബം…പേ… സബ്ബകിലേസേ പജഹതോ അരഹത്തമഗ്ഗവസേന ദസ്സനാധിപതേയ്യട്ഠേന പഞ്ഞിന്ദ്രിയം ദട്ഠബ്ബം, പഞ്ഞിന്ദ്രിയസ്സ വസേന അധിമോക്ഖട്ഠേന സദ്ധിന്ദ്രിയം ദട്ഠബ്ബം, പഗ്ഗഹട്ഠേന വീരിയിന്ദ്രിയം ദട്ഠബ്ബം, ഉപട്ഠാനട്ഠേന സതിന്ദ്രിയം ദട്ഠബ്ബം, അവിക്ഖേപട്ഠേന സമാധിന്ദ്രിയം ദട്ഠബ്ബം. ഏവം ആധിപതേയ്യട്ഠേന ഇന്ദ്രിയാനി ദട്ഠബ്ബാനി.

ഖ. ആദിവിസോധനട്ഠനിദ്ദേസോ

൨൦൦. കഥം ആദിവിസോധനട്ഠേന ഇന്ദ്രിയാനി ദട്ഠബ്ബാനി? അധിമോക്ഖട്ഠേന സദ്ധിന്ദ്രിയം, അസ്സദ്ധിയസംവരട്ഠേന [അസ്സദ്ധിയം സംവരട്ഠേന (സ്യാ. ക.) ഏവമീദിസേസു പദേസുപി] സീലവിസുദ്ധി – സദ്ധിന്ദ്രിയസ്സ ആദിവിസോധനാ. പഗ്ഗഹട്ഠേന വീരിയിന്ദ്രിയം, കോസജ്ജസംവരട്ഠേന സീലവിസുദ്ധി – വീരിയിന്ദ്രിയസ്സ ആദിവിസോധനാ. ഉപട്ഠാനട്ഠേന സതിന്ദ്രിയം, പമാദസംവരട്ഠേന സീലവിസുദ്ധി – സതിന്ദ്രിയസ്സ ആദിവിസോധനാ. അവിക്ഖേപട്ഠേന സമാധിന്ദ്രിയം, ഉദ്ധച്ചസംവരട്ഠേന സീലവിസുദ്ധി – സമാധിന്ദ്രിയസ്സ ആദിവിസോധനാ. ദസ്സനട്ഠേന പഞ്ഞിന്ദ്രിയം, അവിജ്ജാസംവരട്ഠേന സീലവിസുദ്ധി – പഞ്ഞിന്ദ്രിയസ്സ ആദിവിസോധനാ. നേക്ഖമ്മേ പഞ്ചിന്ദ്രിയാനി, കാമച്ഛന്ദസംവരട്ഠേന സീലവിസുദ്ധി – പഞ്ചന്നം ഇന്ദ്രിയാനം ആദിവിസോധനാ. അബ്യാപാദേ പഞ്ചിന്ദ്രിയാനി, ബ്യാപാദസംവരട്ഠേന സീലവിസുദ്ധി – പഞ്ചന്നം ഇന്ദ്രിയാനം ആദിവിസോധനാ…പേ… അരഹത്തമഗ്ഗേ പഞ്ചിന്ദ്രിയാനി, സബ്ബകിലേസസംവരട്ഠേന സീലവിസുദ്ധി – പഞ്ചന്നം ഇന്ദ്രിയാനം ആദിവിസോധനാ. ഏവം ആദിവിസോധനട്ഠേന ഇന്ദ്രിയാനി ദട്ഠബ്ബാനി.

ഗ. അധിമത്തട്ഠനിദ്ദേസോ

൨൦൧. കഥം അധിമത്തട്ഠേന ഇന്ദ്രിയാനി ദട്ഠബ്ബാനി? സദ്ധിന്ദ്രിയസ്സ ഭാവനായ ഛന്ദോ ഉപ്പജ്ജതി – ഛന്ദവസേന സദ്ധാവസേന സദ്ധിന്ദ്രിയം അധിമത്തം ഹോതി. ഛന്ദവസേന പാമോജ്ജം ഉപ്പജ്ജതി – പാമോജ്ജവസേന സദ്ധാവസേന സദ്ധിന്ദ്രിയം അധിമത്തം ഹോതി. പാമോജ്ജവസേന പീതി ഉപ്പജ്ജതി – പീതിവസേന സദ്ധാവസേന സദ്ധിന്ദ്രിയം അധിമത്തം ഹോതി. പീതിവസേന പസ്സദ്ധി ഉപ്പജ്ജതി – പസ്സദ്ധിവസേന സദ്ധാവസേന സദ്ധിന്ദ്രിയം അധിമത്തം ഹോതി. പസ്സദ്ധിവസേന സുഖം ഉപ്പജ്ജതി – സുഖവസേന സദ്ധാവസേന സദ്ധിന്ദ്രിയം അധിമത്തം ഹോതി. സുഖവസേന ഓഭാസോ ഉപ്പജ്ജതി – ഓഭാസവസേന സദ്ധാവസേന സദ്ധിന്ദ്രിയം അധിമത്തം ഹോതി. ഓഭാസവസേന സംവേഗോ ഉപ്പജ്ജതി – സംവേഗവസേന സദ്ധാവസേന സദ്ധിന്ദ്രിയം അധിമത്തം ഹോതി. സംവേജേത്വാ ചിത്തം സമാദഹതി – സമാധിവസേന സദ്ധാവസേന സദ്ധിന്ദ്രിയം അധിമത്തം ഹോതി. തഥാ സമാഹിതം ചിത്തം സാധുകം പഗ്ഗണ്ഹാതി – പഗ്ഗഹവസേന സദ്ധാവസേന സദ്ധിന്ദ്രിയം അധിമത്തം ഹോതി. തഥാപഗ്ഗഹിതം ചിത്തം സാധുകം അജ്ഝുപേക്ഖതി – ഉപേക്ഖാവസേന സദ്ധാവസേന സദ്ധിന്ദ്രിയം അധിമത്തം ഹോതി. ഉപേക്ഖാവസേന നാനത്തകിലേസേഹി ചിത്തം വിമുച്ചതി – വിമോക്ഖവസേന സദ്ധാവസേന സദ്ധിന്ദ്രിയം അധിമത്തം ഹോതി. വിമുത്തത്താ തേ ധമ്മാ ഏകരസാ ഹോന്തി – ഏകരസട്ഠേന ഭാവനാവസേന സദ്ധാവസേന സദ്ധിന്ദ്രിയം അധിമത്തം ഹോതി. ഭാവിതത്താ തതോ പണീതതരേ വിവട്ടന്തി – വിവട്ടനാവസേന സദ്ധാവസേന സദ്ധിന്ദ്രിയം അധിമത്തം ഹോതി. വിവട്ടിതത്താ തതോ വോസജ്ജതി [വോസ്സജ്ജതി (സ്യാ. ക.)] – വോസഗ്ഗവസേന സദ്ധാവസേന സദ്ധിന്ദ്രിയം അധിമത്തം ഹോതി. വോസജ്ജിതത്താ തതോ നിരുജ്ഝന്തി – നിരോധവസേന സദ്ധാവസേന സദ്ധിന്ദ്രിയം അധിമത്തം ഹോതി. നിരോധവസേന ദ്വേ വോസഗ്ഗാ – പരിച്ചാഗവോസഗ്ഗോ ച, പക്ഖന്ദനവോസഗ്ഗോ ച. കിലേസേ ച ഖന്ധേ ച പരിച്ചജതീതി – പരിച്ചാഗവോസഗ്ഗോ. നിരോധനിബ്ബാനധാതുയാ ചിത്തം പക്ഖന്ദതീതി – പക്ഖന്ദനവോസഗ്ഗോ. നിരോധവസേന ഇമേ ദ്വേ വോസഗ്ഗാ.

അസ്സദ്ധിയസ്സ പഹാനായ ഛന്ദോ ഉപ്പജ്ജതി…പേ… അസ്സദ്ധിയപരിളാഹസ്സ പഹാനായ ഛന്ദോ ഉപ്പജ്ജതി… ദിട്ഠേകട്ഠാനം കിലേസാനം പഹാനായ ഛന്ദോ ഉപ്പജ്ജതി… ഓളാരികാനം കിലേസാനം പഹാനായ ഛന്ദോ ഉപ്പജ്ജതി… അനുസഹഗതാനം കിലേസാനം പഹാനായ ഛന്ദോ ഉപ്പജ്ജതി… സബ്ബകിലേസാനം പഹാനായ ഛന്ദോ ഉപ്പജ്ജതി – ഛന്ദവസേന സദ്ധാവസേന സദ്ധിന്ദ്രിയം അധിമത്തം ഹോതി…പേ… വീരിയിന്ദ്രിയസ്സ ഭാവനായ ഛന്ദോ ഉപ്പജ്ജതി…പേ… കോസജ്ജസ്സ പഹാനായ ഛന്ദോ ഉപ്പജ്ജതി… കോസജ്ജപരിളാഹസ്സ പഹാനായ ഛന്ദോ ഉപ്പജ്ജതി… ദിട്ഠേകട്ഠാനം കിലേസാനം പഹാനായ ഛന്ദോ ഉപ്പജ്ജതി…പേ… സബ്ബകിലേസാനം പഹാനായ ഛന്ദോ ഉപ്പജ്ജതി… സതിന്ദ്രിയസ്സ ഭാവനായ ഛന്ദോ ഉപ്പജ്ജതി…പേ… പമാദസ്സ പഹാനായ ഛന്ദോ ഉപ്പജ്ജതി… പമാദപരിളാഹസ്സ പഹാനായ ഛന്ദോ ഉപ്പജ്ജതി…പേ… സബ്ബകിലേസാനം പഹാനായ ഛന്ദോ ഉപ്പജ്ജതി… സമാധിന്ദ്രിയസ്സ ഭാവനായ ഛന്ദോ ഉപ്പജ്ജതി…പേ… ഉദ്ധച്ചസ്സ പഹാനായ ഛന്ദോ ഉപ്പജ്ജതി ഉദ്ധച്ചപരിളാഹസ്സ പഹാനായ ഛന്ദോ ഉപ്പജ്ജതി…പേ… സബ്ബകിലേസാനം പഹാനായ ഛന്ദോ ഉപ്പജ്ജതി… പഞ്ഞിന്ദ്രിയസ്സ ഭാവനായ ഛന്ദോ ഉപ്പജ്ജതി…പേ… അവിജ്ജായ പഹാനായ ഛന്ദോ ഉപ്പജ്ജതി… അവിജ്ജാപരിളാഹസ്സ പഹാനായ ഛന്ദോ ഉപ്പജ്ജതി… ദിട്ഠേകട്ഠാനം കിലേസാനം പഹാനായ ഛന്ദോ ഉപ്പജ്ജതി… ഓളാരികാനം കിലേസാനം പഹാനായ ഛന്ദോ ഉപ്പജ്ജതി… അനുസഹഗതാനം കിലേസാനം പഹാനായ ഛന്ദോ ഉപ്പജ്ജതി… സബ്ബകിലേസാനം പഹാനായ ഛന്ദോ ഉപ്പജ്ജതി – ഛന്ദവസേന പഞ്ഞാവസേന പഞ്ഞിന്ദ്രിയം അധിമത്തം ഹോതി. ഛന്ദവസേന പാമോജ്ജം ഉപ്പജ്ജതി – പാമോജ്ജവസേന പഞ്ഞാവസേന പഞ്ഞിന്ദ്രിയം അധിമത്തം ഹോതി. പാമോജ്ജവസേന പീതി ഉപ്പജ്ജതി – പീതിവസേന പഞ്ഞാ വസേന പഞ്ഞിന്ദ്രിയം അധിമത്തം ഹോതി. പീതിവസേന പസ്സദ്ധി ഉപ്പജ്ജതി – പസ്സദ്ധിവസേന പഞ്ഞാവസേന പഞ്ഞിന്ദ്രിയം അധിമത്തം ഹോതി. പസ്സദ്ധിവസേന സുഖം ഉപ്പജ്ജതി – സുഖവസേന പഞ്ഞാവസേന പഞ്ഞിന്ദ്രിയം അധിമത്തം ഹോതി. സുഖവസേന ഓഭാസോ ഉപ്പജ്ജതി – ഓഭാസവസേന പഞ്ഞാവസേന പഞ്ഞിന്ദ്രിയം അധിമത്തം ഹോതി. ഓഭാസവസേന സംവേഗോ ഉപ്പജ്ജതി – സംവേഗവസേന പഞ്ഞാവസേന പഞ്ഞിന്ദ്രിയം അധിമത്തം ഹോതി. സംവേജേത്വാ ചിത്തം സമാദഹതി – സമാധിവസേന പഞ്ഞാവസേന പഞ്ഞിന്ദ്രിയം അധിമത്തം ഹോതി. തഥാസമാഹിതം ചിത്തം സാധുകം പഗ്ഗണ്ഹാതി – പഗ്ഗഹവസേന പഞ്ഞാവസേന പഞ്ഞിന്ദ്രിയം അധിമത്തം ഹോതി. തഥാപഗ്ഗഹിതം ചിത്തം സാധുകം അജ്ഝുപേക്ഖതി – ഉപേക്ഖാവസേന പഞ്ഞാവസേന പഞ്ഞിന്ദ്രിയം അധിമത്തം ഹോതി. ഉപേക്ഖാവസേന നാനത്തകിലേസേഹി ചിത്തം വിമുച്ചതി – വിമോക്ഖവസേന പഞ്ഞാവസേന പഞ്ഞിന്ദ്രിയം അധിമത്തം ഹോതി. വിമുത്തത്താ തേ ധമ്മാ ഏകരസാ ഹോന്തി – ഭാവനാവസേന [ഏകരസട്ഠേന ഭാവനാവസേന (സ്യാ. ക.) അട്ഠകഥാ ഓലോകേതബ്ബോ] പഞ്ഞാവസേന പഞ്ഞിന്ദ്രിയം അധിമത്തം ഹോതി. ഭാവിതത്താ തതോ പണീതതരേ വിവട്ടന്തി – വിവട്ടനാവസേന പഞ്ഞാവസേന പഞ്ഞിന്ദ്രിയം അധിമത്തം ഹോതി. വിവട്ടിതത്താ തതോ വോസജ്ജതി – വോസഗ്ഗവസേന പഞ്ഞാവസേന പഞ്ഞിന്ദ്രിയം അധിമത്തം ഹോതി. വോസജ്ജിതത്താ തതോ നിരുജ്ഝന്തി – നിരോധവസേന പഞ്ഞാവസേന പഞ്ഞിന്ദ്രിയം അധിമത്തം ഹോതി. നിരോധവസേന ദ്വേ വോസഗ്ഗാ – പരിച്ചാഗവോസഗ്ഗോ ച, പക്ഖന്ദനവോസഗ്ഗോ ച. കിലേസേ ച ഖന്ധേ ച പരിച്ചജതീതി – പരിച്ചാഗവോസഗ്ഗോ. നിരോധനിബ്ബാനധാതുയാ ചിത്തം പക്ഖന്ദതീതി – പക്ഖന്ദനവോസഗ്ഗോ. നിരോധവസേന ഇമേ ദ്വേ വോസഗ്ഗാ. ഏവം അധിമത്തട്ഠേന ഇന്ദ്രിയാനി ദട്ഠബ്ബാനി.

ദുതിയഭാണവാരോ.

ഘ. അധിട്ഠാനട്ഠനിദ്ദേസോ

൨൦൨. കഥം അധിട്ഠാനട്ഠേന ഇന്ദ്രിയാനി ദട്ഠബ്ബാനി? സദ്ധിന്ദ്രിയസ്സ ഭാവനായ ഛന്ദോ ഉപ്പജ്ജതി – ഛന്ദവസേന സദ്ധാവസേന സദ്ധിന്ദ്രിയം അധിട്ഠാതി. ഛന്ദവസേന പാമോജ്ജം ഉപ്പജ്ജതി – പാമോജ്ജവസേന സദ്ധാവസേന സദ്ധിന്ദ്രിയം അധിട്ഠാതി…പേ… ഏവം അധിട്ഠാനട്ഠേന ഇന്ദ്രിയാനി ദട്ഠബ്ബാനി.

ങ. പരിയാദാനട്ഠനിദ്ദേസോ

കഥം പരിയാദാനട്ഠേന ഇന്ദ്രിയാനി ദട്ഠബ്ബാനി? അധിമോക്ഖട്ഠേന സദ്ധിന്ദ്രിയം അസ്സദ്ധിയം പരിയാദിയതി, അസ്സദ്ധിയപരിളാഹം പരിയാദിയതി. പഗ്ഗഹട്ഠേന വീരിയിന്ദ്രിയം കോസജ്ജം പരിയാദിയതി, കോസജ്ജപരിളാഹം പരിയാദിയതി. ഉപട്ഠാനട്ഠേന സതിന്ദ്രിയം പമാദം പരിയാദിയതി, പമാദപരിളാഹം പരിയാദിയതി. അവിക്ഖേപട്ഠേന സമാധിന്ദ്രിയം ഉദ്ധച്ചം പരിയാദിയതി, ഉദ്ധച്ചപരിളാഹം പരിയാദിയതി. ദസ്സനട്ഠേന പഞ്ഞിന്ദ്രിയം അവിജ്ജം പരിയാദിയതി, അവിജ്ജാപരിളാഹം പരിയാദിയതി. നേക്ഖമ്മേ പഞ്ചിന്ദ്രിയാനി കാമച്ഛന്ദം പരിയാദിയന്തി. അബ്യാപാദേ പഞ്ചിന്ദ്രിയാനി ബ്യാപാദം പരിയാദിയന്തി. ആലോകസഞ്ഞായ പഞ്ചിന്ദ്രിയാനി ഥിനമിദ്ധം പരിയാദിയന്തി. അവിക്ഖേപേ പഞ്ചിന്ദ്രിയാനി ഉദ്ധച്ചം പരിയാദിയന്തി…പേ… അരഹത്തമഗ്ഗേ പഞ്ചിന്ദ്രിയാനി സബ്ബകിലേസേ പരിയാദിയന്തി. ഏവം പരിയാദാനട്ഠേന ഇന്ദ്രിയാനി ദട്ഠബ്ബാനി.

ച. പതിട്ഠാപകട്ഠനിദ്ദേസോ

൨൦൩. കഥം പതിട്ഠാപകട്ഠേന ഇന്ദ്രിയാനി ദട്ഠബ്ബാനി? സദ്ധോ സദ്ധിന്ദ്രിയം അധിമോക്ഖേ പതിട്ഠാപേതി, സദ്ധസ്സ സദ്ധിന്ദ്രിയം അധിമോക്ഖേ പതിട്ഠാപേതി. വീരിയവാ വീരിയിന്ദ്രിയം പഗ്ഗഹേ പതിട്ഠാപേതി, വീരിയവതോ വീരിയിന്ദ്രിയം പഗ്ഗഹേ പതിട്ഠാപേതി. സതിമാ സതിന്ദ്രിയം ഉപട്ഠാനേ പതിട്ഠാപേതി, സതിമതോ സതിന്ദ്രിയം ഉപട്ഠാനേ പതിട്ഠാപേതി. സമാഹിതോ സമാധിന്ദ്രിയം അവിക്ഖേപേ പതിട്ഠാപേതി, സമാഹിതസ്സ സമാധിന്ദ്രിയം അവിക്ഖേപേ പതിട്ഠാപേതി. പഞ്ഞവാ പഞ്ഞിന്ദ്രിയം ദസ്സനേ പതിട്ഠാപേതി, പഞ്ഞവതോ പഞ്ഞിന്ദ്രിയം ദസ്സനേ പതിട്ഠാപേതി. യോഗാവചരോ പഞ്ചിന്ദ്രിയാനി നേക്ഖമ്മേ പതിട്ഠാപേതി, യോഗാവചരസ്സ പഞ്ചിന്ദ്രിയാനി നേക്ഖമ്മേ പതിട്ഠാപേന്തി. യോഗാവചരോ പഞ്ചിന്ദ്രിയാനി അബ്യാപാദേ പതിട്ഠാപേതി, യോഗാവചരസ്സ പഞ്ചിന്ദ്രിയാനി അബ്യാപാദേ പതിട്ഠാപേന്തി. യോഗാവചരോ പഞ്ചിന്ദ്രിയാനി ആലോകസഞ്ഞായ പതിട്ഠാപേതി, യോഗാവചരസ്സ പഞ്ചിന്ദ്രിയാനി ആലോകസഞ്ഞായ പതിട്ഠാപേന്തി. യോഗാവചരോ പഞ്ചിന്ദ്രിയാനി അവിക്ഖേപേ പതിട്ഠാപേതി, യോഗാവചരസ്സ പഞ്ചിന്ദ്രിയാനി അവിക്ഖേപേ പതിട്ഠാപേന്തി…പേ… യോഗാവചരോ പഞ്ചിന്ദ്രിയാനി അരഹത്തമഗ്ഗേ പതിട്ഠാപേതി, യോഗാവചരസ്സ പഞ്ചിന്ദ്രിയാനി അരഹത്തമഗ്ഗേ പതിട്ഠാപേന്തി. ഏവം പതിട്ഠാപകട്ഠേന ഇന്ദ്രിയാനി ദട്ഠബ്ബാനി.

സുത്തന്തനിദ്ദേസോ ചതുത്ഥോ.