൫൩൦. സംകിച്ചജാതകം (൨)

൬൯. ‘‘ദിസ്വാ നിസിന്നം രാജാനം, ബ്രഹ്മദത്തം രഥേസഭം;

അഥസ്സ പടിവേദേസി, യസ്സാസി അനുകമ്പകോ.

൭൦. ‘‘സംകിച്ചായം അനുപ്പത്തോ, ഇസീനം സാധുസമ്മതോ;

തരമാനരൂപോ നിയ്യാഹി, ഖിപ്പം പസ്സ മഹേസിനം.

൭൧. ‘‘തതോ ച രാജാ തരമാനോ, യുത്തമാരുയ്ഹ സന്ദനം;

മിത്താമച്ചപരിബ്യൂള്ഹോ [പരിബ്ബൂള്ഹോ (സീ. പീ.)], അഗമാസി രഥേസഭോ.

൭൨. ‘‘നിക്ഖിപ്പ പഞ്ച കകുധാനി, കാസീനം രട്ഠവഡ്ഢനോ;

വാളബീജനി [വാ ളവീജനീ (സീ. പീ.)] മുണ്ഹീസം, ഖഗ്ഗം ഛത്തഞ്ചുപാഹനം;

൭൩. ‘‘ഓരുയ്ഹ രാജാ യാനമ്ഹാ, ഠപയിത്വാ പടിച്ഛദം;

ആസീനം ദായപസ്സസ്മിം, സംകിച്ചമുപസങ്കമി.

൭൪. ‘‘ഉപസങ്കമിത്വാ സോ രാജാ, സമ്മോദി ഇസിനാ സഹ;

തം കഥം വീതിസാരേത്വാ, ഏകമന്തം ഉപാവിസി.

൭൫. ‘‘ഏകമന്തം നിസിന്നോവ, അഥ കാലം അമഞ്ഞഥ;

തതോ പാപാനി കമ്മാനി, പുച്ഛിതും പടിപജ്ജഥ.

൭൬. ‘‘ഇസിം പുച്ഛാമ [പുച്ഛാമി (സീ. പീ.)] സംകിച്ചം, ഇസീനം സാധുസമ്മതം;

ആസീനം ദായപസ്സസ്മിം, ഇസിസങ്ഘപുരക്ഖതം [പുരക്ഖിതം (ക.)].

൭൭. ‘‘കം ഗതിം പേച്ച ഗച്ഛന്തി, നരാ ധമ്മാതിചാരിനോ;

അതിചിണ്ണോ മയാ ധമ്മോ, തം മേ അക്ഖാഹി പുച്ഛിതോ.

൭൮. ‘‘ഇസീ അവച സംകിച്ചോ, കാസീനം രട്ഠവഡ്ഢനം;

ആസീനം ദായപസ്സസ്മിം, മഹാരാജ സുണോഹി മേ.

൭൯. ‘‘ഉപ്പഥേന വജന്തസ്സ, യോ മഗ്ഗമനുസാസതി;

തസ്സ ചേ വചനം കയിരാ, നാസ്സ മഗ്ഗേയ്യ കണ്ടകോ.

൮൦. ‘‘അധമ്മം പടിപന്നസ്സ, യോ ധമ്മമനുസാസതി;

തസ്സ ചേ വചനം കയിരാ, ന സോ ഗച്ഛേയ്യ ദുഗ്ഗതിം.

൮൧. ‘‘ധമ്മോ പഥോ മഹാരാജ, അധമ്മോ പന ഉപ്പഥോ;

അധമ്മോ നിരയം നേതി, ധമ്മോ പാപേതി സുഗ്ഗതിം.

൮൨. ‘‘അധമ്മചാരിനോ രാജ, നരാ വിസമജീവിനോ;

യം ഗതിം പേച്ച ഗച്ഛന്തി, നിരയേ തേ സുണോഹി മേ.

൮൩. ‘‘സഞ്ജീവോ കാളസുത്തോ ച, സങ്ഘാതോ [സങ്ഖാടോ (സ്യാ. ക.)] ദ്വേ ച രോരുവാ;

അഥാപരോ മഹാവീചി, താപനോ [തപനോ (സീ. പീ.)] ച പതാപനോ.

൮൪. ‘‘ഇച്ചേതേ അട്ഠ നിരയാ, അക്ഖാതാ ദുരതിക്കമാ;

ആകിണ്ണാ ലുദ്ദകമ്മേഹി, പച്ചേകാ സോളസുസ്സദാ.

൮൫. ‘‘കദരിയതാപനാ [കദരിയതപനാ (സീ. പീ.)] ഘോരാ, അച്ചിമന്തോ [അച്ചിമന്താ (പീ.)] മഹബ്ഭയാ;

ലോമഹംസനരൂപാ ച, ഭേസ്മാ പടിഭയാ ദുഖാ.

൮൬. ‘‘ചതുക്കണ്ണാ ചതുദ്വാരാ, വിഭത്താ ഭാഗസോ മിതാ;

അയോപാകാരപരിയന്താ, അയസാ പടികുജ്ജിതാ.

൮൭. ‘‘തേസം അയോമയാ ഭൂമി, ജലിതാ തേജസാ യുതാ;

സമന്താ യോജനസതം, ഫുടാ [ഫരിത്വാ (അ. നി. ൩.൩൬; പേ. വ. ൭൧)] തിട്ഠന്തി സബ്ബദാ.

൮൮. ‘‘ഏതേ പതന്തി നിരയേ, ഉദ്ധംപാദാ അവംസിരാ;

ഇസീനം അതിവത്താരോ, സഞ്ഞതാനം തപസ്സിനം.

൮൯. ‘‘തേ ഭൂനഹുനോ പച്ചന്തി, മച്ഛാ ബിലകതാ യഥാ;

സംവച്ഛരേ അസങ്ഖേയ്യേ, നരാ കിബ്ബിസകാരിനോ.

൯൦. ‘‘ഡയ്ഹമാനേന ഗത്തേന, നിച്ചം സന്തരബാഹിരം;

നിരയാ നാധിഗച്ഛന്തി, ദ്വാരം നിക്ഖമനേസിനോ.

൯൧. ‘‘പുരത്ഥിമേന ധാവന്തി, തതോ ധാവന്തി പച്ഛതോ;

ഉത്തരേനപി ധാവന്തി, തതോ ധാവന്തി ദക്ഖിണം;

യം യഞ്ഹി ദ്വാരം ഗച്ഛന്തി, തം തദേവ പിധീയരേ [പിഥിയ്യതി (സീ.), പിഥിയ്യരേ (സ്യാ.), പിഥീയരേ (പീ.)].

൯൨. ‘‘ബഹൂനി വസ്സസഹസ്സാനി, ജനാ നിരയഗാമിനോ;

ബാഹാ പഗ്ഗയ്ഹ കന്ദന്തി, പത്വാ ദുക്ഖം അനപ്പകം.

൯൩. ‘‘ആസീവിസംവ കുപിതം, തേജസ്സിം ദുരതിക്കമം;

ന സാധുരൂപേ ആസീദേ, സഞ്ഞതാനം തപസ്സിനം.

൯൪. ‘‘അതികായോ മഹിസ്സാസോ, അജ്ജുനോ കേകകാധിപോ;

സഹസ്സബാഹു ഉച്ഛിന്നോ, ഇസിമാസജ്ജ ഗോതമം.

൯൫. ‘‘അരജം രജസാ വച്ഛം, കിസം അവകിരിയ ദണ്ഡകീ;

താലോവ മൂലതോ [സമൂലോ (ക.)] ഛിന്നോ, സ രാജാ വിഭവങ്ഗതോ.

൯൬. ‘‘ഉപഹച്ച മനം മജ്ഝോ [മേജ്ഝോ (ക.)], മാതങ്ഗസ്മിം യസസ്സിനേ;

സപാരിസജ്ജോ ഉച്ഛിന്നോ, മജ്ഝാരഞ്ഞം തദാ അഹു.

൯൭. ‘‘കണ്ഹദീപായനാസജ്ജ, ഇസിം അന്ധകവേണ്ഡയോ [വേണ്ഹുയോ (സീ. പീ.), പിണ്ഹയോ (?)];

അഞ്ഞോഞ്ഞം [അഞ്ഞമഞ്ഞം (സീ. പീ.)] മുസലാ [മുസലേ (സീ. സ്യാ. പീ.)] ഹന്ത്വാ, സമ്പത്താ യമസാധനം [യമസാദനം (പീ.)].

൯൮. ‘‘അഥായം ഇസിനാ സത്തോ, അന്തലിക്ഖചരോ പുരേ;

പാവേക്ഖി പഥവിം [പഠവിം (സീ. സ്യാ. പീ.)] ചേച്ചോ, ഹീനത്തോ പത്തപരിയായം.

൯൯. ‘‘തസ്മാ ഹി ഛന്ദാഗമനം, നപ്പസംസന്തി പണ്ഡിതാ;

അദുട്ഠചിത്തോ ഭാസേയ്യ, ഗിരം സച്ചൂപസംഹിതം.

൧൦൦. ‘‘മനസാ ചേ പദുട്ഠേന, യോ നരോ പേക്ഖതേ മുനിം;

വിജ്ജാചരണസമ്പന്നം, ഗന്താ സോ നിരയം അധോ.

൧൦൧. ‘‘യേ വുഡ്ഢേ [വദ്ധേ (ക.)] പരിഭാസന്തി, ഫരുസൂപക്കമാ ജനാ;

അനപച്ചാ അദായാദാ, താലവത്ഥു [താലവത്ഥൂ (സ്യാ.), താലാവത്ഥു (പീ.)] ഭവന്തി തേ.

൧൦൨. ‘‘യോ ച പബ്ബജിതം ഹന്തി, കതകിച്ചം മഹേസിനം;

സ കാളസുത്തേ നിരയേ, ചിരരത്തായ പച്ചതി.

൧൦൩. ‘‘യോ ച രാജാ അധമ്മട്ഠോ, രട്ഠവിദ്ധംസനോ മഗോ [ചുതോ (സീ.)];

താപയിത്വാ ജനപദം, താപനേ പേച്ച പച്ചതി.

൧൦൪. ‘‘സോ ച വസ്സസഹസ്സാനി [വസ്സസഹസ്സാനം (സീ. സ്യാ.)], സതം ദിബ്ബാനി പച്ചതി;

അച്ചിസങ്ഘപരേതോ സോ, ദുക്ഖം വേദേതി വേദനം.

൧൦൫. ‘‘തസ്സ അഗ്ഗിസിഖാ കായാ, നിച്ഛരന്തി പഭസ്സരാ;

തേജോഭക്ഖസ്സ ഗത്താനി, ലോമേഹി ച [ലോമഗ്ഗേഹി ച (സീ. സ്യാ. പീ.)] നഖേഹി ച.

൧൦൬. ‘‘ഡയ്ഹമാനേന ഗത്തേന, നിച്ചം സന്തരബാഹിരം;

ദുക്ഖാഭിതുന്നോ നദതി, നാഗോ തുത്തട്ടിതോ [തുത്തദ്ദിതോ (സീ.)] യഥാ.

൧൦൭. ‘‘യോ ലോഭാ പിതരം ഹന്തി, ദോസാ വാ പുരിസാധമോ;

സ കാളസുത്തേ നിരയേ, ചിരരത്തായ പച്ചതി.

൧൦൮. ‘‘സ താദിസോ പച്ചതി ലോഹകുമ്ഭിയം, പക്കഞ്ച സത്തീഹി ഹനന്തി നിത്തചം;

അന്ധം കരിത്വാ മുത്തകരീസഭക്ഖം, ഖാരേ നിമുജ്ജന്തി തഥാവിധം നരം.

൧൦൯. ‘‘തത്തം പക്കുഥിതമയോഗുളഞ്ച [പക്കുധിതമയോഗുളഞ്ച (ക.)], ദീഘേ ച ഫാലേ ചിരരത്തതാപിതേ;

വിക്ഖമ്ഭമാദായ വിബന്ധ [വിബദ്ധ (സീ.), വിഭജ്ജ (സ്യാ. പീ.)] രജ്ജുഭി, വിവടേ മുഖേ സമ്പവിസന്തി [സംചവന്തി (സീ. സ്യാ. പീ.)] രക്ഖസാ.

൧൧൦. ‘‘സാമാ ച സോണാ സബലാ ച ഗിജ്ഝാ, കാകോളസങ്ഘാ ച ദിജാ അയോമുഖാ;

സങ്ഗമ്മ ഖാദന്തി വിപ്ഫന്ദമാനം, ജിവ്ഹം വിഭജ്ജ വിഘാസം സലോഹിതം.

൧൧൧. ‘‘തം ദഡ്ഢതാലം പരിഭിന്നഗത്തം, നിപ്പോഥയന്താ അനുവിചരന്തി രക്ഖസാ;

രതീ ഹി നേസം ദുഖിനോ പനീതരേ, ഏതാദിസസ്മിം നിരയേ വസന്തി;

യേ കേചി ലോകേ ഇധ പേത്തിഘാതിനോ.

൧൧൨. ‘‘പുത്തോ ച മാതരം ഹന്ത്വാ, ഇതോ ഗന്ത്വാ യമക്ഖയം;

ഭുസമാപജ്ജതേ ദുക്ഖം, അത്തകമ്മഫലൂപഗോ.

൧൧൩. ‘‘അമനുസ്സാ അതിബലാ, ഹന്താരം ജനയന്തിയാ;

അയോമയേഹി വാളേഹി [ഫാലേഹി (പീ.)], പീളയന്തി പുനപ്പുനം.

൧൧൪. ‘‘തമസ്സവം [തം പസ്സവം (സീ. സ്യാ.), തം പസ്സുതം (പീ.)] സകാ ഗത്താ, രുഹിരം [രുധിരം (സീ. സ്യാ.)] അത്തസമ്ഭവം;

തമ്ബലോഹവിലീനംവ, തത്തം പായേന്തി മത്തിഘം [മത്തിയം (സീ.)].

൧൧൫. ‘‘ജിഗുച്ഛം കുണപം പൂതിം, ദുഗ്ഗന്ധം ഗൂഥകദ്ദമം;

പുബ്ബലോഹിതസങ്കാസം, രഹദമോഗയ്ഹ [രഹദോഗ്ഗയ്ഹ (ക.)] തിട്ഠതി.

൧൧൬. ‘‘തമേനം കിമയോ തത്ഥ, അതികായാ അയോമുഖാ;

ഛവിം ഭേത്വാന [ഛേത്വാന (സീ. പീ.)] ഖാദന്തി, സംഗിദ്ധാ [പഗിദ്ധാ (സീ. സ്യാ. പീ.)] മംസലോഹിതേ.

൧൧൭. ‘‘സോ ച തം നിരയം പത്തോ, നിമുഗ്ഗോ സതപോരിസം;

പൂതികം കുണപം വാതി, സമന്താ സതയോജനം.

൧൧൮. ‘‘ചക്ഖുമാപി ഹി ചക്ഖൂഹി, തേന ഗന്ധേന ജീയതി;

ഏതാദിസം ബ്രഹ്മദത്ത, മാതുഘോ ലഭതേ ദുഖം.

൧൧൯. ‘‘ഖുരധാരമനുക്കമ്മ, തിക്ഖം ദുരഭിസമ്ഭവം;

പതന്തി ഗബ്ഭപാതിയോ [ഗബ്ഭപാതിനിയോ (സീ. സ്യാ. പീ.)], ദുഗ്ഗം വേതരണിം [വേത്തരണിം (സ്യാ. ക.)] നദിം.

൧൨൦. ‘‘അയോമയാ സിമ്ബലിയോ, സോളസങ്ഗുലകണ്ടകാ;

ഉഭതോ അഭിലമ്ബന്തി, ദുഗ്ഗം വേതരണിം [വേത്തരണിം (സ്യാ. ക.)] നദിം.

൧൨൧. ‘‘തേ അച്ചിമന്തോ തിട്ഠന്തി, അഗ്ഗിക്ഖന്ധാവ ആരകാ;

ആദിത്താ ജാതവേദേന, ഉദ്ധം യോജനമുഗ്ഗതാ.

൧൨൨. ‘‘ഏതേ വജന്തി [സജന്തി (സീ. പീ.), പജ്ജന്തി (സ്യാ.)] നിരയേ, തത്തേ തിഖിണകണ്ടകേ;

നാരിയോ ച അതിചാരാ [അതിചാരിനിയോ (സീ. സ്യാ. പീ.)], നരാ ച പരദാരഗൂ.

൧൨൩. ‘‘തേ പതന്തി അധോക്ഖന്ധാ, വിവത്താ വിഹതാ പുഥൂ;

സയന്തി വിനിവിദ്ധങ്ഗാ, ദീഘം ജഗ്ഗന്തി സബ്ബദാ [സംവരിം (സീ. പീ.)].

൧൨൪. ‘‘തതോ രത്യാ വിവസാനേ [വിവസനേ (സീ. സ്യാ. പീ.)], മഹതിം പബ്ബതൂപമം;

ലോഹകുമ്ഭിം പവജ്ജന്തി, തത്തം അഗ്ഗിസമൂദകം.

൧൨൫. ‘‘ഏവം ദിവാ ച രത്തോ ച, ദുസ്സീലാ മോഹപാരുതാ;

അനുഭോന്തി സകം കമ്മം, പുബ്ബേ ദുക്കടമത്തനോ.

൧൨൬. ‘‘യാ ച ഭരിയാ ധനക്കീതാ, സാമികം അതിമഞ്ഞതി;

സസ്സും വാ സസുരം വാപി, ജേട്ഠം വാപി നനന്ദരം [നനന്ദനം (സ്യാ. ക.)].

൧൨൭. ‘‘തസ്സാ വങ്കേന ജിവ്ഹഗ്ഗം, നിബ്ബഹന്തി സബന്ധനം;

സ ബ്യാമമത്തം കിമിനം, ജിവ്ഹം പസ്സതി അത്തനി [അത്തനോ (സീ. സ്യാ.)];

വിഞ്ഞാപേതും ന സക്കോതി, താപനേ പേച്ച പച്ചതി.

൧൨൮. ‘‘ഓരബ്ഭികാ സൂകരികാ, മച്ഛികാ മിഗബന്ധകാ;

ചോരാ ഗോഘാതകാ ലുദ്ദാ, അവണ്ണേ വണ്ണകാരകാ.

൧൨൯. ‘‘സത്തീഹി ലോഹകൂടേഹി, നേത്തിംസേഹി ഉസൂഹി ച;

ഹഞ്ഞമാനാ ഖാരനദിം, പപതന്തി [സമ്പതന്തി (ക.)] അവംസിരാ.

൧൩൦. ‘‘സായം പാതോ കൂടകാരീ, അയോകൂടേഹി ഹഞ്ഞതി;

തതോ വന്തം ദുരത്താനം, പരേസം ഭുഞ്ജരേ [ഭുഞ്ജതേ (സീ. സ്യാ. പീ.)] സദാ.

൧൩൧. ‘‘ധങ്കാ ഭേരണ്ഡകാ [ഭേദണ്ഡകാ (ക.)] ഗിജ്ഝാ, കാകോളാ ച അയോമുഖാ;

വിപ്ഫന്ദമാനം ഖാദന്തി, നരം കിബ്ബിസകാരകം [കിബ്ബിസകാരിനം (പീ.)].

൧൩൨. ‘‘യേ മിഗേന മിഗം ഹന്തി, പക്ഖിം വാ പന പക്ഖിനാ;

അസന്തോ രജസാ ഛന്നാ, ഗന്താ [ഗതാ (ക.)] തേ നിരയുസ്സദം [നിരയം അധോ (പീ.)].

൧൩൩. ‘‘സന്തോ ച [സന്തോവ (സ്യാ.)] ഉദ്ധം ഗച്ഛന്തി, സുചിണ്ണേനിധ കമ്മുനാ;

സുചിണ്ണസ്സ ഫലം പസ്സ, സഇന്ദാ [സഹിന്ദാ (സീ.)] ദേവാ സബ്രഹ്മകാ.

൧൩൪. ‘‘തം തം ബ്രൂമി മഹാരാജ, ധമ്മം രട്ഠപതീ ചര;

തഥാ [തഥാ തഥാ (സീ. സ്യാ. പീ.)] രാജ ചരാഹി ധമ്മം, യഥാ തം സുചിണ്ണം നാനുതപ്പേയ്യ പച്ഛാ’’തി.

സംകിച്ചജാതകം ദുതിയം.

സട്ഠിനിപാതം നിട്ഠിതം.