൧. ലകുണ്ഡഭദ്ദിയത്ഥേരഅപദാനം

൧. ‘‘പദുമുത്തരോ നാമ ജിനോ, സബ്ബധമ്മേസു ചക്ഖുമാ;

ഇതോ സതസഹസ്സമ്ഹി, കപ്പേ ഉപ്പജ്ജി നായകോ.

൨. ‘‘തദാഹം ഹംസവതിയം, സേട്ഠിപുത്തോ മഹദ്ധനോ;

ജങ്ഘാവിഹാരം വിചരം, സങ്ഘാരാമം അഗച്ഛഹം.

൩. ‘‘തദാ സോ ലോകപജ്ജോതോ, ധമ്മം ദേസേസി നായകോ;

മഞ്ജുസ്സരാനം പവരം, സാവകം അഭികിത്തയി.

൪. ‘‘തം സുത്വാ മുദിതോ ഹുത്വാ, കാരം കത്വാ മഹേസിനോ;

വന്ദിത്വാ സത്ഥുനോ പാദേ, തം ഠാനമഭിപത്ഥയിം.

൫. ‘‘തദാ ബുദ്ധോ വിയാകാസി, സങ്ഘമജ്ഝേ വിനായകോ;

‘അനാഗതമ്ഹി അദ്ധാനേ, ലച്ഛസേ തം മനോരഥം.

൬. ‘‘‘സതസഹസ്സിതോ കപ്പേ, ഓക്കാകകുലസമ്ഭവോ;

ഗോതമോ നാമ ഗോത്തേന, സത്ഥാ ലോകേ ഭവിസ്സതി.

൭. ‘‘‘തസ്സ ധമ്മേസു ദായാദോ, ഓരസോ ധമ്മനിമ്മിതോ;

ഭദ്ദിയോ നാമ നാമേന, ഹേസ്സതി സത്ഥു സാവകോ’.

൮. ‘‘തേന കമ്മേന സുകതേന, ചേതനാപണിധീഹി ച;

ജഹിത്വാ മാനുസം ദേഹം, താവതിംസമഗച്ഛഹം.

൯. ‘‘ദ്വേനവുതേ ഇതോ കപ്പേ, ഫുസ്സോ ഉപ്പജ്ജി നായകോ;

ദുരാസദോ ദുപ്പസഹോ, സബ്ബലോകുത്തമോ ജിനോ.

൧൦. ‘‘ചരണേന ച സമ്പന്നോ, ബ്രഹാ ഉജു പതാപവാ;

ഹിതേസീ സബ്ബസത്താനം [സബ്ബപാണീനം (സീ.)], ബഹും മോചേസി ബന്ധനാ.

൧൧. ‘‘നന്ദാരാമവനേ തസ്സ, അഹോസിം ഫുസ്സകോകിലോ [പുസ്സകോകിലോ (സീ. സ്യാ.)];

ഗന്ധകുടിസമാസന്നേ, അമ്ബരുക്ഖേ വസാമഹം.

൧൨. ‘‘തദാ പിണ്ഡായ ഗച്ഛന്തം, ദക്ഖിണേയ്യം ജിനുത്തമം;

ദിസ്വാ ചിത്തം പസാദേത്വാ, മഞ്ജുനാഭിനികൂജഹം [മഞ്ജുനാദേന കൂജഹം (സീ. പീ.)].

൧൩. ‘‘രാജുയ്യാനം തദാ ഗന്ത്വാ, സുപക്കം കനകത്തചം;

അമ്ബപിണ്ഡം ഗഹേത്വാന, സമ്ബുദ്ധസ്സോപനാമയിം.

൧൪. ‘‘തദാ മേ ചിത്തമഞ്ഞായ, മഹാകാരുണികോ ജിനോ;

ഉപട്ഠാകസ്സ ഹത്ഥതോ, പത്തം പഗ്ഗണ്ഹി നായകോ.

൧൫. ‘‘അദാസിം ഹട്ഠചിത്തോഹം [തുട്ഠചിത്തോഹം (സീ.)], അമ്ബപിണ്ഡം മഹാമുനേ;

പത്തേ പക്ഖിപ്പ പക്ഖേഹി, പഞ്ജലിം [പക്ഖേഹഞ്ജലിം (സീ.)] കത്വാന മഞ്ജുനാ.

൧൬. ‘‘സരേന രജനീയേന, സവനീയേന വഗ്ഗുനാ;

വസ്സന്തോ ബുദ്ധപൂജത്ഥം, നീളം [നിദ്ദം (സ്യാ. പീ.)] ഗന്ത്വാ നിപജ്ജഹം.

൧൭. ‘‘തദാ മുദിതചിത്തം മം, ബുദ്ധപേമഗതാസയം;

സകുണഗ്ഘി ഉപാഗന്ത്വാ, ഘാതയീ ദുട്ഠമാനസോ.

൧൮. ‘‘തതോ ചുതോഹം തുസിതേ, അനുഭോത്വാ മഹാസുഖം;

മനുസ്സയോനിമാഗച്ഛിം, തസ്സ കമ്മസ്സ വാഹസാ.

൧൯. ‘‘ഇമമ്ഹി ഭദ്ദകേ കപ്പേ, ബ്രഹ്മബന്ധു മഹായസോ;

കസ്സപോ നാമ ഗോത്തേന, ഉപ്പജ്ജി വദതം വരോ.

൨൦. ‘‘സാസനം ജോതയിത്വാ സോ, അഭിഭുയ്യ കുതിത്ഥിയേ;

വിനയിത്വാന വേനേയ്യേ, നിബ്ബുതോ സോ സസാവകോ.

൨൧. ‘‘നിബ്ബുതേ തമ്ഹി ലോകഗ്ഗേ, പസന്നാ ജനതാ ബഹൂ;

പൂജനത്ഥായ ബുദ്ധസ്സ, ഥൂപം കുബ്ബന്തി സത്ഥുനോ.

൨൨. ‘‘‘സത്തയോജനികം ഥൂപം, സത്തരതനഭൂസിതം;

കരിസ്സാമ മഹേസിസ്സ’, ഇച്ചേവം മന്തയന്തി തേ.

൨൩. ‘‘കികിനോ കാസിരാജസ്സ, തദാ സേനായ നായകോ;

ഹുത്വാഹം അപ്പമാണസ്സ, പമാണം ചേതിയേ വദിം.

൨൪. ‘‘തദാ തേ മമ വാക്യേന, ചേതിയം യോജനുഗ്ഗതം;

അകംസു നരവീരസ്സ, നാനാരതനഭൂസിതം.

൨൫. ‘‘തേന കമ്മേന സുകതേന, ചേതനാപണിധീഹി ച;

ജഹിത്വാ മാനുസം ദേഹം, താവതിംസമഗച്ഛഹം.

൨൬. ‘‘പച്ഛിമേ ച ഭവേ ദാനി, ജാതോ സേട്ഠികുലേ അഹം;

സാവത്ഥിയം പുരവരേ, ഇദ്ധേ ഫീതേ മഹദ്ധനേ.

൨൭. ‘‘പുരപ്പവേസേ സുഗതം, ദിസ്വാ വിമ്ഹിതമാനസോ;

പബ്ബജിത്വാന ന ചിരം, അരഹത്തമപാപുണിം.

൨൮. ‘‘ചേതിയസ്സ പമാണം യം, അകരിം തേന കമ്മുനാ;

ലകുണ്ഡകസരീരോഹം, ജാതോ പരിഭവാരഹോ.

൨൯. ‘‘സരേന മധുരേനാഹം, പൂജിത്വാ ഇസിസത്തമം;

മഞ്ജുസ്സരാനം ഭിക്ഖൂനം, അഗ്ഗത്തമനുപാപുണിം.

൩൦. ‘‘ഫലദാനേന ബുദ്ധസ്സ, ഗുണാനുസ്സരണേന ച;

സാമഞ്ഞഫലസമ്പന്നോ, വിഹരാമി അനാസവോ.

൩൧. ‘‘കിലേസാ ഝാപിതാ മയ്ഹം, ഭവാ സബ്ബേ സമൂഹതാ;

നാഗോവ ബന്ധനം ഛേത്വാ, വിഹരാമി അനാസവോ.

൩൨. ‘‘സ്വാഗതം വത മേ ആസി, ബുദ്ധസേട്ഠസ്സ സന്തികേ;

തിസ്സോ വിജ്ജാ അനുപ്പത്താ, കതം ബുദ്ധസ്സ സാസനം.

൩൩. ‘‘പടിസമ്ഭിദാ ചതസ്സോ, വിമോക്ഖാപി ച അട്ഠിമേ;

ഛളഭിഞ്ഞാ സച്ഛികതാ, കതം ബുദ്ധസ്സ സാസനം’’.

ഇത്ഥം സുദം ആയസ്മാ ലകുണ്ഡഭദ്ദിയോ ഥേരോ ഇമാ ഗാഥായോ

അഭാസിത്ഥാതി.

ലകുണ്ഡഭദ്ദിയത്ഥേരസ്സാപദാനം പഠമം.