൫൨൧. തേസകുണജാതകം (൧)

൧. ‘‘വേസ്സന്തരം തം പുച്ഛാമി, സകുണ ഭദ്ദമത്ഥു തേ;

രജ്ജം കാരേതുകാമേന, കിം സു കിച്ചം കതം വരം’’.

൨. ‘‘ചിരസ്സം വത മം താതോ, കംസോ ബാരാണസിഗ്ഗഹോ;

പമത്തോ അപ്പമത്തം മം, പിതാ പുത്തം അചോദയി.

൩. ‘‘പഠമേനേവ വിതഥം, കോധം ഹാസം നിവാരയേ;

തതോ കിച്ചാനി കാരേയ്യ, തം വതം ആഹു ഖത്തിയ.

൪. ‘‘യം ത്വം താത തപോകമ്മം [തപേ കമ്മം (സീ. സ്യാ. പീ.)], പുബ്ബേ കതമസംസയം;

രത്തോ ദുട്ഠോ ച യം കയിരാ, ന തം കയിരാ തതോ പുന [പുനം (പീ.)].

൫. ‘‘ഖത്തിയസ്സ പമത്തസ്സ, രട്ഠസ്മിം രട്ഠവഡ്ഢന;

സബ്ബേ ഭോഗാ വിനസ്സന്തി, രഞ്ഞോ തം വുച്ചതേ അഘം.

൬. ‘‘സിരീ താത അലക്ഖീ ച [സിരീ ച താത ലക്ഖീ ച (സ്യാ. പീ.)], പുച്ഛിതാ ഏതദബ്രവും;

ഉട്ഠാന [ഉട്ഠാനേ (സ്യാ.)] വീരിയേ പോസേ, രമാഹം അനുസൂയകേ.

൭. ‘‘ഉസൂയകേ ദുഹദയേ, പുരിസേ കമ്മദുസ്സകേ;

കാലകണ്ണീ മഹാരാജ, രമതി [രമാതി (ക.)] ചക്കഭഞ്ജനീ.

൮. ‘‘സോ ത്വം സബ്ബേസു സുഹദയോ [സോ ത്വം സബ്ബേസം സുഹദയോ (സ്യാ. പീ.), സോ ത്വം സബ്ബേ സുഹദയോ (ക.)], സബ്ബേസം രക്ഖിതോ ഭവ;

അലക്ഖിം നുദ മഹാരാജ, ലക്ഖ്യാ ഭവ നിവേസനം.

൯. ‘‘സ ലക്ഖീധിതിസമ്പന്നോ, പുരിസോ ഹി മഹഗ്ഗതോ;

അമിത്താനം കാസിപതി, മൂലം അഗ്ഗഞ്ച ഛിന്ദതി.

൧൦. ‘‘സക്കോപി ഹി ഭൂതപതി, ഉട്ഠാനേ നപ്പമജ്ജതി;

സ കല്യാണേ ധിതിം കത്വാ, ഉട്ഠാനേ കുരുതേ മനോ.

൧൧. ‘‘ഗന്ധബ്ബാ പിതരോ ദേവാ, സാജീവാ [സഞ്ജീവാ (പീ.)] ഹോന്തി താദിനോ;

ഉട്ഠാഹതോ [ഉട്ഠഹതോ (സ്യാ. പീ.)] അപ്പമജ്ജതോ [മപ്പമജ്ജതോ (ക.)], അനുതിട്ഠന്തി ദേവതാ.

൧൨. ‘‘സോ അപ്പമത്തോ അക്കുദ്ധോ [അക്കുട്ഠോ (പീ.)], താത കിച്ചാനി കാരയ;

വായമസ്സു ച കിച്ചേസു, നാലസോ വിന്ദതേ സുഖം.

൧൩. ‘‘തത്ഥേവ തേ വത്തപദാ, ഏസാവ [ഏസാ ച (പീ.)] അനുസാസനീ;

അലം മിത്തേ സുഖാപേതും, അമിത്താനം ദുഖായ [ദുക്ഖായ (പീ.)] ച’’.

൧൪. ‘‘സക്ഖിസി ത്വം [സക്ഖീ തുവം (സീ. സ്യാ. പീ.)] കുണ്ഡലിനി, മഞ്ഞസി ഖത്തബന്ധുനി [ഖത്തിയബന്ധുനീ (പീ.)];

രജ്ജം കാരേതുകാമേന, കിം സു കിച്ചം കതം വരം’’.

൧൫. ‘‘ദ്വേവ താത പദകാനി, യത്ഥ [യേസു (പീ.)] സബ്ബം പതിട്ഠിതം;

അലദ്ധസ്സ ച യോ ലാഭോ, ലദ്ധസ്സ ചാനുരക്ഖണാ.

൧൬. ‘‘അമച്ചേ താത ജാനാഹി, ധീരേ അത്ഥസ്സ കോവിദേ;

അനക്ഖാ കിതവേ താത, അസോണ്ഡേ അവിനാസകേ.

൧൭. ‘‘യോ ച തം താത രക്ഖേയ്യ, ധനം യഞ്ചേവ തേ സിയാ;

സൂതോവ രഥം സങ്ഗണ്ഹേ, സോ തേ കിച്ചാനി കാരയേ.

൧൮. ‘‘സുസങ്ഗഹിതന്തജനോ, സയം വിത്തം അവേക്ഖിയ;

നിധിഞ്ച ഇണദാനഞ്ച, ന കരേ പരപത്തിയാ.

൧൯. ‘‘സയം ആയം വയം [ആയവയം (പീ.)] ജഞ്ഞാ, സയം ജഞ്ഞാ കതാകതം;

നിഗ്ഗണ്ഹേ നിഗ്ഗഹാരഹം, പഗ്ഗണ്ഹേ പഗ്ഗഹാരഹം.

൨൦. ‘‘സയം ജാനപദം അത്ഥം, അനുസാസ രഥേസഭ;

മാ തേ അധമ്മികാ യുത്താ, ധനം രട്ഠഞ്ച നാസയും.

൨൧. ‘‘മാ ച വേഗേന കിച്ചാനി, കരോസി [കാരേസി (സീ. സ്യാ. പീ.)] കാരയേസി വാ;

വേഗസാ ഹി കതം കമ്മം, മന്ദോ പച്ഛാനുതപ്പതി.

൨൨. ‘‘മാ തേ അധിസരേ മുഞ്ച, സുബാള്ഹമധികോധിതം [കോപിതം (സീ. സ്യാ.)];

കോധസാ ഹി ബഹൂ ഫീതാ, കുലാ അകുലതം ഗതാ.

൨൩. ‘‘മാ താത ഇസ്സരോമ്ഹീതി, അനത്ഥായ പതാരയി;

ഇത്ഥീനം പുരിസാനഞ്ച, മാ തേ ആസി ദുഖുദ്രയോ.

൨൪. ‘‘അപേതലോമഹംസസ്സ, രഞ്ഞോ കാമാനുസാരിനോ;

സബ്ബേ ഭോഗാ വിനസ്സന്തി, രഞ്ഞോ തം വുച്ചതേ അഘം.

൨൫. ‘‘തത്ഥേവ തേ വത്തപദാ, ഏസാവ അനുസാസനീ;

ദക്ഖസ്സുദാനി പുഞ്ഞകരോ, അസോണ്ഡോ അവിനാസകോ;

സീലവാസ്സു [സീലവാസ്സ (ടീകാ)] മഹാരാജ, ദുസ്സീലോ വിനിപാതികോ’’ [വിനിപാതകോ (പീ.)].

൨൬. ‘‘അപുച്ഛിമ്ഹ കോസിയഗോത്തം [അപുച്ഛിമ്ഹാ കോസിയഗോത്തം (സ്യാ.), അപുച്ഛമ്ഹാപി കോസികം (പീ.)], കുണ്ഡലിനിം തഥേവ ച;

ത്വം ദാനി വദേഹി ജമ്ബുക [ജമ്ബുക ത്വം ദാനി വദേഹി (സ്യാ. പീ.)], ബലാനം ബലമുത്തമം’’.

൨൭. ‘‘ബലം പഞ്ചവിധം ലോകേ, പുരിസസ്മിം മഹഗ്ഗതേ;

തത്ഥ ബാഹുബലം നാമ, ചരിമം വുച്ചതേ ബലം.

൨൮. ‘‘ഭോഗബലഞ്ച ദീഘാവു, ദുതിയം വുച്ചതേ ബലം;

അമച്ചബലഞ്ച ദീഘാവു, തതിയം വുച്ചതേ ബലം.

൨൯. ‘‘അഭിജച്ചബലം ചേവ, തം ചതുത്ഥം അസംസയം;

യാനി ചേതാനി സബ്ബാനി, അധിഗണ്ഹാതി പണ്ഡിതോ.

൩൦. ‘‘തം ബലാനം ബലം സേട്ഠം, അഗ്ഗം പഞ്ഞാബം ബലം [വരം (സീ.)];

പഞ്ഞാബലേനുപത്ഥദ്ധോ, അത്ഥം വിന്ദതി പണ്ഡിതോ.

൩൧. ‘‘അപി ചേ ലഭതി മന്ദോ, ഫീതം ധരണിമുത്തമം;

അകാമസ്സ പസയ്ഹം വാ, അഞ്ഞോ തം പടിപജ്ജതി.

൩൨. ‘‘അഭിജാതോപി ചേ ഹോതി, രജ്ജം ലദ്ധാന ഖത്തിയോ;

ദുപ്പഞ്ഞോ ഹി കാസിപതി, സബ്ബേനപി ന ജീവതി.

൩൩. ‘‘പഞ്ഞാവ സുതം വിനിച്ഛിനീ [പഞ്ഞാ സുതവിനിച്ഛിനീ (സ്യാ. പീ.)], പഞ്ഞാ കിത്തി സിലോകവഡ്ഢനീ [വദ്ധനീ (പീ.)];

പഞ്ഞാസഹിതോ നരോ ഇധ, അപി ദുക്ഖേ സുഖാനി വിന്ദതി.

൩൪. ‘‘പഞ്ഞഞ്ച ഖോ അസുസ്സൂസം, ന കോചി അധിഗച്ഛതി;

ബഹുസ്സുതം അനാഗമ്മ, ധമ്മട്ഠം അവിനിബ്ഭുജം.

൩൫. ‘‘യോ ച ധമ്മവിഭങ്ഗഞ്ഞൂ [യോ ധമ്മഞ്ച വിഭാഗഞ്ഞൂ (പീ.)], കാലുട്ഠായീ മതന്ദിതോ;

അനുട്ഠഹതി കാലേന, കമ്മഫലം തസ്സ ഇജ്ഝതി [കമ്മഫലം തസ്സിജ്ഝതി, ഫലം തസ്സ സമിജ്ഝതി (ക.)].

൩൬. ‘‘അനായതന [നാ’നായതന (പീ.)] സീലസ്സ, അനായതന [നാ’നായതന (പീ.)] സേവിനോ;

ന നിബ്ബിന്ദിയകാരിസ്സ, സമ്മദത്ഥോ വിപച്ചതി.

൩൭. ‘‘അജ്ഝത്തഞ്ച പയുത്തസ്സ, തഥായതനസേവിനോ;

അനിബ്ബിന്ദിയകാരിസ്സ, സമ്മദത്ഥോ വിപച്ചതി.

൩൮. ‘‘യോഗപ്പയോഗസങ്ഖാതം, സമ്ഭതസ്സാനുരക്ഖണം;

താനി ത്വം താത സേവസ്സു, മാ അകമ്മായ രന്ധയി;

അകമ്മുനാ ഹി ദുമ്മേധോ, നളാഗാരംവ സീദതി’’.

൩൯. ‘‘ധമ്മം ചര മഹാരാജ, മാതാപിതൂസു ഖത്തിയ;

ഇധ ധമ്മം ചരിത്വാന, രാജ സഗ്ഗം ഗമിസ്സസി.

൪൦. ‘‘ധമ്മം ചര മഹാരാജ, പുത്തദാരേസു ഖത്തിയ;

ഇധ ധമ്മം ചരിത്വാന, രാജ സഗ്ഗം ഗമിസ്സസി.

൪൧. ‘‘ധമ്മം ചര മഹാരാജ, മിത്താമച്ചേസു ഖത്തിയ;

ഇധ ധമ്മം ചരിത്വാന, രാജ സഗ്ഗം ഗമിസ്സസി.

൪൨. ‘‘ധമ്മം ചര മഹാരാജ, വാഹനേസു ബലേസു ച;

ഇധ ധമ്മം ചരിത്വാന, രാജ സഗ്ഗം ഗമിസ്സസി.

൪൩. ‘‘ധമ്മം ചര മഹാരാജ, ഗാമേസു നിഗമേസു ച…പേ….

൪൪. ‘‘ധമ്മം ചര മഹാരാജ, രട്ഠേസു [രട്ഠേ (പീ.)] ജനപദേസു ച…പേ….

൪൫. ‘‘ധമ്മം ചര മഹാരാജ, സമണ [സമണേ (സ്യാ. ക.)] ബ്രാഹ്മണേസു ച…പേ….

൪൬. ‘‘ധമ്മം ചര മഹാരാജ, മിഗപക്ഖീസു ഖത്തിയ;

ഇധ ധമ്മം ചരിത്വാന, രാജ സഗ്ഗം ഗമിസ്സസി.

൪൭. ‘‘ധമ്മം ചര മഹാരാജ, ധമ്മോ ചിണ്ണോ സുഖാവഹോ [ധമ്മോ സുചിണ്ണോ സുഖമാവഹതി (ക.)];

ഇധ ധമ്മം ചരിത്വാന, രാജ സഗ്ഗം ഗമിസ്സസി.

൪൮. ‘‘ധമ്മം ചര മഹാരാജ, സഇന്ദാ [ഇന്ദോ (പീ.), സിന്ദാ (ക.)] ദേവാ സബ്രഹ്മകാ;

സുചിണ്ണേന ദിവം പത്താ, മാ ധമ്മം രാജ പാമദോ [പമാദോ (പീ. ക.)].

൪൯. ‘‘തത്ഥേവ തേ [വേതേ (പീ.)] വത്തപദാ, ഏസാവ [ഏസാ ച (പീ.)] അനുസാസനീ;

സപ്പഞ്ഞസേവീ കല്യാണീ, സമത്തം സാമ [സാമം (ക.)] തം വിദൂ’’തി.

തേസകുണജാതകം പഠമം.