൪൬. ജഗതിദായകവഗ്ഗോ
൧. ജഗതിദായകത്ഥേരഅപദാനം
൧. ‘‘ധമ്മദസ്സിസ്സ മുനിനോ, ബോധിയാ പാദപുത്തമേ;
പസന്നചിത്തോ സുമനോ, ജഗതിം കാരയിം അഹം.
൨. ‘‘ദരിതോ പബ്ബതതോ വാ, രുക്ഖതോ പതിതോ അഹം;
ചുതോ പതിട്ഠം വിന്ദാമി, ജഗതിയാ ഇദം ഫലം.
൩. ‘‘ന മേ ചോരാ വിഹേസന്തി, നാതിമഞ്ഞന്തി ഖത്തിയാ [പസഹന്തി, നാതിമഞ്ഞതി ഖത്തിയോ (സീ. പീ.)];
സബ്ബാമിത്തേതിക്കമാമി, ജഗതിയാ ഇദം ഫലം.
൪. ‘‘യം യം യോനുപപജ്ജാമി, ദേവത്തം അഥ മാനുസം;
സബ്ബത്ഥ പൂജിതോ ഹോമി, ജഗതിയാ ഇദം ഫലം.
൫. ‘‘അട്ഠാരസേ കപ്പസതേ, ജഗതിം കാരയിം അഹം;
ദുഗ്ഗതിം നാഭിജാനാമി, ജഗതിദാനസ്സിദം ഫലം.
൬. ‘‘കിലേസാ ഝാപിതാ മയ്ഹം, ഭവാ സബ്ബേ സമൂഹതാ;
നാഗോവ ബന്ധനം ഛേത്വാ, വിഹരാമി അനാസവോ.
൭. ‘‘സ്വാഗതം വത മേ ആസി, മമ ബുദ്ധസ്സ സന്തികേ;
തിസ്സോ വിജ്ജാ അനുപ്പത്താ, കതം ബുദ്ധസ്സ സാസനം.
൮. ‘‘പടിസമ്ഭിദാ ചതസ്സോ, വിമോക്ഖാപി ച അട്ഠിമേ;
ഛളഭിഞ്ഞാ സച്ഛികതാ, കതം ബുദ്ധസ്സ സാസനം’’.
ഇത്ഥം സുദം ആയസ്മാ ജഗതിദായകോ ഥേരോ ഇമാ ഗാഥായോ
അഭാസിത്ഥാതി.
ജഗതിദായകത്ഥേരസ്സാപദാനം പഠമം.
൨. മോരഹത്ഥിയത്ഥേരഅപദാനം
൯. ‘‘മോരഹത്ഥം ഗഹേത്വാന, ഉപേസിം ലോകനായകം;
പസന്നചിത്തോ സുമനോ, മോരഹത്ഥമദാസഹം.
൧൦. ‘‘ഇമിനാ മോരഹത്ഥേന, ചേതനാപണിധീഹി ച;
നിബ്ബായിംസു തയോ അഗ്ഗീ, ലഭാമി വിപുലം സുഖം.
൧൧. ‘‘അഹോ ബുദ്ധോ അഹോ ധമ്മോ, അഹോ നോ സത്ഥുസമ്പദാ;
ദത്വാനഹം മോരഹത്ഥം, ലഭാമി വിപുലം സുഖം.
൧൨. ‘‘തിയഗ്ഗീ [തിധഗ്ഗീ (സ്യാ. ക.), തിവഗ്ഗീ (പീ.)] നിബ്ബുതാ മയ്ഹം, ഭവാ സബ്ബേ സമൂഹതാ;
സബ്ബാസവാ പരിക്ഖീണാ, നത്ഥി ദാനി പുനബ്ഭവോ.
൧൩. ‘‘ഏകതിംസേ ഇതോ കപ്പേ, യം ദാനമദദിം തദാ;
ദുഗ്ഗതിം നാഭിജാനാമി, മോരഹത്ഥസ്സിദം ഫലം.
൧൪. ‘‘കിലേസാ ഝാപിതാ മയ്ഹം…പേ… വിഹരാമി അനാസവോ.
൧൫. ‘‘സ്വാഗതം വത മേ ആസി…പേ… കതം ബുദ്ധസ്സ സാസനം.
൧൬. ‘‘പടിസമ്ഭിദാ ചതസ്സോ…പേ… കതം ബുദ്ധസ്സ സാസനം’’.
ഇത്ഥം സുദം ആയസ്മാ മോരഹത്ഥിയോ ഥേരോ ഇമാ ഗാഥായോ
അഭാസിത്ഥാതി.
മോരഹത്ഥിയത്ഥേരസ്സാപദാനം ദുതിയം.
൩. സീഹാസനബീജിയത്ഥേരഅപദാനം
൧൭. ‘‘തിസ്സസ്സാഹം ഭഗവതോ, ബോധിരുക്ഖമവന്ദിയം;
പഗ്ഗയ്ഹ ബീജനിം തത്ഥ, സീഹാസനമബീജഹം [മബീജയിം (സീ.), മവിജ്ജഹം (സ്യാ.)].
൧൮. ‘‘ദ്വേനവുതേ ഇതോ കപ്പേ, സീഹാസനമബീജഹം;
ദുഗ്ഗതിം നാഭിജാനാമി, ബീജനായ ഇദം ഫലം.
൧൯. ‘‘കിലേസാ ഝാപിതാ മയ്ഹം…പേ… വിഹരാമി അനാസവോ.
൨൦. ‘‘സ്വാഗതം വത മേ ആസി…പേ… കതം ബുദ്ധസ്സ സാസനം.
൨൧. ‘‘പടിസമ്ഭിദാ ചതസ്സോ…പേ… കതം ബുദ്ധസ്സ സാസനം’’.
ഇത്ഥം സുദം ആയസ്മാ സീഹാസനബീജിയോ ഥേരോ ഇമാ
ഗാഥായോ അഭാസിത്ഥാതി.
സീഹാസനബീജിയത്ഥേരസ്സാപദാനം തതിയം.
൪. തിണുക്കധാരിയത്ഥേരഅപദാനം
൨൨. ‘‘പദുമുത്തരബുദ്ധസ്സ, ബോധിയാ പാദപുത്തമേ;
പസന്നചിത്തോ സുമനോ, തയോ ഉക്കേ അധാരയിം.
൨൩. ‘‘സതസഹസ്സിതോ കപ്പേ, സോഹം ഉക്കമധാരയിം;
ദുഗ്ഗതിം നാഭിജാനാമി, ഉക്കദാനസ്സിദം ഫലം.
൨൪. ‘‘കിലേസാ ഝാപിതാ മയ്ഹം…പേ… വിഹരാമി അനാസവോ.
൨൫. ‘‘സ്വാഗതം വത മേ ആസി…പേ… കതം ബുദ്ധസ്സ സാസനം.
൨൬. ‘‘പടിസമ്ഭിദാ ചതസ്സോ…പേ… കതം ബുദ്ധസ്സ സാസനം’’.
ഇത്ഥം സുദം ആയസ്മാ തിണുക്കധാരിയോ ഥേരോ ഇമാ ഗാഥായോ
അഭാസിത്ഥാതി.
തിണുക്കധാരിയത്ഥേരസ്സാപദാനം ചതുത്ഥം.
൫. അക്കമനദായകത്ഥേരഅപദാനം
൨൭. ‘‘കകുസന്ധസ്സ മുനിനോ, ബ്രാഹ്മണസ്സ വുസീമതോ;
ദിവാവിഹാരം വജതോ, അക്കമനമദാസഹം.
൨൮. ‘‘ഇമസ്മിംയേവ കപ്പമ്ഹി, യം ദാനമദദിം തദാ;
ദുഗ്ഗതിം നാഭിജാനാമി, അക്കമനസ്സിദം ഫലം.
൨൯. ‘‘കിലേസാ ഝാപിതാ മയ്ഹം…പേ… വിഹരാമി അനാസവോ.
൩൦. ‘‘സ്വാഗതം വത മേ ആസി…പേ… കതം ബുദ്ധസ്സ സാസനം.
൩൧. ‘‘പടിസമ്ഭിദാ ചതസ്സോ…പേ… കതം ബുദ്ധസ്സ സാസനം’’.
ഇത്ഥം സുദം ആയസ്മാ അക്കമനദായകോ ഥേരോ ഇമാ ഗാഥായോ
അഭാസിത്ഥാതി.
അക്കമനദായകത്ഥേരസ്സാപദാനം പഞ്ചമം.
൬. വനകോരണ്ഡിയത്ഥേരഅപദാനം
൩൨. ‘‘സിദ്ധത്ഥസ്സ ഭഗവതോ, ലോകജേട്ഠസ്സ താദിനോ;
വനകോരണ്ഡമാദായ, ബുദ്ധസ്സ അഭിരോപയിം.
൩൩. ‘‘ചതുന്നവുതിതോ കപ്പേ, യം പുപ്ഫമഭിരോപയിം;
ദുഗ്ഗതിം നാഭിജാനാമി, ബുദ്ധപൂജായിദം ഫലം.
൩൪. ‘‘കിലേസാ ഝാപിതാ മയ്ഹം…പേ… വിഹരാമി അനാസവോ.
൩൫. ‘‘സ്വാഗതം വത മേ ആസി…പേ… കതം ബുദ്ധസ്സ സാസനം.
൩൬. ‘‘പടിസമ്ഭിദാ ചതസ്സോ…പേ… കതം ബുദ്ധസ്സ സാസനം’’.
ഇത്ഥം സുദം ആയസ്മാ വനകോരണ്ഡിയോ ഥേരോ ഇമാ ഗാഥായോ
അഭാസിത്ഥാതി.
വനകോരണ്ഡിയത്ഥേരസ്സാപദാനം ഛട്ഠം.
വീസതിമം ഭാണവാരം.
൭. ഏകഛത്തിയത്ഥേരഅപദാനം
൩൭. ‘‘അങ്ഗാരജാതാ പഥവീ, കുക്കുളാനുഗതാ മഹീ;
പദുമുത്തരോ ഭഗവാ, അബ്ഭോകാസമ്ഹി ചങ്കമി.
൩൮. ‘‘പണ്ഡരം ഛത്തമാദായ, അദ്ധാനം പടിപജ്ജഹം;
തത്ഥ ദിസ്വാന സമ്ബുദ്ധം, വിത്തി മേ ഉപപജ്ജഥ.
൩൯. ‘‘മരീചിയോത്ഥടാ [മരിചിമോഫുനാ (സ്യാ.), മരീചിവോഫുടാ (പീ.)] ഭൂമി, അങ്ഗാരാവ മഹീ അയം;
ഉപഹന്തി [ഉപവായന്തി (സീ. പീ.)] മഹാവാതാ, സരീരസ്സാസുഖേപനാ [സരീരകായുഖേപനാ (സ്യാ.)].
൪൦. ‘‘സീതം ഉണ്ഹം വിഹനന്തം [വിഹനതി (സ്യാ. ക.)], വാതാതപനിവാരണം;
പടിഗ്ഗണ്ഹ ഇമം ഛത്തം, ഫസ്സയിസ്സാമി [പസ്സയിസ്സാമി (ക.)] നിബ്ബുതിം.
൪൧. ‘‘അനുകമ്പകോ കാരുണികോ, പദുമുത്തരോ മഹായസോ;
മമ സങ്കപ്പമഞ്ഞായ, പടിഗ്ഗണ്ഹി തദാ ജിനോ.
൪൨. ‘‘തിംസകപ്പാനി ദേവിന്ദോ, ദേവരജ്ജമകാരയിം;
സതാനം പഞ്ചക്ഖത്തുഞ്ച, ചക്കവത്തീ അഹോസഹം.
൪൩. ‘‘പദേസരജ്ജം വിപുലം, ഗണനാതോ അസങ്ഖിയം;
അനുഭോമി സകം കമ്മം, പുബ്ബേ സുകതമത്തനോ.
൪൪. ‘‘അയം മേ പച്ഛിമാ ജാതി, ചരിമോ വത്തതേ ഭവോ;
അജ്ജാപി സേതച്ഛത്തം മേ, സബ്ബകാലം ധരീയതി.
൪൫. ‘‘സതസഹസ്സിതോ കപ്പേ, യം ഛത്തമദദിം തദാ;
ദുഗ്ഗതിം നാഭിജാനാമി, ഛത്തദാനസ്സിദം ഫലം.
൪൬. ‘‘കിലേസാ ഝാപിതാ മയ്ഹം…പേ… വിഹരാമി അനാസവോ.
൪൭. ‘‘സ്വാഗതം വത മേ ആസി…പേ… കതം ബുദ്ധസ്സ സാസനം.
൪൮. ‘‘പടിസമ്ഭിദാ ചതസ്സോ…പേ… കതം ബുദ്ധസ്സ സാസനം’’.
ഇത്ഥം സുദം ആയസ്മാ ഏകഛത്തിയോ ഥേരോ ഇമാ ഗാഥായോ
അഭാസിത്ഥാതി.
ഏകഛത്തിയത്ഥേരസ്സാപദാനം സത്തമം.
൮. ജാതിപുപ്ഫിയത്ഥേരഅപദാനം
൪൯. ‘‘പരിനിബ്ബുതേ ഭഗവതി, പദുമുത്തരേ മഹായസേ;
പുപ്ഫവടംസകേ കത്വാ [പുപ്ഫചങ്കോടകേ ഗഹേത്വാ (സ്യാ.)], സരീരമഭിരോപയിം.
൫൦. ‘‘തത്ഥ ചിത്തം പസാദേത്വാ, നിമ്മാനം അഗമാസഹം;
ദേവലോകഗതോ സന്തോ, പുഞ്ഞകമ്മം സരാമഹം.
൫൧. ‘‘അമ്ബരാ പുപ്ഫവസ്സോ മേ, സബ്ബകാലം പവസ്സതി;
സംസരാമി മനുസ്സേ ചേ [വേ (സ്യാ.)], രാജാ ഹോമി മഹായസോ.
൫൨. ‘‘തഹിം കുസുമവസ്സോ മേ, അഭിവസ്സതി സബ്ബദാ;
തസ്സേവ [കായേസു (സ്യാ.), കായേവ (പീ.)] പുപ്ഫപൂജായ, വാഹസാ സബ്ബദസ്സിനോ.
൫൩. ‘‘അയം പച്ഛിമകോ മയ്ഹം, ചരിമോ വത്തതേ ഭവോ;
അജ്ജാപി പുപ്ഫവസ്സോ മേ, അഭിവസ്സതി സബ്ബദാ.
൫൪. ‘‘സതസഹസ്സിതോ കപ്പേ, യം പുപ്ഫമഭിരോപയിം;
ദുഗ്ഗതിം നാഭിജാനാമി, ദേഹപൂജായിദം ഫലം.
൫൫. ‘‘കിലേസാ ഝാപിതാ മയ്ഹം…പേ… വിഹരാമി അനാസവോ.
൫൬. ‘‘സ്വാഗതം വത മേ ആസി…പേ… കതം ബുദ്ധസ്സ സാസനം.
൫൭. ‘‘പടിസമ്ഭിദാ ചതസ്സോ…പേ… കതം ബുദ്ധസ്സ സാസനം’’.
ഇത്ഥം സുദം ആയസ്മാ ജാതിപുപ്ഫിയോ ഥേരോ ഇമാ ഗാഥായോ
അഭാസിത്ഥാതി.
ജാതിപുപ്ഫിയത്ഥേരസ്സാപദാനം അട്ഠമം.
൯. പട്ടിപുപ്ഫിയത്ഥേരഅപദാനം
൫൮. ‘‘നീഹരന്തേ സരീരമ്ഹി, വജ്ജമാനാസു ഭേരിസു;
പസന്നചിത്തോ സുമനോ, പട്ടിപുപ്ഫമപൂജയിം [സത്തി… (സ്യാ. പീ.)].
൫൯. ‘‘സതസഹസ്സിതോ കപ്പേ, യം പുപ്ഫമഭിപൂജയിം;
ദുഗ്ഗതിം നാഭിജാനാമി, ദേഹപൂജായിദം ഫലം.
൬൦. ‘‘കിലേസാ ഝാപിതാ മയ്ഹം…പേ… വിഹരാമി അനാസവോ.
൬൧. ‘‘സ്വാഗതം വത മേ ആസി…പേ… കതം ബുദ്ധസ്സ സാസനം.
൬൨. ‘‘പടിസമ്ഭിദാ ചതസ്സോ…പേ… കതം ബുദ്ധസ്സ സാസനം’’.
ഇത്ഥം സുദം ആയസ്മാ പട്ടിപുപ്ഫിയോ [സത്തിപണ്ണിയോ (സ്യാ. പീ.)] ഥേരോ ഇമാ ഗാഥായോ
അഭാസിത്ഥാതി.
പട്ടിപുപ്ഫിയത്ഥേരസ്സാപദാനം നവമം.
൧൦. ഗന്ധപൂജകത്ഥേരഅപദാനം
൬൩. ‘‘ചിതാസു കുരുമാനാസു [ചിത്തേസു കയിരമാനേസു (സീ.)], നാനാഗന്ധേ സമാഹടേ;
പസന്നചിത്തോ സുമനോ, ഗന്ധമുട്ഠിമപൂജയിം.
൬൪. ‘‘സതസഹസ്സിതോ കപ്പേ, ചിതകം യമപൂജയിം;
ദുഗ്ഗതിം നാഭിജാനാമി, ചിതപൂജായിദം ഫലം.
൬൫. ‘‘കിലേസാ ഝാപിതാ മയ്ഹം…പേ… വിഹരാമി അനാസവോ.
൬൬. ‘‘സ്വാഗതം വത മേ ആസി…പേ… കതം ബുദ്ധസ്സ സാസനം.
൬൭. ‘‘പടിസമ്ഭിദാ ചതസ്സോ…പേ… കതം ബുദ്ധസ്സ സാസനം’’.
ഇത്ഥം സുദം ആയസ്മാ ഗന്ധപൂജകോ ഥേരോ ഇമാ ഗാഥായോ
അഭാസിത്ഥാതി.
ഗന്ധപൂജകത്ഥേരസ്സാപദാനം ദസമം.
ജഗതിദായകവഗ്ഗോ ഛചത്താലീസമോ.