൮. ബ്രാഹ്മണരാജവാദപഞ്ഹോ

൮. ‘‘ഭന്തേ നാഗസേന, ഭാസിതമ്പേതം തഥാഗതേന ‘അഹമസ്മി, ഭിക്ഖവേ, ബ്രാഹ്മണോ യാചയോഗോ’തി. പുന ച ഭണിതം ‘രാജാഹമസ്മി സേലാ’തി. യദി, ഭന്തേ നാഗസേന, ഭഗവതാ ഭണിതം ‘അഹമസ്മി, ഭിക്ഖവേ, ബ്രാഹ്മണോ യാചയോഗോ’തി, തേന ഹി ‘രാജാഹമസ്മി സേലാ’തി യം വചനം, തം മിച്ഛാ. യദി തഥാഗതേന ഭണിതം ‘രാജാഹമസ്മി സേലാ’തി, തേന ഹി ‘അഹമസ്മി, ഭിക്ഖവേ, ബ്രാഹ്മണോ യാചയോഗോ’തി തമ്പി വചനം മിച്ഛാ. ഖത്തിയോ വാ ഹി ഭവേയ്യ ബ്രാഹ്മണോ വാ, നത്ഥി ഏകായ ജാതിയാ ദ്വേ വണ്ണാ നാമ, അയമ്പി ഉഭതോ കോടികോ പഞ്ഹോ തവാനുപ്പത്തോ, സോ തയാ നിബ്ബാഹിതബ്ബോ’’തി.

‘‘ഭാസിതമ്പേതം, മഹാരാജ, ഭഗവതാ ‘അഹമസ്മി, ഭിക്ഖവേ, ബ്രാഹ്മണോ യാചയോഗോ’തി, പുന ച ഭണിതം ‘രാജാഹമസ്മി സേലാ’തി, തത്ഥ കാരണം അത്ഥി, യേന കാരണേന തഥാഗതോ ബ്രാഹ്മണോ ച രാജാ ച ഹോതീ’’തി.

‘‘കിം പന തം, ഭന്തേ നാഗസേന, കാരണം, യേന കാരണേന തഥാഗതോ ബ്രാഹ്മണോ ച രാജാ ച ഹോതി’’? ‘‘സബ്ബേ, മഹാരാജ, പാപകാ അകുസലാ ധമ്മാ തഥാഗതസ്സ ബാഹിതാ പഹീനാ അപഗതാ ബ്യപഗതാ ഉച്ഛിന്നാ ഖീണാ ഖയം പത്താ നിബ്ബുതാ ഉപസന്താ, തസ്മാ തഥാഗതോ ‘ബ്രാഹ്മണോ’തി വുച്ചതി.

‘‘ബ്രാഹ്മണോ നാമ സംസയമനേകംസം വിമതിപഥം വീതിവത്തോ, ഭഗവാപി, മഹാരാജ, സംസയമനേകംസം വിമതിപഥം വീതിവത്തോ, തേന കാരണേന തഥാഗതോ ‘ബ്രാഹ്മണോ’തി വുച്ചതി.

‘‘ബ്രാഹ്മണോ നാമ സബ്ബഭവഗതിയോനിനിസ്സടോ മലരജഗതവിപ്പമുത്തോ അസഹായോ, ഭഗവാപി, മഹാരാജ, സബ്ബഭവഗതിയോനിനിസ്സടോ മലരജഗതവിപ്പമുത്തോ അസഹായോ, തേന കാരണേന തഥാഗതോ ‘ബ്രാഹ്മണോ’തി വുച്ചതി.

‘‘ബ്രാഹ്മണാ നാമ അഗ്ഗസേട്ഠവരപവരദിബ്ബവിഹാരബഹുലോ, ഭഗവാപി, മഹാരാജ, അഗ്ഗസേട്ഠവരപവരദിബ്ബവിഹാരബഹുലോ, തേനാപി കപരണേന തഥാഗതോ ‘‘ബ്രാഹ്മണോ’’തി വുച്ചതി.

‘‘ബ്രാഹ്മണോ നാമ അജ്ഝയന അജ്ഝാപന ദാനപ്പടിഗ്ഗഹണ ദമ സംയമനിയമപുബ്ബമനുസിട്ഠി പവേണി വംസ ധരണോ, ഭഗവാപി, മഹാരാജ, അജ്ഝയന അജ്ഝാപന ദാനപ്പടിഗ്ഗഹണ ദമ സംയമ നിയമ പുബ്ബജിനാചിണ്ണ അനുസിട്ഠി പവേണി വംസ ധരണോ തേനാപി കാരണേന തഥാഗതോ ‘ബ്രാഹ്മണോ’തി വുച്ചതി.

‘‘ബ്രാഹ്മണോ നാമ ബ്രഹാസുഖവിഹാരജ്ഝാനഝായീ; ഭഗവാപി, മഹാരാജ, ബ്രഹാസുഖവിഹാരജ്ഝാനഝായീ, തേനാപി കാരണേന തഥാഗതോ ‘ബ്രാഹ്മണോ’തി വുച്ചതി.

‘‘ബ്രാഹ്മണോ നാമ സബ്ബഭവാഭവഗതീസു അഭിജാതിവത്തിതമനുചരിതം ജാനാതി, ഭഗവാപി, മഹാരാജ, സബ്ബഭവാഭവഗതീസു അഭിജാതിവത്തിതമനുചരിതം ജാനാതി, തേനാപി കാരണേന തഥാഗതോ ‘ബ്രാഹ്മണോ’തി വുച്ചതി.

‘‘ബ്രാഹ്മണോതി, മഹാരാജ, ഭഗവതോ നേതം നാമം മാതരാ കതം, ന പിതരാ കതം, ന ഭാതരാ കതം, ന ഭഗിനിയാ കതം, ന മിത്താമച്ചേഹി കതം, ന ഞാതിസാലോഹിതേഹി കതം, ന സമണബ്രാഹ്മണേഹി കതം, ന ദേവതാഹി കതം, വിമോക്ഖന്തികമേതം ബുദ്ധാനം ഭഗവന്താനം നാമം ബോധിയാ യേവ മൂലേ മാരസേനം വിധമിത്വാ അതീതാനാഗതപച്ചുപ്പന്നേ പാപകേ അകുസലേ ധമ്മേ ബാഹേത്വാ സഹ സബ്ബഞ്ഞുതഞാണസ്സ പടിലാഭാ പടിലദ്ധപാതുഭൂതസമുപ്പന്നമത്തേ സച്ഛികാ പഞ്ഞത്തി യദിദം ബ്രാഹ്മണോതി, തേന കാരണേന തഥാഗതോ വുച്ചതി ‘ബ്രാഹ്മണോ’’’തി.

‘‘കേന പന, ഭന്തേ നാഗസേന, കാരണേന തഥാഗതോ വുച്ചതി ‘രാജാ’’’തി? ‘‘രാജാ നാമ, മഹാരാജ, യോ കോചി രജ്ജം കാരേതി ലോകമനുസാസതി, ഭഗവാപി, മഹാരാജ, ദസസഹസ്സിയാ ലോകധാതുയാ ധമ്മേന രജ്ജം കാരേതി, സദേവകം ലോകം സമാരകം സബ്രഹ്മകം സസ്സമണബ്രാഹ്മണിം പജം സദേവമനുസ്സം അനുസാസതി, തേനാപി കാരണേന തഥാഗതോ വുച്ചതി ‘രാജാ’തി.

‘‘രാജാ നാമ, മഹാരാജ, സബ്ബജനമനുസ്സേ അഭിഭവിത്വാ നന്ദയന്തോ ഞാതിസങ്ഘം, സോചയന്തോ അമിത്തസങ്ഘം, മഹതിമഹായസസിരിഹരം ഥിരസാരദണ്ഡം അനൂനസതസലാകാലങ്കതം ഉസ്സാപേതി പണ്ഡരവിമലസേതച്ഛത്തം, ഭഗവാപി, മഹാരാജ, സോചയന്തോ മാരസേനം മിച്ഛാപടിപന്നം, നന്ദയന്തോ ദേവമനുസ്സേ സമ്മാപടിപന്നേ ദസസഹസ്സിയാ ലോകധാതുയാ മഹതിമഹായസസിരിഹരം ഖന്തിഥിരസാരദണ്ഡം ഞാണവരസതസലാകാലങ്കതം ഉസ്സാപേതി അഗ്ഗവരവിമുത്തിപണ്ഡരവിമലസേതച്ഛത്തം, തേനാപി കാരണേന തഥാഗതോ വുച്ചതി ‘രാജാ’തി.

‘‘രാജാ നാമ ഉപഗതസമ്പത്തജനാനം ബഹൂനമഭിവന്ദനീയോ ഭവതി, ഭഗവാപി, മഹാരാജ, ഉപഗതസമ്പത്തദേവമനുസ്സാനം ബഹൂനമഭിവന്ദനീയോ, തേനാപി കാരണേന തഥാഗതോ വുച്ചതി ‘രാജാ’തി.

‘‘രാജാ നാമ യസ്സ കസ്സചി ആരാധകസ്സ പസീദിത്വാ വരിതം വരം ദത്വാ കാമേന തപ്പയതി, ഭഗവാപി, മഹാരാജ, യസ്സ കസ്സചി കായേന വാചായ മനസാ ആരാധകസ്സ പസീദിത്വാ വരിതം വരമനുത്തരം സബ്ബദുക്ഖപരിമുത്തിം ദത്വാ അസേസകാമവരേന ച തപ്പയതി, തേനാപി കാരണേന തഥാഗതോ വുച്ചതി ‘രാജാ’തി.

‘‘രാജാ നാമ ആണം വീതിക്കമന്തം വിഗരഹതി ഝാപേതി [ജാപേതി (സീ. പീ.)] ധംസേതി, ഭഗവതോപി, മഹാരാജ, സാസനവരേ ആണം അതിക്കമന്തോ അലജ്ജീ മങ്കുഭാവേന ഓഞ്ഞാതോ ഹീളിതോ ഗരഹിതോ ഭവിത്വാ വജ്ജതി ജിനസാസനവരമ്ഹാ, തേനാപി കാരണേന തഥാഗതോ വുച്ചതി ‘രാജാ’തി.

‘‘രാജാ നാമ പുബ്ബകാനം ധമ്മികാനം രാജൂനം പവേണിമനുസിട്ഠിയാ ധമ്മാധമ്മമനുദീപയിത്വാ ധമ്മേന രജ്ജം കാരയമാനോ പിഹയിതോ പിയോ പത്ഥിതോ ഭവതി ജനമനുസ്സാനം, ചിരം രാജകുലവംസം ഠപയതി ധമ്മഗുണബലേന, ഭഗവാപി, മഹാരാജ, പുബ്ബകാനം സയമ്ഭൂനം പവേണിമനുസിട്ഠിയാ ധമ്മാധമ്മമനുദീപയിത്വാ ധമ്മേന ലോകമനുസാസമാനോ പിഹയിതോ പിയോ പത്ഥിതോ ദേവമനുസ്സാനം ചിരം സാസനം പവത്തേതി ധമ്മഗുണബലേന, തേനാപി കാരണേന തഥാഗതോ വുച്ചതി ‘രാജാ’തി. ഏവമനേകവിധം, മഹാരാജ, കാരണം, യേന കാരണേന തഥാഗതോ ബ്രാഹ്മണോപി ഭവേയ്യ രാജാപി ഭവേയ്യ, സുനിപുണോ ഭിക്ഖു കപ്പമ്പി നോ നം സമ്പാദേയ്യ, കിം അതിബഹും ഭണിതേന, സംഖിത്തം സമ്പടിച്ഛിതബ്ബ’’ന്തി. ‘‘സാധു, ഭന്തേ നാഗസേന, ഏവമേതം തഥാ സമ്പടിച്ഛാമീ’’തി.

ബ്രാഹ്മണരാജവാദപഞ്ഹോ അട്ഠമോ.