൧. സീഹങ്ഗപഞ്ഹോ

൧. ‘‘ഭന്തേ നാഗസേന, ‘സീഹസ്സ സത്ത അങ്ഗാനി ഗഹേതബ്ബാനീ’തി യം വദേസി, കതമാനി താനി സത്ത അങ്ഗാനി ഗഹേതബ്ബാനീ’’തി? ‘‘യഥാ, മഹാരാജ, സീഹോ നാമ സേതവിമലപരിസുദ്ധപണ്ഡരോ, ഏവമേവ ഖോ, മഹാരാജ, യോഗിനാ യോഗാവചരേന സേതവിമലപരിസുദ്ധപണ്ഡരചിത്തേന ബ്യപഗതകുക്കുച്ചേന ഭവിതബ്ബം. ഇദം, മഹാരാജ, സീഹസ്സ പഠമം അങ്ഗം ഗഹേതബ്ബം.

‘‘പുന ചപരം, മഹാരാജ, സീഹോ ചതുചരണോ വിക്കന്തചാരീ, ഏവമേവ ഖോ, മഹാരാജ, യോഗിനാ യോഗാവചരേന ചതുരിദ്ധിപാദചരണേന ഭവിതബ്ബം. ഇദം, മഹാരാജ, സീഹസ്സ ദുതിയം അങ്ഗം ഗഹേതബ്ബം.

‘‘പുന ചപരം, മഹാരാജ, സീഹോ അഭിരൂപരുചിരകേസരീ, ഏവമേവ ഖോ, മഹാരാജ, യോഗിനാ യോഗാവചരേന അഭിരൂപരുചിരസീലകേസരിനാ ഭവിതബ്ബം. ഇദം, മഹാരാജ, സീഹസ്സ തതിയം അങ്ഗം ഗഹേതബ്ബം.

‘‘പുന ചപരം, മഹാരാജ, സീഹോ ജീവിതപരിയാദാനേപി ന കസ്സചി ഓനമതി, ഏവമേവ ഖോ, മഹാരാജ, യോഗിനാ യോഗാവചരേന ചീവരപിണ്ഡപാതസേനാസനഗിലാനപച്ചയഭേസജ്ജപരിക്ഖാരപരിയാദാനേപി ന കസ്സചി ഓനമിതബ്ബം. ഇദം, മഹാരാജ, സീഹസ്സ ചതുത്ഥം അങ്ഗം ഗഹേതബ്ബം.

‘‘പുന ചപരം, മഹാരാജ, സീഹോ സപദാനഭക്ഖോ യസ്മിം ഓകാസേ നിപതതി, തത്ഥേവ യാവദത്ഥം ഭക്ഖയതി, ന വരമംസം വിചിനാതി, ഏവമേവ ഖോ, മഹാരാജ, യോഗിനാ യോഗാവചരേന സപദാനഭക്ഖേന ഭവിതബ്ബം, ന കുലാനി വിചിനിതബ്ബാനി, ന പുബ്ബഗേഹം ഹിത്വാ കുലാനി ഉപസങ്കമിതബ്ബാനി, ന ഭോജനം വിചിനിതബ്ബം, യസ്മിം ഓകാസേ കബളം ആദീയതി, തസ്മിം യേവ ഓകാസേ ഭുഞ്ജിതബ്ബം സരീരയാപനത്ഥം [സരീരയാപനമത്തം (സീ. പീ.)], ന വരഭോജനം വിചിനിതബ്ബം. ഇദം, മഹാരാജ, സീഹസ്സ പഞ്ചമം അങ്ഗം ഗഹേതബ്ബം.

‘‘പുന ചപരം, മഹാരാജ, സീഹോ അസന്നിധിഭക്ഖോ, സകിം ഗോചരം ഭക്ഖയിത്വാ ന പുന തം ഉപഗച്ഛതി, ഏവമേവ ഖോ, മഹാരാജ, യോഗിനാ യോഗാവചരേന അസന്നിധികാരപരിഭോഗിനാ ഭവിതബ്ബം. ഇദം, മഹാരാജ, സീഹസ്സ ഛട്ഠം അങ്ഗം ഗഹേതബ്ബം.

‘‘പുന ചപരം, മഹാരാജ, സീഹോ ഭോജനം അലദ്ധാ ന പരിതസ്സതി, ലദ്ധാപി ഭോജനം അഗധിതോ [അഗഥിതോ (സീ.)] അമുച്ഛിതോ അനജ്ഝോസന്നോ പരിഭുഞ്ജതി, ഏവമേവ ഖോ, മഹാരാജ, യോഗിനാ യോഗാവചരേന ഭോജനം അലദ്ധാ ന പരിതസ്സിതബ്ബം, ലദ്ധാപി ഭോജനം അഗധിതേന അമുച്ഛിതേന അനജ്ഝോസന്നേന ആദീനവദസ്സാവിനാ നിസ്സരണപഞ്ഞേന പരിഭുഞ്ജിതബ്ബം. ഇദം, മഹാരാജ, സീഹസ്സ സത്തമം അങ്ഗം ഗഹേതബ്ബം. ഭാസിതമ്പേതം, മഹാരാജ, ഭഗവതാ ദേവാതിദേവേന സംയുത്തനികായവരേ ഥേരം മഹാകസ്സപം പരികിത്തയമാനേന –

‘സന്തുട്ഠോയം, ഭിക്ഖവേ, കസ്സപോ ഇതരീതരേന പിണ്ഡപാതേന, ഇതരീതരപിണ്ഡപാതസന്തുട്ഠിയാ ച വണ്ണവാദീ, ന ച പിണ്ഡപാതഹേതു അനേസനം അപ്പതിരൂപം ആപജ്ജതി, അലദ്ധാ ച പിണ്ഡപാതം ന പരിതസ്സതി, ലദ്ധാ ച പിണ്ഡപാതം അഗധിതോ അമുച്ഛിതോ അനജ്ഝോസന്നോ ആദീനവദസ്സാവീ നിസ്സരണപഞ്ഞോ പരിഭുഞ്ജതീ’’’തി.

സീഹങ്ഗപഞ്ഹോ പഠമോ.