൬. മക്കടകവഗ്ഗോ

൧. പന്ഥമക്കടകങ്ഗപഞ്ഹോ

൧. ‘‘ഭന്തേ നാഗസേന, ‘പന്ഥമക്കടകസ്സ ഏകം അങ്ഗം ഗഹേതബ്ബ’ന്തി യം വദേസി, കതമം തം ഏകം അങ്ഗം ഗഹേതബ്ബ’’ന്തി? ‘‘യഥാ, മഹാരാജ, പന്ഥമക്കടകോ പന്ഥേ മക്കടജാലവിതാനം കത്വാ യദി തത്ഥ ജാലകേ ലഗ്ഗതി കിമി വാ മക്ഖികാ വാ പടങ്ഗോ വാ, തം ഗഹേത്വാ ഭക്ഖയതി, ഏവമേവ ഖോ, മഹാരാജ, യോഗിനാ യോഗാവചരേന ഛസു ദ്വാരേസു സതിപട്ഠാനജാലവിതാനം കത്വാ യദി തത്ഥ കിലേസമക്ഖികാ ബജ്ഝന്തി, തത്ഥേവ ഘാതേതബ്ബാ. ഇദം, മഹാരാജ, പന്ഥമക്കടകസ്സ ഏകം അങ്ഗം ഗഹേതബ്ബം. ഭാസിതമ്പേതം, മഹാരാജ, ഥേരേന അനുരുദ്ധേന –

‘‘‘ചിത്തം നിയമേ ഛസു ദ്വാരേസു, സതിപട്ഠാനവരുത്തമേ;

കിലേസാ തത്ഥ ലഗ്ഗാ ചേ, ഹന്തബ്ബാ തേ വിപസ്സിനാ’’’തി.

പന്ഥമക്കടകങ്ഗപഞ്ഹോ പഠമോ.

൨. ഥനസ്സിതദാരകങ്ഗപഞ്ഹോ

൨. ‘‘ഭന്തേ നാഗസേന, ‘ഥനസ്സിതദാരകസ്സ ഏകം അങ്ഗം ഗഹേതബ്ബ’ന്തി യം വദേസി, കതമം തം ഏകം അങ്ഗം ഗഹേതബ്ബ’’ന്തി? ‘‘യഥാ, മഹാരാജ, ഥനസ്സിതദാരകോ സദത്ഥേ ലഗ്ഗതി, ഖീരത്ഥികോ രോദതി, ഏവമേവ ഖോ, മഹാരാജ, യോഗിനാ യോഗാവചരേന സദത്ഥേ ലഗ്ഗിതബ്ബം, സബ്ബത്ഥ ധമ്മഞാണേന ഭവിതബ്ബം, ഉദ്ദേസേ പരിപുച്ഛായ സമ്മപ്പയോഗേ പവിവേകേ ഗരുസംവാസേ കല്യാണമിത്തസേവനേ. ഇദം, മഹാരാജ, ഥനസ്സിതദാരകസ്സ ഏകം അങ്ഗം ഗഹേതബ്ബം. ഭാസിതമ്പേതം, മഹാരാജ, ഭഗവതാ ദേവാതിദേവേന ദീഘനികായവരേ പരിനിബ്ബാനസുത്തന്തേ –

‘‘‘ഇങ്ഘം തുമ്ഹേ, ആനന്ദ, സാരത്ഥേ [സദത്ഥേ (സീ. പീ.)] ഘടഥ, സാരത്ഥേ അനുയുഞ്ജഥ;

സാരത്ഥേ അപ്പമത്താ ആതാപിനോ പഹിതത്താ വിഹരഥാ’’’തി.

ഥനസ്സിതദാരകങ്ഗപഞ്ഹോ ദുതിയോ.

൩. ചിത്തകധരകുമ്മങ്ഗപഞ്ഹോ

൩. ‘‘ഭന്തേ നാഗസേന, ‘ചിത്തകധരകുമ്മസ്സ [ചിത്തകഥലകുമ്മസ്സ (സീ. പീ.)] ഏകം അങ്ഗം ഗഹേതബ്ബ’ന്തി യം വദേസി, കതമം തം ഏകം അങ്ഗം ഗഹേതബ്ബ’’ന്തി? ‘‘യഥാ, മഹാരാജ, ചിത്തകധരകുമ്മോ ഉദകഭയാ ഉദകം പരിവജ്ജേത്വാ വിചരതി, തായ ച പന ഉദകം പരിവജ്ജനായ ആയുനാ ന പരിഹായതി, ഏവമേവ ഖോ, മഹാരാജ, യോഗിനാ യോഗാവചരേന പമാദേ ഭയദസ്സാവിനാ ഭവിതബ്ബം, അപ്പമാദേ ഗുണവിസേസദസ്സാവിനാ. തായ ച പന ഭയദസ്സാവിതായ ന പരിഹായതി സാമഞ്ഞാ, നിബ്ബാനസ്സ സന്തികേ ഉപേതി [ഠപേതി (ക.)]. ഇദം, മഹാരാജ, ചിത്തകധരകുമ്മസ്സ ഏകം അങ്ഗം ഗഹേതബ്ബം. ഭാസിതമ്പേതം, മഹാരാജ, ഭഗവതാ ദേവാതിദേവേന ധമ്മപദേ –

‘‘‘അപ്പമാദരതോ ഭിക്ഖു, പമാദേ ഭയദസ്സി വാ;

അഭബ്ബോ പരിഹാനായ, നിബ്ബാനസ്സേവ സന്തികേ’’’തി.

ചിത്തകധരകുമ്മങ്ഗപഞ്ഹോ ചതുത്ഥോ.

൪. പവനങ്ഗപഞ്ഹോ

൪. ‘‘ഭന്തേ നാഗസേന, ‘പവനസ്സ പഞ്ച അങ്ഗാനി ഗഹേതബ്ബാനീ’തി യം വദേസി, കതമാനി താനി പഞ്ച അങ്ഗാനി ഗഹേതബ്ബാനീ’’തി? ‘‘യഥാ, മഹാരാജ, പവനം നാമ അസുചിജനം പടിച്ഛാദേതി, ഏവമേവ ഖോ, മഹാരാജ, യോഗിനാ യോഗാവചരേന പരേസം അപരദ്ധം ഖലിതം പടിച്ഛാദേതബ്ബം ന വിവരിതബ്ബം. ഇദം, മഹാരാജ, പവനസ്സ പഠമം അങ്ഗം ഗഹേതബ്ബം.

‘‘പുന ചപരം, മഹാരാജ, പവനം സുഞ്ഞം പചുരജനേഹി, ഏവമേവ ഖോ, മഹാരാജ, യോഗിനാ യോഗാവചരേന രാഗദോസമോഹമാനദിട്ഠിജാലേഹി സബ്ബേഹി ച കിലേസേഹി സുഞ്ഞേന ഭവിതബ്ബം. ഇദം, മഹാരാജ, പവനസ്സ ദുതിയം അങ്ഗം ഗഹേതബ്ബം.

‘‘പുന ചപരം, മഹാരാജ, പവനം വിവിത്തം ജനസമ്ബാധരഹിതം, ഏവമേവ ഖോ, മഹാരാജ, യോഗിനാ യോഗാവചരേന പാപകേഹി അകുസലേഹി ധമ്മേഹി അനരിയേഹി പവിവിത്തേന ഭവിതബ്ബം. ഇദം, മഹാരാജ, പവനസ്സ തതിയം അങ്ഗം ഗഹേതബ്ബം.

‘‘പുന ചപരം, മഹാരാജ, പവനം സന്തം പരിസുദ്ധം, ഏവമേവ ഖോ, മഹാരാജ, യോഗിനാ യോഗാവചരേന സന്തേന പരിസുദ്ധേന ഭവിതബ്ബം, നിബ്ബുതേന പഹീനമാനേന പഹീനമക്ഖേന ഭവിതബ്ബം. ഇദം, മഹാരാജ, പവനസ്സ ചതുത്ഥം അങ്ഗം ഗഹേതബ്ബം.

‘‘പുന ചപരം, മഹാരാജ, പവനം അരിയജനസംസേവിതം, ഏവമേവ ഖോ, മഹാരാജ, യോഗിനാ യോഗാവചരേന അരിയജനസംസേവിതേന ഭവിതബ്ബം. ഇദം, മഹാരാജ, പവനസ്സ പഞ്ചമം അങ്ഗം ഗഹേതബ്ബം. ഭാസിതമ്പേതം, മഹാരാജ, ഭഗവതാ ദേവാതിദേവേന സംയുത്തനികായവരേ –

‘‘‘പവിവിത്തേഹി അരിയേഹി, പഹിതത്തേഹി ഝായിഭി;

നിച്ചം ആരദ്ധവീരിയേഹി, പണ്ഡിതേഹി സഹാവസേ’’’തി.

പവനങ്ഗപഞ്ഹോ ചതുത്ഥോ.

൫. രുക്ഖങ്ഗപഞ്ഹോ

൫. ‘‘ഭന്തേ നാഗസേന, ‘രുക്ഖസ്സ തീണി അങ്ഗാനി ഗഹേതബ്ബാനീ’തി യം വദേസി, കതമാനി താനി തീണി അങ്ഗാനി ഗഹേതബ്ബാനീ’’തി? ‘‘യഥാ, മഹാരാജ, രുക്ഖോ നാമ പുപ്ഫഫലധരോ, ഏവമേവ ഖോ, മഹാരാജ, യോഗിനാ യോഗാവചരേന വിമുത്തിപുപ്ഫസാമഞ്ഞഫലധാരിനാ ഭവിതബ്ബം. ഇദം, മഹാരാജ, രുക്ഖസ്സ പഠമം അങ്ഗം ഗഹേതബ്ബം.

‘‘പുന ചപരം, മഹാരാജ, രുക്ഖോ ഉപഗതാനമനുപ്പവിട്ഠാനം ജനാനം ഛായം ദേതി, ഏവമേവ ഖോ, മഹാരാജ, യോഗിനാ യോഗാവചരേന ഉപഗതാനമനുപ്പവിട്ഠാനം പുഗ്ഗലാനം ആമിസപ്പടിസന്ധാരേന വാ ധമ്മപ്പടിസന്ഥാരേന വാ പടിസന്ഥരിതബ്ബം. ഇദം, മഹാരാജ, രുക്ഖസ്സ ദുതിയം അങ്ഗം ഗഹേതബ്ബം.

‘‘പുന ചപരം, മഹാരാജ, രുക്ഖോ ഛായാവേമത്തം ന കരോതി, ഏവമേവ ഖോ, മഹാരാജ, യോഗിനാ യോഗാവചരേന സബ്ബസത്തേസു വേമത്തതാ ന കാതബ്ബാ, ചോരവധകപച്ചത്ഥികേസുപി അത്തനിപി സമസമാ മേത്താഭാവനാ കാതബ്ബാ, ‘കിന്തി ഇമേ സത്താ അവേരാ അബ്യാപജ്ജാ [അബ്യാപജ്ഝാ (സീ.)] അനീഘാ സുഖീ അത്താനം പരിഹരേയ്യു’ന്തി. ഇദം, മഹാരാജ, രുക്ഖസ്സ തതിയം അങ്ഗം ഗഹേതബ്ബം. ഭാസിതമ്പേതം, മഹാരാജ, ഥേരേന സാരിപുത്തേന ധമ്മസേനാപതിനാ –

‘‘‘വധകേ ദേവദത്തമ്ഹി, ചോരേ അങ്ഗുലിമാലകേ;

ധനപാലേ രാഹുലേ ച, സബ്ബത്ഥ സമകോ മുനീ’’’തി.

രുക്ഖങ്ഗപഞ്ഹോ പഞ്ചമോ.

൬. മേഘങ്ഗപഞ്ഹോ

൬. ‘‘ഭന്തേ നാഗസേന, ‘മേഘസ്സ പഞ്ച അങ്ഗാനി ഗഹേതബ്ബാനീ’തി യം വദേസി, കതമാനി താനി പഞ്ച അങ്ഗാനി ഗഹേതബ്ബാനീ’’തി? ‘‘യഥാ, മഹാരാജ, മേഘോ ഉപ്പന്നം രജോജല്ലം വൂപസമേതി, ഏവമേവ ഖോ, മഹാരാജ, യോഗിനാ യോഗാവചരേന ഉപ്പന്നം കിലേസരജോജല്ലം വൂപസമേതബ്ബം. ഇദം, മഹാരാജ, മേഘസ്സ പഠമം അങ്ഗം ഗഹേതബ്ബം.

‘‘പുന ചപരം, മഹാരാജ, മേഘോ പഥവിയാ ഉണ്ഹം നിബ്ബാപേതി, ഏവമേവ ഖോ, മഹാരാജ, യോഗിനാ യോഗാവചരേന മേത്താഭാവനായ സദേവകോ ലോകോ നിബ്ബാപേതബ്ബോ. ഇദം, മഹാരാജ, മേഘസ്സ ദുതിയം അങ്ഗം ഗഹേതബ്ബം.

‘‘പുന ചപരം, മഹാരാജ, മേഘോ സബ്ബബീജാനി വിരുഹാപേതി, ഏവമേവ ഖോ, മഹാരാജ, യോഗിനാ യോഗാവചരേന സബ്ബസത്താനം സദ്ധം ഉപ്പാദേത്വാ തം സദ്ധാബീജം തീസു സമ്പത്തീസു രോപേതബ്ബം, ദിബ്ബമാനുസികാസു സുഖസമ്പത്തീസു യാവപരമത്ഥനിബ്ബാനസുഖസമ്പത്തി. ഇദം, മഹാരാജ, മേഘസ്സ തതിയം അങ്ഗം ഗഹേതബ്ബം.

‘‘പുന ചപരം, മഹാരാജ, മേഘോ ഉതുതോ സമുട്ഠഹിത്വാ ധരണിതലരുഹേ തിണരുക്ഖലതാഗുമ്ബഓസധിവനപ്പതയോ പരിരക്ഖതി, ഏവമേവ ഖോ, മഹാരാജ, യോഗിനാ യോഗാവചരേന യോനിസോ മനസികാരം നിബ്ബത്തേത്വാ തേന യോനിസോ മനസികാരേന സമണധമ്മോ പരിരക്ഖിതബ്ബോ, യോനിസോ മനസികാരമൂലകാ സബ്ബേ കുസലാ ധമ്മാ. ഇദം, മഹാരാജ, മേഘസ്സ ചതുത്ഥം അങ്ഗം ഗഹേതബ്ബം.

‘‘പുന ചപരം, മഹാരാജ, മേഘോ വസ്സമാനോ നദിതളാകപോക്ഖരണിയോ കന്ദരപദരസരസോബ്ഭഉദപാനാനി ച പരിപൂരേതി ഉദകധാരാഹി, ഏവമേവ ഖോ, മഹാരാജ, യോഗിനാ യോഗാവചരേന ആഗമപരിയത്തിയാ ധമ്മമേഘമഭിവസ്സയിത്വാ അധിഗമകാമാനം മാനസം പരിപൂരയിതബ്ബം. ഇദം, മഹാരാജ, മേഘസ്സ പഞ്ചമം അങ്ഗം ഗഹേതബ്ബം. ഭാസിതമ്പേതം, മഹാരാജ, ഥേരേന സാരിപുത്തേന ധമ്മസേനാപതിനാ –

‘‘‘ബോധനേയ്യം ജനം ദിസ്വാ, സതസഹസ്സേപി യോജനേ;

ഖണേന ഉപഗന്ത്വാന, ബോധേതി തം മഹാമുനീ’’’തി.

മേഘങ്ഗപഞ്ഹോ ഛട്ഠോ.

൭. മണിരതനങ്ഗപഞ്ഹോ

൭. ‘‘ഭന്തേ നാഗസേന, ‘മണിരതനസ്സ തീണി അങ്ഗാനി ഗഹേതബ്ബാനീ’തി യം വദേസി, കതമാനി താനി തീണി അങ്ഗാനി ഗഹേതബ്ബാനീ’’തി? ‘‘യഥാ, മഹാരാജ, മണിരതനം ഏകന്തപരിസുദ്ധം, ഏവമേവ ഖോ, മഹാരാജ, യോഗിനാ യോഗാവചരേന ഏകന്തപരിസുദ്ധാജീവേന ഭവിതബ്ബം. ഇദം, മഹാരാജ, മണിരതനസ്സ പഠമം അങ്ഗം ഗഹേതബ്ബം.

‘‘പുന ചപരം, മഹാരാജ, മണിരതനം ന കേനചി സദ്ധിം മിസ്സീയതി, ഏവമേവ ഖോ, മഹാരാജ, യോഗിനാ യോഗാവചരേന പാപേഹി പാപസഹായേഹി സദ്ധിം ന മിസ്സിതബ്ബം. ഇദം, മഹാരാജ, മണിരതനസ്സ ദുതിയം അങ്ഗം ഗഹേതബ്ബം.

‘‘പുന ചപരം, മഹാരാജ, മണിരതനം ജാതിരതനേഹി യോജീയതി, ഏവമേവ ഖോ, മഹാരാജ, യോഗിനാ യോഗാവചരേന ഉത്തമവരജാതിമന്തേഹി സദ്ധിം സംവസിതബ്ബം, പടിപന്നകഫലട്ഠസേക്ഖഫലസമങ്ഗീഹി സോതാപന്നസകദാഗാമിഅനാഗാമിഅരഹന്തതേവിജ്ജഛളഭിഞ്ഞസമണമണിരതനേഹി സദ്ധിം സംവസിതബ്ബം. ഇദം, മഹാരാജ, മണിരതനസ്സ തതിയം അങ്ഗം ഗഹേതബ്ബം. ഭാസിതമ്പേതം, മഹാരാജ, ഭഗവതാ ദേവാതിദേവേന സുത്തനിപാതേ –

‘‘‘സുദ്ധാ സുദ്ധേഹി സംവാസം, കപ്പയവ്ഹോ പതിസ്സതാ;

തതോ സമഗ്ഗാ നിപകാ, ദുക്ഖസ്സന്തം കരിസ്സഥാ’’’തി.

മണിരതനപഞ്ഹോ സത്തമോ.

൮. മാഗവികങ്ഗപഞ്ഹോ

൮. ‘‘ഭന്തേ നാഗസേന, ‘മാഗവികസ്സ ചത്താരി അങ്ഗാനി ഗഹേതബ്ബാനീ’തി യം വദേസി, കതമാനി താനി ചത്താരി അങ്ഗാനി ഗഹേതബ്ബാനീ’’തി? ‘‘യഥാ, മഹാരാജ, മാഗവികോ അപ്പമിദ്ധോ ഹോതി, ഏവമേവ ഖോ, മഹാരാജ, യോഗിനാ യോഗാവചരേന അപ്പമിദ്ധേന ഭവിതബ്ബം. ഇദം, മഹാരാജ, മാഗവികസ്സ പഠമം അങ്ഗം ഗഹേതബ്ബം.

‘‘പുന ചപരം, മഹാരാജ, മാഗവികോ മിഗേസു യേവ ചിത്തം ഉപനിബന്ധതി, ഏവമേവ ഖോ, മഹാരാജ, യോഗിനാ യോഗാവചരേന ആരമ്മണേസു യേവ ചിത്തം ഉപനിബന്ധിതബ്ബം. ഇദം, മഹാരാജ, മാഗവികസ്സ ദുതിയം അങ്ഗം ഗഹേതബ്ബം.

‘‘പുന ചപരം, മഹാരാജ, മാഗവികോ കാലം കമ്മസ്സ ജാനാതി, ഏവമേവ ഖോ, മഹാരാജ, യോഗിനാ യോഗാവചരേന പടിസല്ലാനസ്സ കാലോ ജാനിതബ്ബോ ‘അയം കാലോ പടിസല്ലാനസ്സ, അയം കാലോ നിക്ഖമനായാ’തി. ഇദം, മഹാരാജ, മാഗവികസ്സ തതിയം അങ്ഗം ഗഹേതബ്ബം.

‘‘പുന ചപരം, മഹാരാജ, മാഗവികോ മിഗം ദിസ്വാ ഹാസമഭിജനേതി ‘ഇമം ലച്ഛാമീ’തി, ഏവമേവ ഖോ, മഹാരാജ, യോഗിനാ യോഗാവചരേന ആരമ്മണേ അഭിരമിതബ്ബം, ഹാസമഭിജനേതബ്ബം ‘ഉത്തരിം വിസേസമധിഗച്ഛിസ്സാമീ’തി. ഇദം, മഹാരാജ, മാഗവികസ്സ ചതുത്ഥം അങ്ഗം ഗഹേതബ്ബം. ഭാസിതമ്പേതം മഹാരാജ ഥേരേന മോഘരാജേന –

‘‘‘ആരമ്മണേ ലഭിത്വാന, പഹിതത്തേന ഭിക്ഖുനാ;

ഭിയ്യോ ഹാസോ ജനേതബ്ബോ, അധിഗച്ഛിസ്സാമി ഉത്തരി’’’ന്തി.

മാഗവികങ്ഗപഞ്ഹോ അട്ഠമോ.

൯. ബാളിസികങ്ഗപഞ്ഹോ

൯. ‘‘ഭന്തേ നാഗസേന, ‘ബാളിസികസ്സ ദ്വേ അങ്ഗാനി ഗഹേതബ്ബാനീ’തി യം വദേസി, കതമാനി താനി ദ്വേ അങ്ഗാനി ഗഹേതബ്ബാനീ’’തി? ‘‘യഥാ, മഹാരാജ, ബാളിസികോ ബളിസേന മച്ഛേ ഉദ്ധരതി, ഏവമേവ ഖോ, മഹാരാജ, യോഗിനാ യോഗാവചരേന ഞാണേന ഉത്തരിം സാമഞ്ഞഫലാനി ഉദ്ധരിതബ്ബാനി. ഇദം, മഹാരാജ, ബാളിസികസ്സ പഠമം അങ്ഗം ഗഹേതബ്ബം.

‘‘പുന ചപരം, മഹാരാജ, ബാളിസികോ പരിത്തകം വധിത്വാ വിപുലം ലാഭമധിഗച്ഛതി, ഏവമേവ ഖോ, മഹാരാജ, യോഗിനാ യോഗാവചരേന പരിത്തലോകാമിസമത്തം പരിച്ചജിതബ്ബം. ലോകാമിസമത്തം, മഹാരാജ, പരിച്ചജിത്വാ യോഗീ യോഗാവചരോ വിപുലം സാമഞ്ഞഫലം അധിഗച്ഛതി. ഇദം, മഹാരാജ, ബാളിസികസ്സ ദുതിയം അങ്ഗം ഗഹേതബ്ബം. ഭാസിതമ്പേതം, മഹാരാജ, ഥേരേന രാഹുലേന –

‘‘‘സുഞ്ഞതഞ്ചാനിമിത്തഞ്ച, വിമോക്ഖഞ്ചാപ്പണിഹിതം;

ചതുരോ ഫലേ ഛളഭിഞ്ഞാ, ചജിത്വാ ലോകാമിസം ലഭേ’’’തി.

ബാളിസികങ്ഗപഞ്ഹോ നവമോ.

൧൦. തച്ഛകങ്ഗപഞ്ഹോ

൧൦. ‘‘ഭന്തേ നാഗസേന, ‘തച്ഛകസ്സ ദ്വേ അങ്ഗാനി ഗഹേതബ്ബാനീ’തി യം വദേസി, കതമാനി താനി ദ്വേ അങ്ഗാനി ഗഹേതബ്ബാനീ’’തി? ‘‘യഥാ, മഹാരാജ, തച്ഛകോ കാളസുത്തം അനുലോമേത്വാ രുക്ഖം തച്ഛതി, ഏവമേവ ഖോ, മഹാരാജ, യോഗിനാ യോഗാവചരേന ജിനസാസനമനുലോമയിത്വാ സീലപഥവിയം പതിട്ഠഹിത്വാ സദ്ധാഹത്ഥേന പഞ്ഞാവാസിം ഗഹേത്വാ കിലേസാ തച്ഛേതബ്ബാ. ഇദം, മഹാരാജ, തച്ഛകസ്സ പഠമം അങ്ഗം ഗഹേതബ്ബം.

‘‘പുന ചപരം, മഹാരാജ, തച്ഛകോ ഫേഗ്ഗും അപഹരിത്വാ സാരമാദിയതി, ഏവമേവ ഖോ, മഹാരാജ, യോഗിനാ യോഗാവചരേന സസ്സതം ഉച്ഛേദം തം ജീവം തം സരീരം അഞ്ഞം ജീവം അഞ്ഞം സരീരം തദുത്തമം അഞ്ഞദുത്തമം അകതമഭബ്ബം അപുരിസകാരം അബ്രഹ്മചരിയവാസം സത്തവിനാസം നവസത്തപാതുഭാവം സങ്ഖാരസസ്സതഭാവം യോ കരോതി, സോ പടിസംവേദേതി, അഞ്ഞോ കരോതി, അഞ്ഞോ പടിസംവേദേതി, കമ്മഫലദസ്സനാ ച കിരിയഫലദിട്ഠി ച ഇതി ഏവരൂപാനി ചേവ അഞ്ഞാനി ച വിവാദപഥാനി അപനേത്വാ സങ്ഖാരാനം സഭാവം പരമസുഞ്ഞതം നിരീഹനിജ്ജീവതം [നിസത്തനിജീവതം (ക.)] അച്ചന്തം സുഞ്ഞതം ആദിയിതബ്ബം. ഇദം, മഹാരാജ, തച്ഛകസ്സ ദുതിയം അങ്ഗം ഗഹേതബ്ബം. ഭാസിതമ്പേതം, മഹാരാജ, ഭഗവതാ ദേവാതിദേവേന സുത്തനിപാതേ –

‘‘‘കാരണ്ഡവം നിദ്ധമഥ, കസമ്ബും അപകസ്സഥ;

തതോ പലാപേ വാഹേഥ, അസ്സമണേ സമണമാനിനേ.

‘‘‘നിദ്ധമിത്വാന പാപിച്ഛേ, പാപആചാരഗോചരേ;

സുദ്ധാ സുദ്ധേഹി സംവാസം, കപ്പയവ്ഹോ പതിസ്സതാ;

തതോ സമഗ്ഗാ നിപകാ, ദുക്ഖസ്സന്തം കരിസ്സഥാ’’’തി.

തച്ഛകങ്ഗപഞ്ഹോ ദസമോ.

മക്കടകവഗ്ഗോ ഛട്ഠോ.

തസ്സുദ്ദാനം –

മക്കടോ ദാരകോ കുമ്മോ, വനം രുക്ഖോ ച പഞ്ചമോ;

മേഘോ മണി മാഗവികോ, ബാളിസീ തച്ഛകേന ചാതി.