൪. കമ്മനാനാകരണപഞ്ഹോ

൪. രാജാ ആഹ ‘‘ഭന്തേ നാഗസേന, കേന കാരണേന മനുസ്സാ ന സബ്ബേ സമകാ, അഞ്ഞേ അപ്പായുകാ, അഞ്ഞേ ദീഘായുകാ, അഞ്ഞേ ബഹ്വാബാധാ അഞ്ഞേ അപ്പാബാധാ, അഞ്ഞേ ദുബ്ബണ്ണാ, അഞ്ഞേ വണ്ണവന്തോ, അഞ്ഞേ അപ്പേസക്ഖാ, അഞ്ഞേ മഹേസക്ഖാ, അഞ്ഞേ അപ്പഭോഗാ, അഞ്ഞേ മഹാഭോഗാ, അഞ്ഞേ നീചകുലീനാ, അഞ്ഞേ മഹാകുലീനാ, അഞ്ഞേ ദുപ്പഞ്ഞാ, അഞ്ഞേ പഞ്ഞവന്തോ’’തി?

ഥേരോ ആഹ ‘‘കിസ്സ പന, മഹാരാജ, രുക്ഖാ ന സബ്ബേ സമകാ, അഞ്ഞേ അമ്ബിലാ, അഞ്ഞേ ലവണാ, അഞ്ഞേ തിത്തകാ, അഞ്ഞേ കടുകാ, അഞ്ഞേ കസാവാ, അഞ്ഞേ മധുരാ’’തി? ‘‘മഞ്ഞാമി, ഭന്തേ, ബീജാനം നാനാകരണേനാ’’തി. ‘‘ഏവമേവ ഖോ, മഹാരാജ, കമ്മാനം നാനാകരണേന മനുസ്സാ ന സബ്ബേ സമകാ, അഞ്ഞേ അപ്പായുകാ, അഞ്ഞേ ദീഘായുകാ, അഞ്ഞേ ബഹ്വാബാധാ, അഞ്ഞേ അപ്പാബാധാ, അഞ്ഞേ ദുബ്ബണ്ണാ, അഞ്ഞേ വണ്ണവന്തോ, അഞ്ഞേ അപ്പേസക്ഖാ, അഞ്ഞേ മഹേസക്ഖാ, അഞ്ഞേ അപ്പഭോഗാ, അഞ്ഞേ മഹാഭോഗാ, അഞ്ഞേ നീചകുലീനാ, അഞ്ഞേ മഹാകുലീനാ, അഞ്ഞേ ദുപ്പഞ്ഞാ, അഞ്ഞേ പഞ്ഞവന്തോ. ഭാസിതമ്പേതം മഹാരാജ ഭഗവതാ – ‘കമ്മസ്സകാ, മാണവ, സത്താ കമ്മദായാദാ കമ്മയോനീ കമ്മബന്ധൂ കമ്മപ്പടിസരണാ, കമ്മം സത്തേ വിഭജതി യദിദം ഹീനപ്പണീതതായാ’’’തി.

‘‘കല്ലോസി, ഭന്തേ നാഗസേനാ’’തി.

കമ്മനാനാകരണപഞ്ഹോ ചതുത്ഥോ.