൫. വായാമകരണപഞ്ഹോ

൫. രാജാ ആഹ ‘‘ഭന്തേ നാഗസേന, തുമ്ഹേ ഭണഥ ‘കിന്തി ഇമം ദുക്ഖം നിരുജ്ഝേയ്യ, അഞ്ഞഞ്ച ദുക്ഖം നുപ്പജ്ജേയ്യാ’തി. ഏതദത്ഥാ, മഹാരാജ, അമ്ഹാകം പബ്ബജ്ജാ’’തി. ‘‘കിം പടികച്ചേവ വായമിതേന, നനു സമ്പത്തേ കാലേ വായമിതബ്ബ’’ന്തി? ഥേരോ ആഹ ‘‘സമ്പത്തേ കാലേ, മഹാരാജ, വായാമോ അകിച്ചകരോ ഭവതി, പടികച്ചേവ വായാമോ കിച്ചകരോ ഭവതീ’’തി.

‘‘ഓപമ്മം കരോഹീ’’തി. ‘‘തം കിം മഞ്ഞസി, മഹാരാജ, യദാ ത്വം പിപാസിതോ ഭവേയ്യാസി, തദാ ത്വം ഉദപാനം ഖണാപേയ്യാസി, തളാകം ഖണാപേയ്യാസി ‘പാനീയം പിവിസ്സാമീ’തി? ‘‘ന ഹി, ഭന്തേ’’തി. ‘‘ഏവമേവ ഖോ, മഹാരാജ, സമ്പത്തേ കാലേ വായാമോ അകിച്ചകരോ ഭവതി, പടികച്ചേവ വായാമോ കിച്ചകരോ ഭവതീ’’തി.

‘‘ഭിയ്യോ ഓപമ്മം കരോഹീ’’തി. ‘‘തം കിം മഞ്ഞസി, മഹാരാജ, യദാ ത്വം ബുഭുക്ഖിതോ ഭവേയ്യാസി, തദാ ത്വം ഖേത്തം കസാപേയ്യാസി, സാലിം രോപാപേയ്യാസി, ധഞ്ഞം അതിഹരാപേയ്യാസി ‘ഭത്തം ഭുഞ്ജിസ്സാമീ’തി? ‘‘ന ഹി, ഭന്തേ’’തി. ‘‘ഏവമേവ ഖോ, മഹാരാജ, സമ്പത്തേ കാലേ വായാമോ അകിച്ചകരോ ഭവതി, പടികച്ചേവ വായാമോ കിച്ചകരോ ഭവതീതി.

‘‘ഭിയ്യോ ഓപമ്മം കരോഹീ’’തി. ‘‘തം കിം മഞ്ഞസി, മഹാരാജ, യദാ തേ സങ്ഗാമോ പച്ചുപട്ഠിതോ ഭവേയ്യ, തദാ ത്വം പരിഖം ഖണാപേയ്യാസി, പാകാരം കാരാപേയ്യാസി, ഗോപുരം കാരാപേയ്യാസി, അട്ടാലകം കാരാപേയ്യാസി, ധഞ്ഞം അതിഹരാപേയ്യാസി, തദാ ത്വം ഹത്ഥിസ്മിം സിക്ഖേയ്യാസി, അസ്സസ്മിം സിക്ഖേയ്യാസി, രഥസ്മിം സിക്ഖേയ്യാസി, ധനുസ്മിം സിക്ഖേയ്യാസി, ഥരുസ്മിം സിക്ഖേയ്യാസീ’’തി? ‘‘ന ഹി, ഭന്തേ’’തി. ‘‘ഏവമേവ ഖോ, മഹാരാജ, സമ്പത്തേ കാലേ വായാമോ അകിച്ചകരോ ഭവതി, പടികച്ചേവ വായാമോ കിച്ചകരോ ഭവതി. ഭാസിതമ്പേതം മഹാരാജ ഭഗവതാ –

‘‘‘പടികച്ചേവ തം കയിരാ, യം ജഞ്ഞാ ഹിതമത്തനോ;

ന സാകടികചിന്തായ, മന്താ ധീരോ പരക്കമേ.

‘‘‘യഥാ സാകടികോ മട്ഠം [നാമ (സീ. പീ. ക.) സം. നി. ൧.൧൦൩], സമം ഹിത്വാ മഹാപഥം;

വിസമം മഗ്ഗമാരുയ്ഹ, അക്ഖച്ഛിന്നോവ ഝായതി.

‘‘‘ഏവം ധമ്മാ അപക്കമ്മ, അധമ്മമനുവത്തിയ;

മന്ദോ മച്ചു മുഖം പത്തോ, അക്ഖച്ഛിന്നോവ ഝായതീ’’’തി [സോചതീതി (സബ്ബത്ഥ)].

‘‘കല്ലോസി, ഭന്തേ നാഗസേനാ’’തി.

വായാമകരണപഞ്ഹോ പഞ്ചമോ.