൭. നിബ്ബാനധാതുസുത്തം

൪൪. വുത്തഞ്ഹേതം ഭഗവതാ, വുത്തമരഹതാതി മേ സുതം –

‘‘ദ്വേമാ, ഭിക്ഖവേ, നിബ്ബാനധാതുയോ. കതമേ ദ്വേ? സഉപാദിസേസാ ച നിബ്ബാനധാതു, അനുപാദിസേസാ ച നിബ്ബാനധാതു.

‘‘കതമാ ച, ഭിക്ഖവേ, സഉപാദിസേസാ നിബ്ബാനധാതു? ഇധ, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖു അരഹം ഹോതി ഖീണാസവോ വുസിതവാ കതകരണീയോ ഓഹിതഭാരോ അനുപ്പത്തസദത്ഥോ പരിക്ഖീണഭവസംയോജനോ സമ്മദഞ്ഞാ വിമുത്തോ. തസ്സ തിട്ഠന്തേവ പഞ്ചിന്ദ്രിയാനി യേസം അവിഘാതത്താ [അവിഗതത്താ (സീ. അട്ഠ.)] മനാപാമനാപം പച്ചനുഭോതി, സുഖദുക്ഖം പടിസംവേദേതി. തസ്സ യോ രാഗക്ഖയോ, ദോസക്ഖയോ, മോഹക്ഖയോ – അയം വുച്ചതി, ഭിക്ഖവേ, സഉപാദിസേസാ നിബ്ബാനധാതു.

‘‘കതമാ ച, ഭിക്ഖവേ, അനുപാദിസേസാ നിബ്ബാനധാതു? ഇധ, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖു അരഹം ഹോതി ഖീണാസവോ വുസിതവാ കതകരണീയോ ഓഹിതഭാരോ അനുപ്പത്തസദത്ഥോ പരിക്ഖീണഭവസംയോജനോ സമ്മദഞ്ഞാ വിമുത്തോ. തസ്സ ഇധേവ, ഭിക്ഖവേ, സബ്ബവേദയിതാനി അനഭിനന്ദിതാനി സീതി ഭവിസ്സന്തി [സീതീഭവിസ്സന്തി (?)]. അയം വുച്ചതി, ഭിക്ഖവേ, അനുപാദിസേസാ നിബ്ബാനധാതു. ഇമാ ഖോ, ഭിക്ഖവേ, ദ്വേ നിബ്ബാനധാതുയോ’’തി. ഏതമത്ഥം ഭഗവാ അവോച. തത്ഥേതം ഇതി വുച്ചതി –

‘‘ദുവേ ഇമാ ചക്ഖുമതാ പകാസിതാ, നിബ്ബാനധാതൂ അനിസ്സിതേന താദിനാ;

ഏകാ ഹി ധാതു ഇധ ദിട്ഠധമ്മികാ, സഉപാദിസേസാ ഭവനേത്തിസങ്ഖയാ;

അനുപാദിസേസാ പന സമ്പരായികാ, യമ്ഹി നിരുജ്ഝന്തി ഭവാനി സബ്ബസോ.

‘‘യേ ഏതദഞ്ഞായ പദം അസങ്ഖതം, വിമുത്തചിത്താ ഭവനേത്തിസങ്ഖയാ;

തേ ധമ്മസാരാധിഗമാ ഖയേ രതാ, പഹംസു തേ സബ്ബഭവാനി താദിനോ’’തി.

അയമ്പി അത്ഥോ വുത്തോ ഭഗവതാ, ഇതി മേ സുതന്തി. സത്തമം.