൫൦. കിങ്കണിപുപ്ഫവഗ്ഗോ

൧. തികിങ്കണിപുപ്ഫിയത്ഥേരഅപദാനം

൧. ‘‘കണികാരംവ ജോതന്തം, നിസിന്നം പബ്ബതന്തരേ;

അദ്ദസം വിരജം ബുദ്ധം, വിപസ്സിം ലോകനായകം.

൨. ‘‘തീണി കിങ്കണിപുപ്ഫാനി, പഗ്ഗയ്ഹ അഭിരോപയിം;

സമ്ബുദ്ധമഭിപൂജേത്വാ, ഗച്ഛാമി ദക്ഖിണാമുഖോ.

൩. ‘‘തേന കമ്മേന സുകതേന, ചേതനാപണിധീഹി ച;

ജഹിത്വാ മാനുസം ദേഹം, താവതിംസമഗച്ഛഹം.

൪. ‘‘ഏകനവുതിതോ കപ്പേ, യം ബുദ്ധമഭിപൂജയിം;

ദുഗ്ഗതിം നാഭിജാനാമി, ബുദ്ധപൂജായിദം ഫലം.

൫. ‘‘കിലേസാ ഝാപിതാ മയ്ഹം, ഭവാ സബ്ബേ സമൂഹതാ;

നാഗോവ ബന്ധനം ഛേത്വാ, വിഹരാമി അനാസവോ.

൬. ‘‘സ്വാഗതം വത മേ ആസി, മമ ബുദ്ധസ്സ സന്തികേ;

തിസ്സോ വിജ്ജാ അനുപ്പത്താ, കതം ബുദ്ധസ്സ സാസനം.

൭. ‘‘പടിസമ്ഭിദാ ചതസ്സോ, വിമോക്ഖാപി ച അട്ഠിമേ;

ഛളഭിഞ്ഞാ സച്ഛികതാ, കതം ബുദ്ധസ്സ സാസനം’’.

ഇത്ഥം സുദം ആയസ്മാ തികിങ്കണിപുപ്ഫിയോ ഥേരോ ഇമാ

ഗാഥായോ അഭാസിത്ഥാതി.

തികിങ്കണിപുപ്ഫിയത്ഥേരസ്സാപദാനം പഠമം.

൨. പംസുകൂലപൂജകത്ഥേരഅപദാനം

൮. ‘‘ഹിമവന്തസ്സാവിദൂരേ, ഉദങ്ഗണോ നാമ പബ്ബതോ;

തത്ഥദ്ദസം പംസുകൂലം, ദുമഗ്ഗമ്ഹി വിലമ്ബിതം.

൯. ‘‘തീണി കിങ്കണിപുപ്ഫാനി, ഓചിനിത്വാനഹം തദാ;

ഹട്ഠോ ഹട്ഠേന ചിത്തേന, പംസുകൂലമപൂജയിം.

൧൦. ‘‘തേന കമ്മേന സുകതേന, ചേതനാപണിധീഹി ച;

ജഹിത്വാ മാനുസം ദേഹം, താവതിംസമഗച്ഛഹം.

൧൧. ‘‘ഏകനവുതിതോ കപ്പേ, യം കമ്മമകരിം തദാ;

ദുഗ്ഗതിം നാഭിജാനാമി, പൂജിത്വാ അരഹദ്ധജം.

൧൨. ‘‘കിലേസാ ഝാപിതാ മയ്ഹം…പേ… വിഹരാമി അനാസവോ.

൧൩. ‘‘സ്വാഗതം വത മേ ആസി…പേ… കതം ബുദ്ധസ്സ സാസനം.

൧൪. ‘‘പടിസമ്ഭിദാ ചതസ്സോ…പേ… കതം ബുദ്ധസ്സ സാസനം’’.

ഇത്ഥം സുദം ആയസ്മാ പംസുകൂലപൂജകോ ഥേരോ ഇമാ ഗാഥായോ

അഭാസിത്ഥാതി.

പംസുകൂലപൂജകത്ഥേരസ്സാപദാനം ദുതിയം.

൩. കോരണ്ഡപുപ്ഫിയത്ഥേരഅപദാനം

൧൫. ‘‘വനകമ്മികോ പുരേ ആസിം, പിതുമാതുമതേനഹം [പിതുപേതാമഹേനഹം (സീ. സ്യാ. പീ.)];

പസുമാരേന ജീവാമി, കുസലം മേ ന വിജ്ജതി.

൧൬. ‘‘മമ ആസയസാമന്താ, തിസ്സോ ലോകഗ്ഗനായകോ;

പദാനി തീണി ദസ്സേസി, അനുകമ്പായ ചക്ഖുമാ.

൧൭. ‘‘അക്കന്തേ ച പദേ ദിസ്വാ, തിസ്സനാമസ്സ സത്ഥുനോ;

ഹട്ഠോ ഹട്ഠേന ചിത്തേന, പദേ ചിത്തം പസാദയിം.

൧൮. ‘‘കോരണ്ഡം പുപ്ഫിതം ദിസ്വാ, പാദപം ധരണീരുഹം;

സകോസകം ഗഹേത്വാന, പദസേട്ഠമപൂജയിം [പദസേട്ഠേ അപൂജയിം (സീ. പീ.)].

൧൯. ‘‘തേന കമ്മേന സുകതേന, ചേതനാപണിധീഹി ച;

ജഹിത്വാ മാനുസം ദേഹം, താവതിംസമഗച്ഛഹം.

൨൦. ‘‘യം യം യോനുപപജ്ജാമി, ദേവത്തം അഥ മാനുസം;

കോരണ്ഡകഛവി ഹോമി, സുപ്പഭാസോ [സപഭാസോ (സീ. സ്യാ. പീ. ക.)] ഭവാമഹം.

൨൧. ‘‘ദ്വേനവുതേ ഇതോ കപ്പേ, യം കമ്മമകരിം തദാ;

ദുഗ്ഗതിം നാഭിജാനാമി, പദപൂജായിദം ഫലം.

൨൨. ‘‘കിലേസാ ഝാപിതാ മയ്ഹം…പേ… വിഹരാമി അനാസവോ.

൨൩. ‘‘സ്വാഗതം വത മേ ആസി…പേ… കതം ബുദ്ധസ്സ സാസനം.

൨൪. ‘‘പടിസമ്ഭിദാ ചതസ്സോ…പേ… കതം ബുദ്ധസ്സ സാസനം’’.

ഇത്ഥം സുദം ആയസ്മാ കോരണ്ഡപുപ്ഫിയോ ഥേരോ ഇമാ ഗാഥായോ

അഭാസിത്ഥാതി.

കോരണ്ഡപുപ്ഫിയത്ഥേരസ്സാപദാനം തതിയം.

൪. കിംസുകപുപ്ഫിയത്ഥേരഅപദാനം

൨൫. ‘‘കിംസുകം പുപ്ഫിതം ദിസ്വാ, പഗ്ഗഹേത്വാന അഞ്ജലിം;

ബുദ്ധസേട്ഠം സരിത്വാന, ആകാസേ അഭിപൂജയിം.

൨൬. ‘‘തേന കമ്മേന സുകതേന, ചേതനാപണിധീഹി ച;

ജഹിത്വാ മാനുസം ദേഹം, താവതിംസമഗച്ഛഹം.

൨൭. ‘‘ഏകതിംസേ ഇതോ കപ്പേ, യം കമ്മമകരിം തദാ;

ദുഗ്ഗതിം നാഭിജാനാമി, ബുദ്ധപൂജായിദം ഫലം.

൨൮. ‘‘കിലേസാ ഝാപിതാ മയ്ഹം…പേ… വിഹരാമി അനാസവോ.

൨൯. ‘‘സ്വാഗതം വത മേ ആസി…പേ… കതം ബുദ്ധസ്സ സാസനം.

൩൦. ‘‘പടിസമ്ഭിദാ ചതസ്സോ…പേ… കതം ബുദ്ധസ്സ സാസനം’’.

ഇത്ഥം സുദം ആയസ്മാ കിംസുകപുപ്ഫിയോ ഥേരോ ഇമാ ഗാഥായോ

അഭാസിത്ഥാതി.

കിംസുകപുപ്ഫിയത്ഥേരസ്സാപദാനം ചതുത്ഥം.

൫. ഉപഡ്ഢദുസ്സദായകത്ഥേരഅപദാനം

൩൧. ‘‘പദുമുത്തരഭഗവതോ, സുജാതോ നാമ സാവകോ;

പംസുകൂലം ഗവേസന്തോ, സങ്കാരേ ചരതേ [ചരതീ (സീ. ക.)] തദാ.

൩൨. ‘‘നഗരേ ഹംസവതിയാ, പരേസം ഭതകോ അഹം;

ഉപഡ്ഢദുസ്സം ദത്വാന, സിരസാ അഭിവാദയിം.

൩൩. ‘‘തേന കമ്മേന സുകതേന, ചേതനാപണിധീഹി ച;

ജഹിത്വാ മാനുസം ദേഹം, താവതിംസമഗച്ഛഹം.

൩൪. ‘‘തേത്തിംസക്ഖത്തും ദേവിന്ദോ, ദേവരജ്ജമകാരയിം;

സത്തസത്തതിക്ഖത്തുഞ്ച, ചക്കവത്തീ അഹോസഹം.

൩൫. ‘‘പദേസരജ്ജം വിപുലം, ഗണനാതോ അസങ്ഖിയം;

ഉപഡ്ഢദുസ്സദാനേന, മോദാമി അകുതോഭയോ.

൩൬. ‘‘ഇച്ഛമാനോ ചഹം അജ്ജ, സകാനനം സപബ്ബതം;

ഖോമദുസ്സേഹി ഛാദേയ്യം, അഡ്ഢദുസ്സസ്സിദം ഫലം.

൩൭. ‘‘സതസഹസ്സിതോ കപ്പേ, യം ദാനമദദിം തദാ;

ദുഗ്ഗതിം നാഭിജാനാമി, അഡ്ഢദുസ്സസ്സിദം ഫലം.

൩൮. ‘‘കിലേസാ ഝാപിതാ മയ്ഹം…പേ… വിഹരാമി അനാസവോ.

൩൯. ‘‘സ്വാഗതം വത മേ ആസി…പേ… കതം ബുദ്ധസ്സ സാസനം.

൪൦. ‘‘പടിസമ്ഭിദാ ചതസ്സോ…പേ… കതം ബുദ്ധസ്സ സാസനം’’.

ഇത്ഥം സുദം ആയസ്മാ ഉപഡ്ഢദുസ്സദായകോ ഥേരോ ഇമാ

ഗാഥായോ അഭാസിത്ഥാതി.

ഉപഡ്ഢദുസ്സദായകത്ഥേരസ്സാപദാനം പഞ്ചമം.

൬. ഘതമണ്ഡദായകത്ഥേരഅപദാനം

൪൧. ‘‘സുചിന്തിതം ഭഗവന്തം, ലോകജേട്ഠം നരാസഭം;

ഉപവിട്ഠം മഹാരഞ്ഞം, വാതാബാധേന പീളിതം.

൪൨. ‘‘ദിസ്വാ ചിത്തം പസാദേത്വാ, ഘതമണ്ഡമുപാനയിം;

കതത്താ ആചിതത്താ [ഉപചിതത്താ (സ്യാ. ക.)] ച, ഗങ്ഗാ ഭാഗീരഥീ അയം.

൪൩. ‘‘മഹാസമുദ്ദാ ചത്താരോ, ഘതം സമ്പജ്ജരേ മമ;

അയഞ്ച പഥവീ ഘോരാ, അപ്പമാണാ അസങ്ഖിയാ.

൪൪. ‘‘മമ സങ്കപ്പമഞ്ഞായ, ഭവതേ മധുസക്കരാ [മധുസക്ഖരാ (സ്യാ. ക.)];

ചാതുദ്ദീപാ ഇമേ രുക്ഖാ, പാദപാ ധരണീരുഹാ.

൪൫. ‘‘മമ സങ്കപ്പമഞ്ഞായ, കപ്പരുക്ഖാ ഭവന്തി തേ;

പഞ്ഞാസക്ഖത്തും ദേവിന്ദോ, ദേവരജ്ജമകാരയിം.

൪൬. ‘‘ഏകപഞ്ഞാസക്ഖത്തുഞ്ച, ചക്കവത്തീ അഹോസഹം;

പദേസരജ്ജം വിപുലം, ഗണനാതോ അസങ്ഖിയം.

൪൭. ‘‘ചതുന്നവുതിതോ [ഛനവുതേ ഇതോ (സീ.)] കപ്പേ, യം ദാനമദദിം തദാ;

ദുഗ്ഗതിം നാഭിജാനാമി, ഘതമണ്ഡസ്സിദം ഫലം.

൪൮. ‘‘കിലേസാ ഝാപിതാ മയ്ഹം…പേ… വിഹരാമി അനാസവോ.

൪൯. ‘‘സ്വാഗതം വത മേ ആസി…പേ… കതം ബുദ്ധസ്സ സാസനം.

൫൦. ‘‘പടിസമ്ഭിദാ ചതസ്സോ…പേ… കതം ബുദ്ധസ്സ സാസനം’’.

ഇത്ഥം സുദം ആയസ്മാ ഘതമണ്ഡദായകോ ഥേരോ ഇമാ ഗാഥായോ

അഭാസിത്ഥാതി.

ഘതമണ്ഡദായകത്ഥേരസ്സാപദാനം ഛട്ഠം.

൭. ഉദകദായകത്ഥേരഅപദാനം

൫൧. ‘‘പദുമുത്തരബുദ്ധസ്സ, ഭിക്ഖുസങ്ഘേ അനുത്തരേ;

പസന്നചിത്തോ സുമനോ, പാനീഘടമപൂരയിം.

൫൨. ‘‘പബ്ബതഗ്ഗേ ദുമഗ്ഗേ വാ, ആകാസേ വാഥ ഭൂമിയം;

യദാ പാനീയമിച്ഛാമി, ഖിപ്പം നിബ്ബത്തതേ മമ.

൫൩. ‘‘സതസഹസ്സിതോ കപ്പേ, യം ദാനമദദിം തദാ;

ദുഗ്ഗതിം നാഭിജാനാമി, ദകദാനസ്സിദം ഫലം.

൫൪. ‘‘കിലേസാ ഝാപിതാ മയ്ഹം…പേ… വിഹരാമി അനാസവോ.

൫൫. ‘‘സ്വാഗതം വത മേ ആസി…പേ… കതം ബുദ്ധസ്സ സാസനം.

൫൬. ‘‘പടിസമ്ഭിദാ ചതസ്സോ…പേ… കതം ബുദ്ധസ്സ സാസനം’’.

ഇത്ഥം സുദം ആയസ്മാ ഉദകദായകോ ഥേരോ ഇമാ ഗാഥായോ

അഭാസിത്ഥാതി.

ഉദകദായകത്ഥേരസ്സാപദാനം സത്തമം.

൮. പുലിനഥൂപിയത്ഥേരഅപദാനം

൫൭. ‘‘ഹിമവന്തസ്സാവിദൂരേ, യമകോ നാമ പബ്ബതോ;

അസ്സമോ സുകതോ മയ്ഹം, പണ്ണസാലാ സുമാപിതാ.

൫൮. ‘‘നാരദോ നാമ നാമേന, ജടിലോ ഉഗ്ഗതാപനോ;

ചതുദ്ദസസഹസ്സാനി, സിസ്സാ പരിചരന്തി മം.

൫൯. ‘‘പടിസല്ലീനകോ സന്തോ, ഏവം ചിന്തേസഹം തദാ;

‘സബ്ബോ ജനോ മം പൂജേതി, നാഹം പൂജേമി കിഞ്ചനം.

൬൦. ‘‘‘ന മേ ഓവാദകോ അത്ഥി, വത്താ കോചി ന വിജ്ജതി;

അനാചരിയുപജ്ഝായോ, വനേ വാസം ഉപേമഹം.

൬൧. ‘‘‘ഉപാസമാനോ യമഹം, ഗരുചിത്തം ഉപട്ഠഹേ;

സോ മേ ആചരിയോ നത്ഥി, വനവാസോ നിരത്ഥകോ.

൬൨. ‘‘‘ആയാഗം മേ ഗവേസിസ്സം, ഗരും ഭാവനിയം തഥാ;

സാവസ്സയോ വസിസ്സാമി, ന കോചി ഗരഹിസ്സതി’.

൬൩. ‘‘ഉത്താനകൂലാ നദികാ, സുപതിത്ഥാ മനോരമാ;

സംസുദ്ധപുലിനാകിണ്ണാ, അവിദൂരേ മമസ്സമം.

൬൪. ‘‘നദിം അമരികം നാമ, ഉപഗന്ത്വാനഹം തദാ;

സംവഡ്ഢയിത്വാ പുലിനം, അകം പുലിനചേതിയം.

൬൫. ‘‘യേ തേ അഹേസും സമ്ബുദ്ധാ, ഭവന്തകരണാ മുനീ;

തേസം ഏതാദിസോ ഥൂപോ, തം നിമിത്തം കരോമഹം.

൬൬. ‘‘കരിത്വാ പുലിനം [പുളിനേ (സീ. സ്യാ. പീ.)] ഥൂപം, സോവണ്ണം മാപയിം അഹം;

സോണ്ണകിങ്കണിപുപ്ഫാനി, സഹസ്സേ തീണി പൂജയിം.

൬൭. ‘‘സായപാതം നമസ്സാമി, വേദജാതോ കതഞ്ജലീ;

സമ്മുഖാ വിയ സമ്ബുദ്ധം, വന്ദിം പുലിനചേതിയം.

൬൮. ‘‘യദാ കിലേസാ ജായന്തി, വിതക്കാ ഗേഹനിസ്സിതാ;

സരാമി സുകതം ഥൂപം, പച്ചവേക്ഖാമി താവദേ.

൬൯. ‘‘ഉപനിസ്സായ വിഹരം, സത്ഥവാഹം വിനായകം;

കിലേസേ സംവസേയ്യാസി, ന യുത്തം തവ മാരിസ.