൯. ധമ്മരുചിയത്ഥേരഅപദാനം

൧൬൪. ‘‘യദാ ദീപങ്കരോ ബുദ്ധോ, സുമേധം ബ്യാകരീ ജിനോ;

‘അപരിമേയ്യേ ഇതോ കപ്പേ, അയം ബുദ്ധോ ഭവിസ്സതി.

൧൬൫. ‘‘‘ഇമസ്സ ജനികാ മാതാ, മായാ നാമ ഭവിസ്സതി;

പിതാ സുദ്ധോദനോ നാമ, അയം ഹേസ്സതി ഗോതമോ.

൧൬൬. ‘‘‘പധാനം പദഹിത്വാന, കത്വാ ദുക്കരകാരികം;

അസ്സത്ഥമൂലേ സമ്ബുദ്ധോ, ബുജ്ഝിസ്സതി മഹായസോ.

൧൬൭. ‘‘‘ഉപതിസ്സോ കോലിതോ ച, അഗ്ഗാ ഹേസ്സന്തി സാവകാ;

ആനന്ദോ നാമ നാമേന [ആനന്ദോ നാമുപട്ഠാകോ (സ്യാ.)], ഉപട്ഠിസ്സതിമം ജിനം.

൧൬൮. ‘‘‘ഖേമാ ഉപ്പലവണ്ണാ ച, അഗ്ഗാ ഹേസ്സന്തി സാവികാ;

ചിത്തോ ആളവകോ ചേവ, അഗ്ഗാ ഹേസ്സന്തുപാസകാ.

൧൬൯. ‘‘‘ഖുജ്ജുത്തരാ നന്ദമാതാ, അഗ്ഗാ ഹേസ്സന്തുപാസികാ;

ബോധി ഇമസ്സ വീരസ്സ, അസ്സത്ഥോതി പവുച്ചതി’.

൧൭൦. ‘‘ഇദം സുത്വാന വചനം, അസമസ്സ മഹേസിനോ;

ആമോദിതാ നരമരൂ, നമസ്സന്തി കതഞ്ജലീ.

൧൭൧. ‘‘തദാഹം മാണവോ ആസിം, മേഘോ നാമ സുസിക്ഖിതോ;

സുത്വാ ബ്യാകരണം സേട്ഠം, സുമേധസ്സ മഹാമുനേ.

൧൭൨. ‘‘സംവിസട്ഠോ ഭവിത്വാന, സുമേധേ കരുണാസയേ [കരുണാലയേ (സ്യാ.)];

പബ്ബജന്തഞ്ച തം വീരം, സഹാവ അനുപബ്ബജിം.

൧൭൩. ‘‘സംവുതോ പാതിമോക്ഖസ്മിം, ഇന്ദ്രിയേസു ച പഞ്ചസു;

സുദ്ധാജീവോ സതോ വീരോ, ജിനസാസനകാരകോ.

൧൭൪. ‘‘ഏവം വിഹരമാനോഹം, പാപമിത്തേന കേനചി;

നിയോജിതോ അനാചാരേ, സുമഗ്ഗാ പരിധംസിതോ.

൧൭൫. ‘‘വിതക്കവസികോ ഹുത്വാ, സാസനതോ അപക്കമിം;

പച്ഛാ തേന കുമിത്തേന, പയുത്തോ മാതുഘാതനം.

൧൭൬. ‘‘അകരിം ആനന്തരിയം [അകരിം നന്തരിയഞ്ച (സ്യാ. ക.)], ഘാതയിം ദുട്ഠമാനസോ;

തതോ ചുതോ മഹാവീചിം, ഉപപന്നോ സുദാരുണം.

൧൭൭. ‘‘വിനിപാതഗതോ സന്തോ, സംസരിം ദുക്ഖിതോ ചിരം;

ന പുനോ അദ്ദസം വീരം, സുമേധം നരപുങ്ഗവം.

൧൭൮. ‘‘അസ്മിം കപ്പേ സമുദ്ദമ്ഹി, മച്ഛോ ആസിം തിമിങ്ഗലോ;

ദിസ്വാഹം സാഗരേ നാവം, ഗോചരത്ഥമുപാഗമിം.

൧൭൯. ‘‘ദിസ്വാ മം വാണിജാ ഭീതാ, ബുദ്ധസേട്ഠമനുസ്സരും;

ഗോതമോതി മഹാഘോസം, സുത്വാ തേഹി ഉദീരിതം.

൧൮൦. ‘‘പുബ്ബസഞ്ഞം സരിത്വാന, തതോ കാലങ്കതോ അഹം;

സാവത്ഥിയം കുലേ ഇദ്ധേ, ജാതോ ബ്രാഹ്മണജാതിയം.

൧൮൧. ‘‘ആസിം ധമ്മരുചി നാമ, സബ്ബപാപജിഗുച്ഛകോ;

ദിസ്വാഹം ലോകപജ്ജോതം, ജാതിയാ സത്തവസ്സികോ.

൧൮൨. ‘‘മഹാജേതവനം ഗന്ത്വാ, പബ്ബജിം അനഗാരിയം;

ഉപേമി ബുദ്ധം തിക്ഖത്തും, രത്തിയാ ദിവസസ്സ ച.

൧൮൩. ‘‘തദാ ദിസ്വാ മുനി ആഹ, ചിരം ധമ്മരുചീതി മം;

തതോഹം അവചം ബുദ്ധം, പുബ്ബകമ്മപഭാവിതം.

൧൮൪. ‘‘സുചിരം സതപുഞ്ഞലക്ഖണം, പതിപുബ്ബേന വിസുദ്ധപച്ചയം;

അഹമജ്ജസുപേക്ഖനം വത, തവ പസ്സാമി നിരുപമം വിഗ്ഗഹം [നിരൂപമഗ്ഗഹം (സീ.)].

൧൮൫. ‘‘സുചിരം വിഹതത്തമോ മയാ, സുചിരക്ഖേന നദീ വിസോസിതാ;

സുചിരം അമലം വിസോധിതം, നയനം ഞാണമയം മഹാമുനേ.

൧൮൬. ‘‘ചിരകാലസമങ്ഗിതോ [ചിരകാലം സമാഗതോ (പീ.)] തയാ, അവിനട്ഠോ പുനരന്തരം ചിരം;

പുനരജ്ജസമാഗതോ തയാ, ന ഹി നസ്സന്തി കതാനി ഗോതമ.

൧൮൭. ‘‘കിലേസാ ഝാപിതാ മയ്ഹം…പേ… വിഹരാമി അനാസവോ.

൧൮൮. ‘‘സ്വാഗതം വത മേ ആസി…പേ… കതം ബുദ്ധസ്സ സാസനം.

൧൮൯. ‘‘പടിസമ്ഭിദാ ചതസ്സോ…പേ… കതം ബുദ്ധസ്സ സാസനം’’.

ഇത്ഥം സുദം ആയസ്മാ ധമ്മരുചിയോ ഥേരോ ഇമാ ഗാഥായോ

അഭാസിത്ഥാതി.

ധമ്മരുചിയത്ഥേരസ്സാപദാനം നവമം.