൫൧. കണികാരവഗ്ഗോ

൧. തികണികാരപുപ്ഫിയത്ഥേരഅപദാനം

൧. ‘‘സുമേധോ നാമ സമ്ബുദ്ധോ, ബാത്തിംസവരലക്ഖണോ;

വിവേകകാമോ സമ്ബുദ്ധോ, ഹിമവന്തമുപാഗമിം.

൨. ‘‘അജ്ഝോഗയ്ഹ ഹിമവന്തം, അഗ്ഗോ കാരുണികോ മുനി;

പല്ലങ്കമാഭുജിത്വാന, നിസീദി പുരിസുത്തമോ.

൩. ‘‘വിജ്ജാധരോ തദാ ആസിം, അന്തലിക്ഖചരോ അഹം;

തിസൂലം സുകതം ഗയ്ഹ, ഗച്ഛാമി അമ്ബരേ തദാ.

൪. ‘‘പബ്ബതഗ്ഗേ യഥാ അഗ്ഗി, പുണ്ണമായേവ ചന്ദിമാ;

വനേ ഓഭാസതേ ബുദ്ധോ, സാലരാജാവ ഫുല്ലിതോ.

൫. ‘‘വനഗ്ഗാ നിക്ഖമിത്വാന, ബുദ്ധരംസീഭിധാവരേ;

നളഗ്ഗിവണ്ണസങ്കാസാ, ദിസ്വാ ചിത്തം പസാദയിം.

൬. ‘‘വിചിനം അദ്ദസം പുപ്ഫം, കണികാരം ദേവഗന്ധികം;

തീണി പുപ്ഫാനി ആദായ, ബുദ്ധസേട്ഠമപൂജയിം.

൭. ‘‘ബുദ്ധസ്സ ആനുഭാവേന, തീണി പുപ്ഫാനി മേ തദാ;

ഉദ്ധംവണ്ടാ അധോപത്താ, ഛായം കുബ്ബന്തി സത്ഥുനോ.

൮. ‘‘തേന കമ്മേന സുകതേന, ചേതനാപണിധീഹി ച;

ജഹിത്വാ മാനുസം ദേഹം, താവതിംസമഗച്ഛഹം.

൯. ‘‘തത്ഥ മേ സുകതം ബ്യമ്ഹം, കണികാരീതി ഞായതി;

സട്ഠിയോജനമുബ്ബേധം, തിംസയോജനവിത്ഥതം.

൧൦. ‘‘സഹസ്സകണ്ഡം സതഭേണ്ഡു [സതഗേണ്ഡു (സ്യാ.)], ധജാലുഹരിതാമയം;

സതസഹസ്സനിയ്യൂഹാ, ബ്യമ്ഹേ പാതുഭവിംസു മേ.

൧൧. ‘‘സോണ്ണമയാ മണിമയാ, ലോഹിതങ്ഗമയാപി ച;

ഫലികാപി ച പല്ലങ്കാ, യേനിച്ഛകാ യദിച്ഛകാ [യേനിച്ഛയാ യദിച്ഛകം (സ്യാ.), യദിച്ഛകായദിച്ഛകാ (ക.)].

൧൨. ‘‘മഹാരഹഞ്ച സയനം, തൂലികാവികതീയുതം;

ഉദ്ധലോമികഏകന്തം, ബിമ്ബോഹനസമായുതം [ബിബ്ബോഹനസമായുതം… (സ്യാ. ക.)].

൧൩. ‘‘ഭവനാ നിക്ഖമിത്വാന, ചരന്തോ ദേവചാരികം;

യദാ ഇച്ഛാമി ഗമനം, ദേവസങ്ഘപുരക്ഖതോ.

൧൪. ‘‘പുപ്ഫസ്സ ഹേട്ഠാ തിട്ഠാമി, ഉപരിച്ഛദനം മമ;

സമന്താ യോജനസതം, കണികാരേഹി ഛാദിതം.

൧൫. ‘‘സട്ഠിതുരിയസഹസ്സാനി, സായപാതമുപട്ഠഹും;

പരിവാരേന്തി മം നിച്ചം, രത്തിന്ദിവമതന്ദിതാ.

൧൬. ‘‘തത്ഥ നച്ചേഹി ഗീതേഹി, താളേഹി വാദിതേഹി ച;

രമാമി ഖിഡ്ഡാരതിയാ, മോദാമി കാമകാമിഹം.

൧൭. ‘‘തത്ഥ ഭുത്വാ പിവിത്വാ ച, മോദാമി തിദസേ തദാ;

നാരീഗണേഹി സഹിതോ, മോദാമി ബ്യമ്ഹമുത്തമേ.

൧൮. ‘‘സതാനം പഞ്ചക്ഖത്തുഞ്ച, ദേവരജ്ജമകാരയിം;

സതാനം തീണിക്ഖത്തുഞ്ച, ചക്കവത്തീ അഹോസഹം;

പദേസരജ്ജം വിപുലം, ഗണനാതോ അസങ്ഖിയം.

൧൯. ‘‘ഭവാഭവേ സംസരന്തോ, മഹാഭോഗം ലഭാമഹം;

ഭോഗേ മേ ഊനതാ നത്ഥി, ബുദ്ധപൂജായിദം ഫലം.

൨൦. ‘‘ദുവേ ഭവേ സംസരാമി, ദേവത്തേ അഥ മാനുസേ;

അഞ്ഞം ഗതിം ന ജാനാമി, ബുദ്ധപൂജായിദം ഫലം.

൨൧. ‘‘ദുവേ കുലേ പജായാമി, ഖത്തിയേ ചാപി ബ്രാഹ്മണേ;

നീചേ കുലേ ന ജായാമി, ബുദ്ധപൂജായിദം ഫലം.

൨൨. ‘‘ഹത്ഥിയാനം അസ്സയാനം, സിവികം സന്ദമാനികം;

ലഭാമി സബ്ബമേവേതം, ബുദ്ധപൂജായിദം ഫലം.

൨൩. ‘‘ദാസീഗണം ദാസഗണം, നാരിയോ സമലങ്കതാ;

ലഭാമി സബ്ബമേവേതം, ബുദ്ധപൂജായിദം ഫലം.

൨൪. ‘‘കോസേയ്യകമ്ബലിയാനി, ഖോമകപ്പാസികാനി ച;

ലഭാമി സബ്ബമേവേതം, ബുദ്ധപൂജായിദം ഫലം.

൨൫. ‘‘നവവത്ഥം നവഫലം, നവഗ്ഗരസഭോജനം;

ലഭാമി സബ്ബമേവേതം, ബുദ്ധപൂജായിദം ഫലം.

൨൬. ‘‘ഇമം ഖാദ ഇമം ഭുഞ്ജ, ഇമമ്ഹി സയനേ സയ;

ലഭാമി സബ്ബമേവേതം, ബുദ്ധപൂജായിദം ഫലം.

൨൭. ‘‘സബ്ബത്ഥ പൂജിതോ ഹോമി, യസോ അബ്ഭുഗ്ഗതോ മമ;

മഹാപക്ഖോ സദാ ഹോമി, അഭേജ്ജപരിസോ സദാ;

ഞാതീനം ഉത്തമോ ഹോമി, ബുദ്ധപൂജായിദം ഫലം.

൨൮. ‘‘സീതം ഉണ്ഹം ന ജാനാമി, പരിളാഹോ ന വിജ്ജതി;

അഥോ ചേതസികം ദുക്ഖം, ഹദയേ മേ ന വിജ്ജതി.

൨൯. ‘‘സുവണ്ണവണ്ണോ ഹുത്വാന, സംസരാമി ഭവാഭവേ;

വേവണ്ണിയം ന ജാനാമി, ബുദ്ധപൂജായിദം ഫലം.

൩൦. ‘‘ദേവലോകാ ചവിത്വാന, സുക്കമൂലേന ചോദിതോ;

സാവത്ഥിയം പുരേ ജാതോ, മഹാസാലേ സുഅഡ്ഢകേ.

൩൧. ‘‘പഞ്ച കാമഗുണേ ഹിത്വാ, പബ്ബജിം അനഗാരിയം;

ജാതിയാ സത്തവസ്സോഹം, അരഹത്തമപാപുണിം.

൩൨. ‘‘ഉപസമ്പാദയീ ബുദ്ധോ, ഗുണമഞ്ഞായ ചക്ഖുമാ;

തരുണോ പൂജനീയോഹം, ബുദ്ധപൂജായിദം ഫലം.

൩൩. ‘‘ദിബ്ബചക്ഖു വിസുദ്ധം മേ, സമാധികുസലോ അഹം;

അഭിഞ്ഞാപാരമിപ്പത്തോ, ബുദ്ധപൂജായിദം ഫലം.

൩൪. ‘‘പടിസമ്ഭിദാ അനുപ്പത്തോ, ഇദ്ധിപാദേസു കോവിദോ;

ധമ്മേസു പാരമിപ്പത്തോ, ബുദ്ധപൂജായിദം ഫലം.

൩൫. ‘‘തിംസകപ്പസഹസ്സമ്ഹി, യം ബുദ്ധമഭിപൂജയിം;

ദുഗ്ഗതിം നാഭിജാനാമി, ബുദ്ധപൂജായിദം ഫലം.

൩൬. ‘‘കിലേസാ ഝാപിതാ മയ്ഹം, ഭവാ സബ്ബേ സമൂഹതാ;

നാഗോവ ബന്ധനം ഛേത്വാ, വിഹരാമി അനാസവോ.

൩൭. ‘‘സ്വാഗതം വത മേ ആസി, മമ ബുദ്ധസ്സ സന്തികേ;

തിസ്സോ വിജ്ജാ അനുപ്പത്താ, കതം ബുദ്ധസ്സ സാസനം.

൩൮. ‘‘പടിസമ്ഭിദാ ചതസ്സോ, വിമോക്ഖാപി ച അട്ഠിമേ;

ഛളഭിഞ്ഞാ സച്ഛികതാ, കതം ബുദ്ധസ്സ സാസനം.

ഇത്ഥം സുദം ആയസ്മാ തികണികാരപുപ്ഫിയോ ഥേരോ ഇമാ

ഗാഥായോ അഭാസിത്ഥാതി.

തികണികാരപുപ്ഫിയത്ഥേരസ്സാപദാനം പഠമം.

൨. ഏകപത്തദായകത്ഥേരഅപദാനം

൩൯. ‘‘നഗരേ ഹംസവതിയാ, കുമ്ഭകാരോ അഹോസഹം;

അദ്ദസം വിരജം ബുദ്ധം, ഓഘതിണ്ണമനാസവം.

൪൦. ‘‘സുകതം മത്തികാപത്തം, ബുദ്ധസേട്ഠസ്സദാസഹം;

പത്തം ദത്വാ ഭഗവതോ, ഉജുഭൂതസ്സ താദിനോ.

൪൧. ‘‘ഭവേ നിബ്ബത്തമാനോഹം, സോണ്ണഥാലേ ലഭാമഹം;

രൂപിമയേ ച സോവണ്ണേ, തട്ടികേ ച മണീമയേ.

൪൨. ‘‘പാതിയോ പരിഭുഞ്ജാമി, പുഞ്ഞകമ്മസ്സിദം ഫലം;

യസാനഞ്ച ധനാനഞ്ച [യസസാവ ജനാനഞ്ച (സ്യാ.)], അഗ്ഗഭൂതോ [പത്തഭൂതോ (സീ. പീ.)] ച ഹോമഹം.

൪൩. ‘‘യഥാപി ഭദ്ദകേ ഖേത്തേ, ബീജം അപ്പമ്പി രോപിതം;

സമ്മാധാരം പവച്ഛന്തേ, ഫലം തോസേതി കസ്സകം.

൪൪. ‘‘തഥേവിദം പത്തദാനം, ബുദ്ധഖേത്തമ്ഹി രോപിതം;

പീതിധാരേ പവസ്സന്തേ, ഫലം മം തോസയിസ്സതി.

൪൫. ‘‘യാവതാ ഖേത്താ വിജ്ജന്തി, സങ്ഘാപി ച ഗണാപി ച;

ബുദ്ധഖേത്തസമോ നത്ഥി, സുഖദോ സബ്ബപാണിനം.

൪൬. ‘‘നമോ തേ പുരിസാജഞ്ഞ, നമോ തേ പുരിസുത്തമ;

ഏകപത്തം ദദിത്വാന, പത്തോമ്ഹി അചലം പദം.

൪൭. ‘‘ഏകനവുതിതോ കപ്പേ, യം പത്തമദദിം തദാ;

ദുഗ്ഗതിം നാഭിജാനാമി, പത്തദാനസ്സിദം ഫലം.

൪൮. ‘‘കിലേസാ ഝാപിതാ മയ്ഹം…പേ… വിഹരാമി അനാസവോ.

൪൯. ‘‘സ്വാഗതം വത മേ ആസി…പേ… കതം ബുദ്ധസ്സ സാസനം.

൫൦. ‘‘പടിസമ്ഭിദാ ചതസ്സോ…പേ… കതം ബുദ്ധസ്സ സാസനം’’.

ഇത്ഥം സുദം ആയസ്മാ ഏകപത്തദായകോ ഥേരോ ഇമാ ഗാഥായോ

അഭാസിത്ഥാതി.

ഏകപത്തദായകത്ഥേരസ്സാപദാനം ദുതിയം.

൩. കാസുമാരഫലിയത്ഥേരഅപദാനം

൫൧. ‘‘കണികാരംവ ജോതന്തം, നിസിന്നം പബ്ബതന്തരേ;

അദ്ദസം വിരജം ബുദ്ധം, ലോകജേട്ഠം നരാസഭം.

൫൨. ‘‘പസന്നചിത്തോ സുമനോ, സിരേ കത്വാന അഞ്ജലിം;

കാസുമാരികമാദായ, ബുദ്ധസേട്ഠസ്സദാസഹം.

൫൩. ‘‘ഏകതിംസേ ഇതോ കപ്പേ, യം ഫലം അദദിം തദാ;

ദുഗ്ഗതിം നാഭിജാനാമി, ഫലദാനസ്സിദം ഫലം.

൫൪. ‘‘കിലേസാ ഝാപിതാ മയ്ഹം…പേ… വിഹരാമി അനാസവോ.

൫൫. ‘‘സ്വാഗതം വത മേ ആസി…പേ… കതം ബുദ്ധസ്സ സാസനം.

൫൬. ‘‘പടിസമ്ഭിദാ ചതസ്സോ…പേ… കതം ബുദ്ധസ്സ സാസനം’’.

ഇത്ഥം സുദം ആയസ്മാ കാസുമാരഫലിയോ ഥേരോ ഇമാ ഗാഥായോ

അഭാസിത്ഥാതി.

കാസുമാരഫലിയത്ഥേരസ്സാപദാനം തതിയം.

൪. അവടഫലിയത്ഥേരഅപദാനം

൫൭. ‘‘സഹസ്സരംസീ ഭഗവാ, സയമ്ഭൂ അപരാജിതോ;

വിവേകാ ഉട്ഠഹിത്വാന, ഗോചരായാഭിനിക്ഖമി.

൫൮. ‘‘ഫലഹത്ഥോ അഹം ദിസ്വാ, ഉപഗച്ഛിം നരാസഭം;

പസന്നചിത്തോ സുമനോ, അവടം അദദിം ഫലം.

൫൯. ‘‘ചതുന്നവുതിതോ കപ്പേ, യം ഫലം അദദിം തദാ;

ദുഗ്ഗതിം നാഭിജാനാമി, ഫലദാനസ്സിദം ഫലം.

൬൦. ‘‘കിലേസാ ഝാപിതാ മയ്ഹം…പേ… വിഹരാമി അനാസവോ.

൬൧. ‘‘സ്വാഗതം വത മേ ആസി…പേ… കതം ബുദ്ധസ്സ സാസനം.

൬൨. ‘‘പടിസമ്ഭിദാ ചതസ്സോ…പേ… കതം ബുദ്ധസ്സ സാസനം’’.

ഇത്ഥം സുദം ആയസ്മാ അവടഫലിയോ ഥേരോ ഇമാ ഗാഥായോ

അഭാസിത്ഥാതി.

അവടഫലിയത്ഥേരസ്സാപദാനം ചതുത്ഥം.

൫. പാദഫലിയത്ഥേരഅപദാനം

൬൩. ‘‘സുവണ്ണവണ്ണം സമ്ബുദ്ധം, ആഹുതീനം പടിഗ്ഗഹം;

രഥിയം പടിപജ്ജന്തം, പാദഫലം [വാരഫലം (സീ.), ചാരഫലം (സ്യാ.), പാരഫലം (പീ.)] അദാസഹം.

൬൪. ‘‘ഏകനവുതിതോ കപ്പേ, യം ഫലം അദദിം തദാ;

ദുഗ്ഗതിം നാഭിജാനാമി, ഫലദാനസ്സിദം ഫലം.

൬൫. ‘‘കിലേസാ ഝാപിതാ മയ്ഹം…പേ… വിഹരാമി അനാസവോ.

൬൬. ‘‘സ്വാഗതം വത മേ ആസി…പേ… കതം ബുദ്ധസ്സ സാസനം.

൬൭. ‘‘പടിസമ്ഭിദാ ചതസ്സോ…പേ… കതം ബുദ്ധസ്സ സാസനം’’.

ഇത്ഥം സുദം ആയസ്മാ പാദഫലിയോ ഥേരോ ഇമാ ഗാഥായോ

അഭാസിത്ഥാതി.

പാദഫലിയത്ഥേരസ്സാപദാനം പഞ്ചമം.

൬. മാതുലുങ്ഗഫലദായകത്ഥേരഅപദാനം

൬൮. ‘‘കണികാരംവ ജലിതം, പുണ്ണമായേവ ചന്ദിമം;

ജലന്തം ദീപരുക്ഖംവ, അദ്ദസം ലോകനായകം.

൬൯. ‘‘മാതുലുങ്ഗഫലം ഗയ്ഹ, അദാസിം സത്ഥുനോ അഹം;

ദക്ഖിണേയ്യസ്സ വീരസ്സ [ധീരസ്സ (സീ.)], പസന്നോ സേഹി പാണിഭി.