൮. അനവസേസസിക്ഖാപദപഞ്ഹോ
൮. ‘‘ഭന്തേ നാഗസേന, യേ തേ അഹേസും തികിച്ഛകാനം പുബ്ബകാ ആചരിയാ സേയ്യഥിദം, നാരദോ ധമ്മന്തരീ [ധന്വന്തരീ (?)] അങ്ഗിരസോ കപിലോ കണ്ഡരഗ്ഗി സാമോ അതുലോ പുബ്ബകച്ചായനോ, സബ്ബേപേതേ ആചരിയാ സകിം യേവ രോഗുപ്പത്തിഞ്ച നിദാനഞ്ച സഭാവഞ്ച സമുട്ഠാനഞ്ച തികിച്ഛഞ്ച കിരിയഞ്ച സിദ്ധാസിദ്ധഞ്ച സബ്ബം തം [സന്തം (ക.)] നിരവസേസം ജാനിത്വാ ‘ഇമസ്മിം കായേ ഏത്തകാ രോഗാ ഉപ്പജ്ജിസ്സന്തീ’തി ഏകപ്പഹാരേന കലാപഗ്ഗാഹം കരിത്വാ സുത്തം ബന്ധിംസു, അസബ്ബഞ്ഞുനോ ഏതേ സബ്ബേ, കിസ്സ പന തഥാഗതോ സബ്ബഞ്ഞൂ സമാനോ അനാഗതം കിരിയം ബുദ്ധഞാണേന ജാനിത്വാ ‘ഏത്തകേ നാമ വത്ഥുസ്മിം ഏത്തകം നാമ സിക്ഖാപദം പഞ്ഞപേതബ്ബം ഭവിസ്സതീ’തി പരിച്ഛിന്ദിത്വാ അനവസേസതോ സിക്ഖാപദം ന പഞ്ഞപേസി, ഉപ്പന്നുപ്പന്നേ വത്ഥുസ്മിം അയസേ പാകടേ ദോസേ വിത്ഥാരികേ പുഥുഗതേ ഉജ്ഝായന്തേസു മനുസ്സേസു തസ്മിം തസ്മിം കാലേ സാവകാനം സിക്ഖാപദം പഞ്ഞപേസീ’’തി?
‘‘ഞാതമേതം, മഹാരാജ, തഥാഗതസ്സ ‘ഇമസ്മിം സമയേ ഇമേസു മനുസ്സേസു സാധികം ദിയഡ്ഢസിക്ഖാപദസതം പഞ്ഞപേതബ്ബം ഭവിസ്സതീ’തി, അപി ച തഥാഗതസ്സ ഏവം അഹോസി ‘സചേ ഖോ അഹം സാധികം ദിയഡ്ഢസിക്ഖാപദസതം ഏകപ്പഹാരം പഞ്ഞപേസ്സാമി, മഹാജനോ സന്താസമാപജ്ജിസ്സതി ‘ബഹുകം ഇധ രക്ഖിതബ്ബം, ദുക്കരം വത ഭോ സമണസ്സ ഗോതമസ്സ സാസനേ പബ്ബജിതു’ന്തി, പബ്ബജിതുകാമാപി ന പബ്ബജിസ്സന്തി, വചനഞ്ച മേ ന സദ്ദഹിസ്സന്തി, അസദ്ദഹന്താ തേ മനുസ്സാ അപായഗാമിനോ ഭവിസ്സന്ന-തി ഉപ്പന്നുപ്പന്നേ വത്ഥുസ്മിം ധമ്മദേസനായ വിഞ്ഞാപേത്വാ പാകടേ ദോസേ സിക്ഖാപദം പഞ്ഞപേസ്സാമീ’’’തി. ‘‘അച്ഛരിയം, ഭന്തേ നാഗസേന, ബുദ്ധാനം, അബ്ഭുതം, ഭന്തേ നാഗസേന, ബുദ്ധാനം, യാവ മഹന്തം തഥാഗതസ്സ സബ്ബഞ്ഞുതഞാണം, ഏവമേതം, ഭന്തേ നാഗസേന, സുനിദ്ദിട്ഠോ ഏസോ അത്ഥോ തഥാഗതേന, ‘ബഹുകം ഇധ സിക്ഖിതബ്ബ’ന്തി സുത്വാ സത്താനം സന്താസോ ഉപ്പജ്ജേയ്യ, ഏകോപി ജിനസാസനേ ന പബ്ബജേയ്യ, ഏവമേതം തഥാ സമ്പടിച്ഛാമീ’’തി.
അനവസേസസിക്ഖാപദപഞ്ഹോ അട്ഠമോ.