൫. ഇന്ദ്രിയസമോധാനം

൨൦൪. പുഥുജ്ജനോ സമാധിം ഭാവേന്തോ കതിഹാകാരേഹി ഉപട്ഠാനകുസലോ ഹോതി? സേക്ഖോ സമാധിം ഭാവേന്തോ കതിഹാകാരേഹി ഉപട്ഠാനകുസലോ ഹോതി? വീതരാഗോ സമാധിം ഭാവേന്തോ കതിഹാകാരേഹി ഉപട്ഠാനകുസലോ ഹോതി? പുഥുജ്ജനോ സമാധിം ഭാവേന്തോ സത്തഹി ആകാരേഹി ഉപട്ഠാനകുസലോ ഹോതി. സേക്ഖോ സമാധിം ഭാവേന്തോ അട്ഠഹി ആകാരേഹി ഉപട്ഠാനകുസലോ ഹോതി. വീതരാഗോ സമാധിം ഭാവേന്തോ ദസഹി ആകാരേഹി ഉപട്ഠാനകുസലോ ഹോതി.

പുഥുജ്ജനോ സമാധിം ഭാവേന്തോ കതമേഹി സത്തഹാകാരേഹി ഉപട്ഠാനകുസലോ ഹോതി? ആവജ്ജിതത്താ ആരമ്മണൂപട്ഠാനകുസലോ ഹോതി, സമഥനിമിത്തൂപട്ഠാനകുസലോ ഹോതി, പഗ്ഗഹനിമിത്തൂപട്ഠാനകുസലോ ഹോതി, അവിക്ഖേപൂപട്ഠാനകുസലോ ഹോതി, ഓഭാസൂപട്ഠാനകുസലോ ഹോതി, സമ്പഹംസനൂപട്ഠാനകുസലോ ഹോതി, ഉപേക്ഖൂപട്ഠാനകുസലോ ഹോതി – പുഥുജ്ജനോ സമാധിം ഭാവേന്തോ ഇമേഹി സത്തഹി ആകാരേഹി ഉപട്ഠാനകുസലോ ഹോതി.

സേക്ഖോ സമാധിം ഭാവേന്തോ കതമേഹി അട്ഠഹി ആകാരേഹി ഉപട്ഠാനകുസലോ ഹോതി? ആവജ്ജിതത്താ ആരമ്മണൂപട്ഠാനകുസലോ ഹോതി, സമഥനിമിത്തൂപട്ഠാനകുസലോ ഹോതി, പഗ്ഗഹനിമിത്തൂപട്ഠാനകുസലോ ഹോതി, അവിക്ഖേപൂപട്ഠാനകുസലോ ഹോതി, ഓഭാസൂപട്ഠാനകുസലോ ഹോതി, സമ്പഹംസനൂപട്ഠാനകുസലോ ഹോതി, ഉപേക്ഖൂപട്ഠാനകുസലോ ഹോതി, ഏകത്തൂപട്ഠാനകുസലോ ഹോതി – സേക്ഖോ സമാധിം ഭാവേന്തോ ഇമേഹി അട്ഠഹി ആകാരേഹി ഉപട്ഠാനകുസലോ ഹോതി.

വീതരാഗോ സമാധിം ഭാവേന്തോ കതമേഹി ദസഹി ആകാരേഹി ഉപട്ഠാനകുസലോ ഹോതി? ആവജ്ജിതത്താ ആരമ്മണൂപട്ഠാനകുസലോ ഹോതി…പേ… ഏകത്തൂപട്ഠാനകുസലോ ഹോതി, ഞാണൂപട്ഠാനകുസലോ ഹോതി, വിമുത്തൂപട്ഠാനകുസലോ ഹോതി – വീതരാഗോ സമാധിം ഭാവേന്തോ ഇമേഹി ദസഹി ആകാരേഹി ഉപട്ഠാനകുസലോ ഹോതി.

൨൦൫. പുഥുജ്ജനോ വിപസ്സനം ഭാവേന്തോ കതിഹാകാരേഹി ഉപട്ഠാനകുസലോ ഹോതി, കതിഹാകാരേഹി അനുപട്ഠാനകുസലോ ഹോതി? സേക്ഖോ വിപസ്സനം ഭാവേന്തോ കതിഹാകാരേഹി ഉപട്ഠാനകുസലോ ഹോതി, കതിഹാകാരേഹി അനുപട്ഠാനകുസലോ ഹോതി? വീതരാഗോ വിപസ്സനം ഭാവേന്തോ കതിഹാകാരേഹി ഉപട്ഠാനകുസലോ ഹോതി, കതിഹാകാരേഹി അനുപട്ഠാനകുസലോ ഹോതി?

പുഥുജ്ജനോ വിപസ്സനം ഭാവേന്തോ നവഹി ആകാരേഹി ഉപട്ഠാനകുസലോ ഹോതി, നവഹി ആകാരേഹി അനുപട്ഠാനകുസലോ ഹോതി. സേക്ഖോ വിപസ്സനം ഭാവേന്തോ ദസഹി ആകാരേഹി ഉപട്ഠാനകുസലോ ഹോതി, ദസഹി ആകാരേഹി അനുപട്ഠാനകുസലോ ഹോതി. വീതരാഗോ വിപസ്സനം ഭാവേന്തോ ദ്വാദസഹി ആകാരേഹി ഉപട്ഠാനകുസലോ ഹോതി, ദ്വാദസഹി ആകാരേഹി അനുപട്ഠാനകുസലോ ഹോതി.

പുഥുജ്ജനോ വിപസ്സനം ഭാവേന്തോ കതമേഹി നവഹി ആകാരേഹി ഉപട്ഠാനകുസലോ ഹോതി, കതമേഹി നവഹി ആകാരേഹി അനുപട്ഠാനകുസലോ ഹോതി? അനിച്ചതോ ഉപട്ഠാനകുസലോ ഹോതി, നിച്ചതോ അനുപട്ഠാനകുസലോ ഹോതി. ദുക്ഖതോ ഉപട്ഠാനകുസലോ ഹോതി, സുഖതോ അനുപട്ഠാനകുസലോ ഹോതി. അനത്തതോ ഉപട്ഠാനകുസലോ ഹോതി, അത്തതോ അനുപട്ഠാനകുസലോ ഹോതി. ഖയതോ ഉപട്ഠാനകുസലോ ഹോതി, ഘനതോ അനുപട്ഠാനകുസലോ ഹോതി. വയതോ ഉപട്ഠാനകുസലോ ഹോതി, ആയൂഹനാനുപട്ഠാനകുസലോ ഹോതി. വിപരിണാമൂപട്ഠാനകുസലോ ഹോതി, ധുവതോ അനുപട്ഠാനകുസലോ ഹോതി. അനിമിത്തൂപട്ഠാനകുസലോ ഹോതി, നിമിത്താനുപട്ഠാനകുസലോ ഹോതി. അപ്പണിഹിതൂപട്ഠാനകുസലോ ഹോതി, പണിധിഅനുപട്ഠാനകുസലോ [പണിധാനുപട്ഠാനകുസലോ (സ്യാ.)] ഹോതി. സുഞ്ഞതൂപട്ഠാനകുസലോ ഹോതി, അഭിനിവേസാനുപട്ഠാനകുസലോ ഹോതി – പുഥുജ്ജനോ വിപസ്സനം ഭാവേന്തോ ഇമേഹി നവഹി ആകാരേഹി ഉപട്ഠാനകുസലോ ഹോതി, ഇമേഹി നവഹി ആകാരേഹി അനുപട്ഠാനകുസലോ ഹോതി.

൨൦൬. സേക്ഖോ വിപസ്സനം ഭാവേന്തോ കതമേഹി ദസഹി ആകാരേഹി ഉപട്ഠാനകുസലോ ഹോതി, കതമേഹി ദസഹി ആകാരേഹി അനുപട്ഠാനകുസലോ ഹോതി? അനിച്ചതോ ഉപട്ഠാനകുസലോ ഹോതി, നിച്ചതോ അനുപട്ഠാനകുസലോ ഹോതി…പേ… സുഞ്ഞതൂപട്ഠാനകുസലോ ഹോതി, അഭിനിവേസാനൂപട്ഠാനകുസലോ ഹോതി. ഞാണൂപട്ഠാനകുസലോ ഹോതി, അഞാണഅനുപട്ഠാനകുസലോ ഹോതി – സേക്ഖോ വിപസ്സനം ഭാവേന്തോ ഇമേഹി ദസഹി ആകാരേഹി ഉപട്ഠാനകുസലോ ഹോതി, ഇമേഹി ദസഹി ആകാരേഹി അനുപട്ഠാനകുസലോ ഹോതി.

വീതരാഗോ വിപസ്സനം ഭാവേന്തോ കതമേഹി ദ്വാദസഹി ആകാരേഹി ഉപട്ഠാനകുസലോ ഹോതി, കതമേഹി ദ്വാദസഹി ആകാരേഹി അനുപട്ഠാനകുസലോ ഹോതി? അനിച്ചതോ ഉപട്ഠാനകുസലോ ഹോതി, നിച്ചതോ അനുപട്ഠാനകുസലോ ഹോതി…പേ… ഞാണൂപട്ഠാനകുസലോ ഹോതി, അഞാണാനുപട്ഠാനകുസലോ ഹോതി. വിസഞ്ഞോഗൂപട്ഠാനകുസലോ ഹോതി, സഞ്ഞോഗാനുപട്ഠാനകുസലോ ഹോതി. നിരോധൂപട്ഠാനകുസലോ ഹോതി, സങ്ഖാരാനുപട്ഠാനകുസലോ ഹോതി – വീതരാഗോ വിപസ്സനം ഭാവേന്തോ ഇമേഹി ദ്വാദസഹി ആകാരേഹി ഉപട്ഠാനകുസലോ ഹോതി, ഇമേഹി ദ്വാദസഹി ആകാരേഹി അനുപട്ഠാനകുസലോ ഹോതി.

ആവജ്ജിതത്താ ആരമ്മണൂപട്ഠാനകുസലവസേന ഇന്ദ്രിയാനി സമോധാനേതി, ഗോചരഞ്ച പജാനാതി, സമത്ഥഞ്ച പടിവിജ്ഝതി…പേ… ധമ്മേ സമോധാനേതി, ഗോചരഞ്ച പജാനാതി, സമത്ഥഞ്ച പടിവിജ്ഝതി. ഇന്ദ്രിയാനി സമോധാനേതീതി കഥം ഇന്ദ്രിയാനി സമോധാനേതി? അധിമോക്ഖട്ഠേന സദ്ധിന്ദ്രിയം സമോധാനേതി…പേ… സമഥനിമിത്തൂപട്ഠാനകുസലവസേന, പഗ്ഗഹനിമിത്തൂപട്ഠാനകുസലവസേന, അവിക്ഖേപൂപട്ഠാനകുസലവസേന, ഓഭാസൂപട്ഠാനകുസലവസേന, സമ്പഹംസനൂപട്ഠാനകുസലവസേന, ഉപേക്ഖൂപട്ഠാനകുസലവസേന, ഏകത്തൂപട്ഠാനകുസലവസേന, ഞാണൂപട്ഠാനകുസലവസേന, വിമുത്തൂപട്ഠാനകുസലവസേന.

അനിച്ചതോ ഉപട്ഠാനകുസലവസേന, നിച്ചതോ അനുപട്ഠാനകുസലവസേന, ദുക്ഖതോ ഉപട്ഠാനകുസലവസേന, സുഖതോ അനുപട്ഠാനകുസലവസേന, അനത്തതോ ഉപട്ഠാനകുസലവസേന, അത്തതോ അനുപട്ഠാനകുസലവസേന, ഖയതോ ഉപട്ഠാനകുസലവസേന, ഘനതോ അനുപട്ഠാനകുസലവസേന, വയതോ ഉപട്ഠാനകുസലവസേന, ആയൂഹനാനുപട്ഠാനകുസലവസേന, വിപരിണാമൂപട്ഠാനകുസലവസേന, ധുവതോ അനുപട്ഠാനകുസലവസേന, അനിമിത്തൂപട്ഠാനകുസലവസേന, നിമിത്താനുപട്ഠാനകുസലവസേന, അപ്പണിഹിതൂപട്ഠാനകുസലവസേന, പണിധിഅനുപട്ഠാനകുസലവസേന, സുഞ്ഞതൂപട്ഠാനകുസലവസേന, അഭിനിവേസാനുപട്ഠാനകുസലവസേന, ഞാണൂപട്ഠാനകുസലവസേന, അഞാണാനുപട്ഠാനകുസലവസേന, വിസഞ്ഞോഗൂപട്ഠാനകുസലവസേന, സഞ്ഞോഗാനുപട്ഠാനകുസലവസേന, നിരോധൂപട്ഠാനകുസലവസേന, സങ്ഖാരാനുപട്ഠാനകുസലവസേന ഇന്ദ്രിയാനി സമോധാനേതി, ഗോചരഞ്ച പജാനാതി, സമത്ഥഞ്ച പടിവിജ്ഝതി.

൨൦൭. ചതുസട്ഠിയാ ആകാരേഹി തിണ്ണന്നം ഇന്ദ്രിയാനം വസീഭാവതാപഞ്ഞാ ആസവാനം ഖയേ ഞാണം. കതമേസം തിണ്ണന്നം ഇന്ദ്രിയാനം? അനഞ്ഞാതഞ്ഞസ്സാമീതിന്ദ്രിയസ്സ, അഞ്ഞിന്ദ്രിയസ്സ, അഞ്ഞാതാവിന്ദ്രിയസ്സ.

അനഞ്ഞാതഞ്ഞസ്സാമീതിന്ദ്രിയം കതി ഠാനാനി ഗച്ഛതി? അഞ്ഞിന്ദ്രിയം കതി ഠാനാനി ഗച്ഛതി? അഞ്ഞാതാവിന്ദ്രിയം കതി ഠാനാനി ഗച്ഛതി? അനഞ്ഞാതഞ്ഞസ്സാമീതിന്ദ്രിയം ഏകം ഠാനം ഗച്ഛതി – സോതാപത്തിമഗ്ഗം. അഞ്ഞിന്ദ്രിയം ഛ ഠാനാനി ഗച്ഛതി – സോതാപത്തിഫലം, സകദാഗാമിമഗ്ഗം, സകദാഗാമിഫലം, അനാഗാമിമഗ്ഗം, അനാഗാമിഫലം, അരഹത്തമഗ്ഗം. അഞ്ഞാതാവിന്ദ്രിയം ഏകം ഠാനം ഗച്ഛതി – അരഹത്തഫലം.

സോതാപത്തിമഗ്ഗക്ഖണേ അനഞ്ഞാതഞ്ഞസ്സാമീതിന്ദ്രിയസ്സ സദ്ധിന്ദ്രിയം അധിമോക്ഖപരിവാരം ഹോതി, വീരിയിന്ദ്രിയം പഗ്ഗഹപരിവാരം ഹോതി, സതിന്ദ്രിയം ഉപട്ഠാനപരിവാരം ഹോതി, സമാധിന്ദ്രിയം അവിക്ഖേപപരിവാരം ഹോതി, പഞ്ഞിന്ദ്രിയം ദസ്സനപരിവാരം ഹോതി, മനിന്ദ്രിയം വിജാനനപരിവാരം ഹോതി, സോമനസ്സിന്ദ്രിയം അഭിസന്ദനപരിവാരം ഹോതി, ജീവിതിന്ദ്രിയം പവത്തസന്തതാധിപതേയ്യപരിവാരം ഹോതി. സോതാപത്തിമഗ്ഗക്ഖണേ ജാതാ ധമ്മാ, ഠപേത്വാ ചിത്തസമുട്ഠാനം രൂപം, സബ്ബേവ കുസലാ ഹോന്തി, സബ്ബേവ അനാസവാ ഹോന്തി, സബ്ബേവ നിയ്യാനികാ ഹോന്തി, സബ്ബേവ അപചയഗാമിനോ ഹോന്തി, സബ്ബേവ ലോകുത്തരാ ഹോന്തി, സബ്ബേവ നിബ്ബാനാരമ്മണാ ഹോന്തി. സോതാപത്തിമഗ്ഗക്ഖണേ അനഞ്ഞാതഞ്ഞസ്സാമീതിന്ദ്രിയസ്സ ഇമാനി അട്ഠിന്ദ്രിയാനി സഹജാതപരിവാരാ ഹോന്തി, അഞ്ഞമഞ്ഞപരിവാരാ ഹോന്തി, നിസ്സയപരിവാരാ ഹോന്തി, സമ്പയുത്തപരിവാരാ ഹോന്തി, സഹഗതാ ഹോന്തി, സഹജാതാ ഹോന്തി, സംസട്ഠാ ഹോന്തി, സമ്പയുത്താ ഹോന്തി. തേവ തസ്സ ആകാരാ ചേവ ഹോന്തി പരിവാരാ ച.

സോതാപത്തിഫലക്ഖണേ…പേ… അരഹത്തഫലക്ഖണേ അഞ്ഞാതാവിന്ദ്രിയസ്സ സദ്ധിന്ദ്രിയം അധിമോക്ഖപരിവാരം ഹോതി…പേ… ജീവിതിന്ദ്രിയം പവത്തസന്തതാധിപതേയ്യപരിവാരം ഹോതി. അരഹത്തഫലക്ഖണേ ജാതാ ധമ്മാ സബ്ബേവ അബ്യാകതാ ഹോന്തി, ഠപേത്വാ ചിത്തസമുട്ഠാനം രൂപം സബ്ബേവ അനാസവാ ഹോന്തി, സബ്ബേവ ലോകുത്തരാ ഹോന്തി, സബ്ബേവ നിബ്ബാനാരമ്മണാ ഹോന്തി. അരഹത്തഫലക്ഖണേ അഞ്ഞാതാവിന്ദ്രിയസ്സ ഇമാനി അട്ഠിന്ദ്രിയാനി സഹജാതപരിവാരാ ഹോന്തി. തേവ തസ്സ ആകാരാ ചേവ ഹോന്തി പരിവാരാ ച. ഇതി ഇമാനി അട്ഠ അട്ഠകാനി ചതുസട്ഠി ഹോന്തി.

ആസവാതി കതമേ തേ ആസവാ? കാമാസവോ, ഭവാസവോ, ദിട്ഠാസവോ, അവിജ്ജാസവോ. കത്ഥേതേ ആസവാ ഖീയന്തി [ഖിയ്യന്തി (ക.)]? സോതാപത്തിമഗ്ഗേന അനവസേസോ ദിട്ഠാസവോ ഖീയതി. അപായഗമനീയോ കാമാസവോ ഖീയതി, അപായഗമനീയോ ഭവാസവോ ഖീയതി, അപായഗമനീയോ അവിജ്ജാസവോ ഖീയതി. ഏത്ഥേതേ ആസവാ ഖീയന്തി. സകദാഗാമിമഗ്ഗേന ഓളാരികോ കാമാസവോ ഖീയതി, തദേകട്ഠോ ഭവാസവോ ഖീയതി, തദേകട്ഠോ അവിജ്ജാസവോ ഖീയതി. ഏത്ഥേതേ ആസവാ ഖീയന്തി. അനാഗാമിമഗ്ഗേന അനവസേസോ കാമാസവോ ഖീയതി, തദേകട്ഠോ ഭവാസവോ ഖീയതി, തദേകട്ഠോ അവിജ്ജാസവോ ഖീയതി. ഏത്ഥേതേ ആസവാ ഖീയന്തി. അരഹത്തമഗ്ഗേന അനവസേസോ ഭവാസവോ ഖീയതി, അനവസേസോ അവിജ്ജാസവോ ഖീയതി. ഏത്ഥേതേ ആസവാ ഖീയന്തി.

൨൦൮. ന തസ്സ അദ്ദിട്ഠമിധത്ഥി കിഞ്ചി, അഥോ അവിഞ്ഞാതമജാനിതബ്ബം;

സബ്ബം അഭിഞ്ഞാസി യദത്ഥി നേയ്യം, തഥാഗതോ തേന സമന്തചക്ഖൂതി.

സമന്തചക്ഖൂതി കേനട്ഠേന സമന്തചക്ഖു? ചുദ്ദസ ബുദ്ധഞാണാനി – ദുക്ഖേ ഞാണം ബുദ്ധഞാണം, ദുക്ഖസമുദയേ ഞാണം ബുദ്ധഞാണം…പേ… സബ്ബഞ്ഞുതഞാണം ബുദ്ധഞാണം, അനാവരണഞാണം ബുദ്ധഞാണം. ഇമാനി ചുദ്ദസ ബുദ്ധഞാണാനി. ഇമേസം ചുദ്ദസന്നം ബുദ്ധഞാണാനം അട്ഠ ഞാണാനി സാവകസാധാരണാനി, ഛ ഞാണാനി അസാധാരണാനി സാവകേഹി.

യാവതാ ദുക്ഖസ്സ ദുക്ഖട്ഠോ ഞാതോ, അഞ്ഞാതോ ദുക്ഖട്ഠോ നത്ഥീതി – സമന്തചക്ഖു. യം സമന്തചക്ഖു തം പഞ്ഞിന്ദ്രിയം. പഞ്ഞിന്ദ്രിയസ്സ വസേന അധിമോക്ഖട്ഠേന സദ്ധിന്ദ്രിയം, പഗ്ഗഹട്ഠേന വീരിയിന്ദ്രിയം, ഉപട്ഠാനട്ഠേന സതിന്ദ്രിയം, അവിക്ഖേപട്ഠേന സമാധിന്ദ്രിയം. യാവതാ ദുക്ഖസ്സ ദുക്ഖട്ഠോ ദിട്ഠോ വിദിതോ സച്ഛികതോ ഫസ്സിതോ പഞ്ഞായ; അഫസ്സിതോ പഞ്ഞായ ദുക്ഖട്ഠോ നത്ഥീതി – സമന്തചക്ഖു. യം സമന്തചക്ഖു തം പഞ്ഞിന്ദ്രിയം. പഞ്ഞിന്ദ്രിയസ്സ വസേന അധിമോക്ഖട്ഠേന സദ്ധിന്ദ്രിയം, പഗ്ഗഹട്ഠേന വീരിയിന്ദ്രിയം, ഉപട്ഠാനട്ഠേന സതിന്ദ്രിയം, അവിക്ഖേപട്ഠേന സമാധിന്ദ്രിയം. യാവതാ സമുദയസ്സ സമുദയട്ഠോ…പേ… യാവതാ നിരോധസ്സ നിരോധട്ഠോ… യാവതാ മഗ്ഗസ്സ മഗ്ഗട്ഠോ… യാവതാ അത്ഥപടിസമ്ഭിദായ അത്ഥപടിസമ്ഭിദട്ഠോ… യാവതാ ധമ്മപടിസമ്ഭിദായ ധമ്മപടിസമ്ഭിദട്ഠോ… യാവതാ നിരുത്തിപടിസമ്ഭിദായ നിരുത്തിപടിസമ്ഭിദട്ഠോ… യാവതാ പടിഭാനപടിസമ്ഭിദായ പടിഭാനപടിസമ്ഭിദട്ഠോ… യാവതാ ഇന്ദ്രിയപരോപരിയത്തേ ഞാണം… യാവതാ സത്താനം ആസയാനുസയേ ഞാണം… യാവതാ യമകപാടിഹീരേ ഞാണം… യാവതാ മഹാകരുണാസമാപത്തിയാ ഞാണം… യാവതാ സദേവകസ്സ ലോകസ്സ സമാരകസ്സ സബ്രഹ്മകസ്സ സസ്സമണബ്രാഹ്മണിയാ പജായ സദേവമനുസ്സായ ദിട്ഠം സുതം മുതം വിഞ്ഞാതം പത്തം പരിയേസിതം അനുവിചരിതം മനസാ, തം ഞാതം ദിട്ഠം വിദിതം സച്ഛികതം ഫസ്സിതം പഞ്ഞായ. അഫസ്സിതം പഞ്ഞായ നത്ഥീതി – സമന്തചക്ഖു. യം സമന്തചക്ഖു തം പഞ്ഞിന്ദ്രിയം. പഞ്ഞിന്ദ്രിയസ്സ വസേന അധിമോക്ഖട്ഠേന സദ്ധിന്ദ്രിയം, പഗ്ഗഹട്ഠേന വീരിയിന്ദ്രിയം, ഉപട്ഠാനട്ഠേന സതിന്ദ്രിയം, അവിക്ഖേപട്ഠേന സമാധിന്ദ്രിയം.

സദ്ദഹന്തോ പഗ്ഗണ്ഹാതി, പഗ്ഗണ്ഹന്തോ സദ്ദഹതി. സദ്ദഹന്തോ ഉപട്ഠാപേതി, ഉപട്ഠാപേന്തോ സദ്ദഹതി. സദ്ദഹന്തോ സമാദഹതി, സമാദഹന്തോ സദ്ദഹതി. സദ്ദഹന്തോ പജാനാതി, പജാനന്തോ സദ്ദഹതി. പഗ്ഗണ്ഹന്തോ ഉപട്ഠാപേതി, ഉപട്ഠാപേന്തോ പഗ്ഗണ്ഹാതി. പഗ്ഗണ്ഹന്തോ സമാദഹതി, സമാദഹന്തോ പഗ്ഗണ്ഹാതി. പഗ്ഗണ്ഹന്തോ പജാനാതി, പജാനന്തോ പഗ്ഗണ്ഹാതി. പഗ്ഗണ്ഹന്തോ സദ്ദഹതി, സദ്ദഹന്തോ പഗ്ഗണ്ഹാതി. ഉപട്ഠാപേന്തോ സമാദഹതി, സമാദഹന്തോ ഉപട്ഠാപേതി. ഉപട്ഠാപേന്തോ പജാനാതി, പജാനന്തോ ഉപട്ഠാപേതി. ഉപട്ഠാപേന്തോ സദ്ദഹതി, സദ്ദഹന്തോ ഉപട്ഠാപേതി. ഉപട്ഠാപേന്തോ പഗ്ഗണ്ഹാതി, പഗ്ഗണ്ഹന്തോ ഉപട്ഠാപേതി. സമാദഹന്തോ പജാനാതി, പജാനന്തോ സമാദഹതി. സമാദഹന്തോ സദ്ദഹതി, സദ്ദഹന്തോ സമാദഹതി. സമാദഹന്തോ പഗ്ഗണ്ഹാതി, പഗ്ഗണ്ഹന്തോ സമാദഹതി. സമാദഹന്തോ ഉപട്ഠാപേതി, ഉപട്ഠാപേന്തോ സമാദഹതി. പജാനന്തോ സദ്ദഹതി, സദ്ദഹന്തോ പജാനാതി. പജാനന്തോ പഗ്ഗണ്ഹാതി, പഗ്ഗണ്ഹന്തോ പജാനാതി. പജാനന്തോ ഉപട്ഠാപേതി, ഉപട്ഠാപേന്തോ പജാനാതി. പജാനന്തോ സമാദഹതി, സമാദഹന്തോ പജാനാതി.

സദ്ദഹിതത്താ പഗ്ഗഹിതം, പഗ്ഗഹിതത്താ സദ്ദഹിതം. സദ്ദഹിതത്താ ഉപട്ഠാപിതം, ഉപട്ഠാപിതത്താ സദ്ദഹിതം. സദ്ദഹിതത്താ സമാദഹിതം, സമാദഹിതത്താ സദ്ദഹിതം. സദ്ദഹിതത്താ പജാനിതം, പജാനിതത്താ സദ്ദഹിതം. പഗ്ഗഹിതത്താ ഉപട്ഠാപിതം, ഉപട്ഠാപിതത്താ പഗ്ഗഹിതം. പഗ്ഗഹിതത്താ സമാദഹിതം, സമാദഹിതത്താ പഗ്ഗഹിതം. പഗ്ഗഹിതത്താ പജാനിതം പജാനിതത്താ പഗ്ഗഹിതം. പഗ്ഗഹിതത്താ സദ്ദഹിതം, സദ്ദഹിതത്താ പഗ്ഗഹിതം. ഉപട്ഠാപിതത്താ സമാദഹിതം, സമാദഹിതത്താ ഉപട്ഠാപിതം. ഉപട്ഠാപിതത്താ പജാനിതം, പജാനിതത്താ ഉപട്ഠാപിതം. ഉപട്ഠാപിതത്താ സദ്ദഹിതം, സദ്ദഹിതത്താ ഉപട്ഠാപിതം. ഉപട്ഠാപിതത്താ പഗ്ഗഹിതം, പഗ്ഗഹിതത്താ ഉപട്ഠാപിതം. സമാദഹിതത്താ പജാനിതം, പജാനിതത്താ സമാദഹിതം. സമാദഹിതത്താ സദ്ദഹിതം, സദ്ദഹിതത്താ സമാദഹിതം. സമാദഹിതത്താ പഗ്ഗഹിതം, പഗ്ഗഹിതത്താ സമാദഹിതം. സമാദഹിതത്താ ഉപട്ഠാപിതം, ഉപട്ഠാപിതത്താ സമാദഹിതം. പജാനിതത്താ സദ്ദഹിതം, സദ്ദഹിതത്താ പജാനിതം. പജാനിതത്താ പഗ്ഗഹിതം, പഗ്ഗഹിതത്താ പജാനിതം. പജാനിതത്താ ഉപട്ഠാപിതം, ഉപട്ഠാപിതത്താ പജാനിതം. പജാനിതത്താ സമാദഹിതം, സമാദഹിതത്താ പജാനിതം.

യം ബുദ്ധചക്ഖു തം ബുദ്ധഞാണം, യം ബുദ്ധഞാണം തം ബുദ്ധചക്ഖു, യേന ചക്ഖുനാ തഥാഗതോ സത്തേ പസ്സതി അപ്പരജക്ഖേ മഹാരജക്ഖേ തിക്ഖിന്ദ്രിയേ മുദിന്ദ്രിയേ സ്വാകാരേ ദ്വാകാരേ സുവിഞ്ഞാപയേ ദുവിഞ്ഞാപയേ അപ്പേകച്ചേ പരലോകവജ്ജഭയദസ്സാവിനോ [പരലോകവജ്ജഭയദസ്സാവിനേ (സ്യാ. ക.)], അപ്പേകച്ചേ നപരലോകവജ്ജഭയദസ്സാവിനോ.

അപ്പരജക്ഖേ മഹാരജക്ഖേതി സദ്ധോ പുഗ്ഗലോ അപ്പരജക്ഖോ, അസ്സദ്ധോ പുഗ്ഗലോ മഹാരജക്ഖോ. ആരദ്ധവീരിയോ പുഗ്ഗലോ അപ്പരജക്ഖോ, കുസീതോ പുഗ്ഗലോ മഹാരജക്ഖോ. ഉപട്ഠിതസ്സതി പുഗ്ഗലോ അപ്പരജക്ഖോ, മുട്ഠസ്സതി പുഗ്ഗലോ മഹാരജക്ഖോ. സമാഹിതോ പുഗ്ഗലോ അപ്പരജക്ഖോ, അസമാഹിതോ പുഗ്ഗലോ മഹാരജക്ഖോ. പഞ്ഞവാ പുഗ്ഗലോ അപ്പരജക്ഖോ, ദുപ്പഞ്ഞോ പുഗ്ഗലോ മഹാരജക്ഖോ.

തിക്ഖിന്ദ്രിയേ മുദിന്ദ്രിയേതി സദ്ധോ പുഗ്ഗലോ തിക്ഖിന്ദ്രിയോ, അസ്സദ്ധോ പുഗ്ഗലോ മുദിന്ദ്രിയോ…പേ… പഞ്ഞവാ പുഗ്ഗലോ തിക്ഖിന്ദ്രിയോ, ദുപ്പഞ്ഞോ പുഗ്ഗലോ മുദിന്ദ്രിയോ. സ്വാകാരേ ദ്വാകാരേതി സദ്ധോ പുഗ്ഗലോ സ്വാകാരോ, അസ്സദ്ധോ പുഗ്ഗലോ ദ്വാകാരോ…പേ… പഞ്ഞവാ പുഗ്ഗലോ സ്വാകാരോ, ദുപ്പഞ്ഞോ പുഗ്ഗലോ ദ്വാകാരോ. സുവിഞ്ഞാപയേ ദുവിഞ്ഞാപയേതി സദ്ധോ പുഗ്ഗലോ സുവിഞ്ഞാപയോ, അസ്സദ്ധോ പുഗ്ഗലോ ദുവിഞ്ഞാപയോ…പേ… പഞ്ഞവാ പുഗ്ഗലോ സുവിഞ്ഞാപയോ, ദുപ്പഞ്ഞോ പുഗ്ഗലോ ദുവിഞ്ഞാപയോ.

അപ്പേകച്ചേ പരലോകവജ്ജഭയദസ്സാവിനോ, അപ്പേകച്ചേ നപരലോകവജ്ജഭയദസ്സാവിനോതി സദ്ധോ പുഗ്ഗലോ പരലോകവജ്ജഭയദസ്സാവീ, അസ്സദ്ധോ പുഗ്ഗലോ നപരലോകവജ്ജഭയദസ്സാവീ. ആരദ്ധവീരിയോ പുഗ്ഗലോ പരലോകവജ്ജഭയദസ്സാവീ, കുസീതോ പുഗ്ഗലോ നപരലോകവജ്ജഭയദസ്സാവീ…പേ… പഞ്ഞവാ പുഗ്ഗലോ പരലോകവജ്ജഭയദസ്സാവീ, ദുപ്പഞ്ഞോ പുഗ്ഗലോ നപരലോകവജ്ജഭയദസ്സാവീ.

ലോകോതി ഖന്ധലോകോ ധാതുലോകോ ആയതനലോകോ വിപത്തിഭവലോകോ വിപത്തിസമ്ഭവലോകോ സമ്പത്തിഭവലോകോ സമ്പത്തിസമ്ഭവലോകോ.

ഏകോ ലോകോ – സബ്ബേ സത്താ ആഹാരട്ഠിതികാ. ദ്വേ ലോകാ – നാമഞ്ച രൂപഞ്ച. തയോ ലോകാ – തിസ്സോ വേദനാ. ചത്താരോ ലോകാ – ചത്താരോ ആഹാരാ. പഞ്ച ലോകാ – പഞ്ചുപാദാനക്ഖന്ധാ. ഛ ലോകാ – ഛ അജ്ഝത്തികാനി ആയതനാനി. സത്ത ലോകാ – സത്ത വിഞ്ഞാണട്ഠിതിയോ. അട്ഠ ലോകാ – അട്ഠ ലോകധമ്മാ. നവ ലോകാ – നവ സത്താവാസാ. ദസ ലോകാ – ദസായതനാനി. ദ്വാദസ ലോകാ – ദ്വാദസായതനാനി. അട്ഠാരസ ലോകാ – അട്ഠാരസ ധാതുയോ.

വജ്ജന്തി സബ്ബേ കിലേസാ വജ്ജാ, സബ്ബേ ദുച്ചരിതാ വജ്ജാ, സബ്ബേ അഭിസങ്ഖാരാ വജ്ജാ, സബ്ബേ ഭവഗാമികമ്മാ വജ്ജാ. ഇതി ഇമസ്മിഞ്ച ലോകേ ഇമസ്മിഞ്ച വജ്ജേ തിബ്ബാ ഭയസഞ്ഞാ പച്ചുപട്ഠിതാ ഹോന്തി, സേയ്യഥാപി ഉക്ഖിത്താസികേ വധകേ. ഇമേഹി പഞ്ഞാസായ ആകാരേഹി ഇമാനി പഞ്ചിന്ദ്രിയാനി ജാനാതി പസ്സതി അഞ്ഞാതി പടിവിജ്ഝതീതി.

ഇന്ദ്രിയസമോധാനോ പഞ്ചമോ.

തതിയഭാണവാരോ.

ഇന്ദ്രിയകഥാ നിട്ഠിതാ.