൮. ദുസ്സീലപഞ്ഹോ

൮. ‘‘ഭന്തേ നാഗസേന, ഗിഹിദുസ്സീലസ്സ ച സമണദുസ്സീലസ്സ ച കോ വിസേസോ, കിം നാനാകരണം, ഉഭോപേതേ സമസമഗതികാ, ഉഭിന്നമ്പി സമസമോ വിപാകോ ഹോതി, ഉദാഹു കിഞ്ചി നാനാകാരണം അത്ഥീ’’തി?

‘‘ദസ യിമേ, മഹാരാജ, ഗുണാ സമണദുസ്സീലസ്സ ഗിഹിദുസ്സീലതോ വിസേസേന അതിരേകാ, ദസഹി ച കാരണേഹി ഉത്തരിം ദക്ഖിണം വിസോധേതി.

‘‘കതമേ ദസ ഗുണാ സമണദുസ്സീലസ്സ ഗിഹിദുസ്സീലതോ വിസേസേന അതിരേകാ? ഇധ, മഹാരാജ, സമണദുസ്സീലോ ബുദ്ധേ സഗാരവോ ഹോതി, ധമ്മേ സഗാരവോ ഹോതി, സങ്ഘേ സഗാരവോ ഹോതി, സബ്രഹ്മചാരീസു സഗാരവോ ഹോതി, ഉദ്ദേസപരിപുച്ഛായ വായമതി, സവനബഹുലോ ഹോതി, ഭിന്നസീലോപി, മഹാരാജ, ദുസ്സീലോ പരിസഗതോ ആകപ്പം ഉപട്ഠപേതി, ഗരഹഭയാ കായികം വാചസികം രക്ഖതി, പധാനാഭിമുഖഞ്ചസ്സ ഹോതി ചിത്തം, ഭിക്ഖുസാമഞ്ഞം ഉപഗതോ ഹോതി. കരോന്തോപി, മഹാരാജ, സമണദുസ്സീലോ പാപം പടിച്ഛന്നം ആചരതി. യഥാ, മഹാരാജ, ഇത്ഥീ സപതികാ നിലീയിത്വാ രഹസ്സേനേവ പാപമാചരതി; ഏവമേവ ഖോ, മഹാരാജ, കരോന്തോപി സമണദുസ്സീലോ പാപം പടിച്ഛന്നം ആചരതി. ഇമേ ഖോ, മഹാരാജ, ദസ ഗുണാ സമണദുസ്സീലസ്സ ഗിഹിദുസ്സീലതോ വിസേസേന അതിരേകാ.

‘‘കതമേഹി ദസഹി കാരണേഹി ഉത്തരിം ദക്ഖിണം വിസോധേതി? അനവജ്ജകവചധാരണതായപി ദക്ഖിണം വിസോധേതി, ഇസിസാമഞ്ഞഭണ്ഡുലിങ്ഗധാരണതോപി ദക്ഖിണം വിസോധേതി, സങ്ഘസമയമനുപ്പവിട്ഠതായപി ദക്ഖിണം വിസോധേതി, ബുദ്ധധമ്മസങ്ഘസരണഗതതായപി ദക്ഖിണം വിസോധേതി, പധാനാസയനികേതവാസിതായപി ദക്ഖിണം വിസോധേതി, ജിനസാസനധര [ജിനസാസനധന (സീ. പീ.)] പരിയേസനതോപി ദക്ഖിണം വിസോധേതി, പവരധമ്മദേസനതോപി ദക്ഖിണം വിസോധേതി, ധമ്മദീപഗതിപരായണതായപി ദക്ഖിണം വിസോധേതി, ‘അഗ്ഗോ ബുദ്ധോ’തി ഏകന്തഉജുദിട്ഠിതായപി ദക്ഖിണം വിസോധേതി, ഉപോസഥസമാദാനതോപി ദക്ഖിണം വിസോധേതി. ഇമേഹി ഖോ, മഹാരാജ, ദസഹി കാരണേഹി ഉത്തരിം ദക്ഖിണം വിസോധേതി.

‘‘സുവിപന്നോപി ഹി, മഹാരാജ, സമണദുസ്സീലോ ദായകാനം ദക്ഖിണം വിസോധേതി. യഥാ, മഹാരാജ, ഉദകം സുബഹലമ്പി കലലകദ്ദമരജോജല്ലം അപനേതി; ഏവമേവ ഖോ, മഹാരാജ, സുവിപന്നോപി സമണദുസ്സീലോ ദായകാനം ദക്ഖിണം വിസോധേതി.

‘‘യഥാ വാ പന, മഹാരാജ, ഉണ്ഹോദകം സുകുധിതമ്പി [സുകഠിതമ്പി (സീ. പീ), സുഖുഠിതമ്പി (സ്യാ.)] ജ്ജലന്തം മഹന്തം അഗ്ഗിക്ഖന്ധം നിബ്ബാപേതി, ഏവമേവ ഖോ, മഹാരാജ, സുവിപന്നോപി സമണദുസ്സീലോ ദായകാനം ദക്ഖിണം വിസോധേതി.

‘‘യഥാ വാ പന, മഹാരാജ, ഭോജനം വിരസമ്പി ഖുദാദുബ്ബല്യം അപനേതി, ഏവമേവ ഖോ, മഹാരാജ, സുവിപന്നോപി സമണദുസ്സീലോ ദായകാനം ദക്ഖിണം വിസോധേതി.

‘‘ഭാസിതമ്പേതം, മഹാരാജ, തഥാഗതേന ദേവാതിദേവേന മജ്ഝിമനികായവരലഞ്ഛകേ ദക്ഖിണവിഭങ്ഗേ വേയ്യാകരണേ –

‘‘‘യോ സീലവാ ദുസ്സീലേസു ദദാതി ദാനം, ധമ്മേന ലദ്ധം സുപസന്നചിത്തോ;

അഭിസദ്ദഹം കമ്മഫലം ഉളാരം, സാ ദക്ഖിണാ ദായകതോ വിസുജ്ഝതീ’’’തി [മ. നി. ൩.൩൮൨].

‘‘അച്ഛരിയം, ഭന്തേ നാഗസേന, അബ്ഭുതം, ഭന്തേ നാഗസേന, താവതകം മയം പഞ്ഹം അപുച്ഛിമ്ഹ, തം ത്വം ഓപമ്മേഹി കാരണേഹി വിഭാവേന്തോ അമതമധുരം സവനൂപഗം അകാസി. യഥാ നാമ, ഭന്തേ, സൂദോ വാ സൂദന്തേവാസീ വാ താവതകം മംസം ലഭിത്വാ നാനാവിധേഹി സമ്ഭാരേഹി സമ്പാദേത്വാ രാജൂപഭോഗം കരോതി; ഏവമേവ ഖോ, ഭന്തേ നാഗസേന, താവതകം മയം പഞ്ഹം അപുച്ഛിമ്ഹ, തം ത്വം ഓപമ്മേഹി കാരണേഹി വിഭാവേത്വാ അമതമധുരം സവനൂപഗം അകാസീ’’തി.

ദുസ്സീലപഞ്ഹോ അട്ഠമോ.