൮. തോദേയ്യത്ഥേരഅപദാനം

൨൨൪. ‘‘രാജാ അജിതഞ്ജയോ [രാജാസി വിജയോ (സീ. അട്ഠ.), രാജാ വിജിതജയോ (സ്യാ.)] നാമ, കേതുമതീപുരുത്തമേ;

സൂരോ വിക്കമസമ്പന്നോ, പുരമജ്ഝാവസീ തദാ.

൨൨൫. ‘‘തസ്സ രഞ്ഞോ പമത്തസ്സ, അടവിയോ സമുട്ഠഹും;

ഓതാരാ [ഉത്തരാ (സ്യാ.), ഓചരാ (പീ.)] തുണ്ഡികാ ചേവ, രട്ഠം വിദ്ധംസയും തദാ.

൨൨൬. ‘‘പച്ചന്തേ കുപിതേ ഖിപ്പം, സന്നിപാതേസിരിന്ദമോ;

ഭടേ ചേവ ബലത്ഥേ ച, അരിം നിഗ്ഗാഹയി തദാ.

൨൨൭. ‘‘ഹത്ഥാരോഹാ അനീകട്ഠാ, സൂരാ ച ചമ്മയോധിനോ;

ധനുഗ്ഗഹാ ച ഉഗ്ഗാ ച, സബ്ബേ സന്നിപതും തദാ.

൨൨൮. ‘‘ആളാരികാ ച കപ്പകാ, ന്ഹാപകാ മാലകാരകാ;

സൂരാ വിജിതസങ്ഗാമാ, സബ്ബേ സന്നിപതും തദാ.

൨൨൯. ‘‘ഖഗ്ഗഹത്ഥാ ച പുരിസാ, ചാപഹത്ഥാ ച വമ്മിനോ;

ലുദ്ദാ വിജിതസങ്ഗാമാ, സബ്ബേ സന്നിപതും തദാ.

൨൩൦. ‘‘തിധാപഭിന്നാ മാതങ്ഗാ, കുഞ്ജരാ സട്ഠിഹായനാ;

സുവണ്ണകച്ഛാലങ്കാരാ, സബ്ബേ സന്നിപതും തദാ.

൨൩൧. ‘‘ഖമാ സീതസ്സ ഉണ്ഹസ്സ, ഉക്കാരുഹരണസ്സ ച;

യോധാജീവാ കതകമ്മാ, സബ്ബേ സന്നിപതും തദാ.

൨൩൨. ‘‘സങ്ഖസദ്ദം ഭേരിസദ്ദം, അഥോ ഉതുജ [ഉദ്ധവ (സീ.), ഉദ്ദട (സ്യാ.)] സദ്ദകം;

ഏതേഹി തേ ഹാസയന്താ, സബ്ബേ സന്നിപതും തദാ.

൨൩൩. ‘‘തിസൂലകോന്തിമന്തേഹി [തിസൂലകോന്തമന്തേഹി (സീ.), കവചേഹി തോമരേഹി (സീ.), ധനൂഹി തോമരേഹി (സ്യാ.)] ച;

കോട്ടേന്താനം നിപാതേന്താ [കോട്ടയന്താ നിവത്തേന്താ (സ്യാ.)], സബ്ബേ സന്നിപതും തദാ.

൨൩൪. ‘‘കിമേവാതിനിസാമേത്വാ [കവചാനിവാസേത്വാ (സ്യാ.)], സരാജാ അജിതഞ്ജയോ [അജിനം ജിനോ (സീ.), അജിതഞ്ജിനോ (സ്യാ.)];

സട്ഠി പാണസഹസ്സാനി, സൂലേ ഉത്താസയിം തദാ.

൨൩൫. ‘‘സദ്ദം മാനുസകാകംസു, അഹോ രാജാ അധമ്മികോ;

നിരയേ പച്ചമാനസ്സ, കദാ അന്തോ ഭവിസ്സതി.

൨൩൬. ‘‘സയനേഹം തുവട്ടേന്തോ, പസ്സാമി നിരയേ തദാ;

ന സുപാമി ദിവാരത്തിം, സൂലേന തജ്ജയന്തി മം.

൨൩൭. ‘‘കിം പമാദേന രജ്ജേന, വാഹനേന ബലേന ച;

ന തേ പഹോന്തി ധാരേതും, താപയന്തി [താസയന്തി (സീ. സ്യാ.)] മമം സദാ.

൨൩൮. ‘‘കിം മേ പുത്തേഹി ദാരേഹി, രജ്ജേന സകലേന ച;

യംനൂന പബ്ബജേയ്യാഹം, ഗതിമഗ്ഗം വിസോധയേ.

൨൩൯. ‘‘സട്ഠി നാഗസഹസ്സാനി, സബ്ബാലങ്കാരഭൂസിതേ;

സുവണ്ണകച്ഛേ മാതങ്ഗേ, ഹേമകപ്പനവാസസേ.

൨൪൦. ‘‘ആരൂള്ഹേ ഗാമണീയേഹി, തോമരങ്കുസപാണിഭി;

സങ്ഗാമാവചരേ ഠാനേ, അനപേക്ഖോ വിഹായഹം;

സകകമ്മേന സന്തത്തോ, നിക്ഖമിം അനഗാരിയം.

൨൪൧. ‘‘സട്ഠി അസ്സസഹസ്സാനി, സബ്ബാലങ്കാരഭൂസിതേ;

ആജാനീയേവ ജാതിയാ, സിന്ധവേ സീഘവാഹനേ.

൨൪൨. ‘‘ആരൂള്ഹേ ഗാമണീയേഹി, ചാപഹത്ഥേഹി വമ്മിഭി;

പഹാരേത്വാന [പഹായിത്വാന (സീ. പീ.), ഛഡ്ഡയിത്വാന (സ്യാ.)] തേ സബ്ബേ, നിക്ഖമിം അനഗാരിയം.

൨൪൩. ‘‘സട്ഠി രഥസഹസ്സാനി, സബ്ബാലങ്കാരഭൂസിതേ;

ദീപേ അഥോപി വേയഗ്ഘേ, സന്നദ്ധേ ഉസ്സിതദ്ധജേ;

തേ സബ്ബേ പരിഹാരേത്വാ [പരിവജ്ജേത്വാ (സ്യാ.), പരിഹായിത്വാ (പീ.)], പബ്ബജിം അനഗാരിയം.

൨൪൪. ‘‘സട്ഠി ധേനുസഹസ്സാനി, സബ്ബാ കംസൂപധാരണാ;

തായോപി [ഗാവിയോ (സ്യാ.), ധേനുയോ (ക.)] ഛഡ്ഡയിത്വാന, പബ്ബജിം അനഗാരിയം.

൨൪൫. ‘‘സട്ഠി ഇത്ഥിസഹസ്സാനി, സബ്ബാലങ്കാരഭൂസിതാ;

വിചിത്തവത്ഥാഭരണാ, ആമുക്കമണികുണ്ഡലാ.

൨൪൬. ‘‘അളാരപമ്ഹാ ഹസുലാ, സുസഞ്ഞാ തനുമജ്ഝിമാ;

താ ഹിത്വാ കന്ദമാനായോ, പബ്ബജിം അനഗാരിയം.

൨൪൭. ‘‘സട്ഠി ഗാമസഹസ്സാനി, പരിപുണ്ണാനി സബ്ബസോ;

ഛഡ്ഡയിത്വാന തം രജ്ജം, പബ്ബജിം അനഗാരിയം.

൨൪൮. ‘‘നഗരാ നിക്ഖമിത്വാന, ഹിമവന്തമുപാഗമിം;

ഭാഗീരഥീനദീതീരേ, അസ്സമം മാപയിം അഹം.

൨൪൯. ‘‘പണ്ണസാലം കരിത്വാന, അഗ്യാഗാരം അകാസഹം;

ആരദ്ധവീരിയോ പഹിതത്തോ, വസാമി അസ്സമേ അഹം.

൨൫൦. ‘‘മണ്ഡപേ രുക്ഖമൂലേ വാ, സുഞ്ഞാഗാരേ ച ഝായതോ;

ന തു വിജ്ജതി താസോ മേ, ന പസ്സേ ഭയഭേരവം.

൨൫൧. ‘‘സുമേധോ നാമ സമ്ബുദ്ധോ, അഗ്ഗോ കാരുണികോ മുനി;

ഞാണാലോകേന ജോതന്തോ, ലോകേ ഉപ്പജ്ജി താവദേ.

൨൫൨. ‘‘മമ അസ്സമസാമന്താ, യക്ഖോ ആസി മഹിദ്ധികോ;

ബുദ്ധസേട്ഠമ്ഹി ഉപ്പന്നേ, ആരോചേസി മമം തദാ.

൨൫൩. ‘‘ബുദ്ധോ ലോകേ സമുപ്പന്നോ, സുമേധോ നാമ ചക്ഖുമാ;

താരേതി ജനതം സബ്ബം, തമ്പി സോ താരയിസ്സതി.

൨൫൪. ‘‘യക്ഖസ്സ വചനം സുത്വാ, സംവിഗ്ഗോ ആസി താവദേ;

ബുദ്ധോ ബുദ്ധോതി ചിന്തേന്തോ, അസ്സമം പടിസാമയിം.

൨൫൫. ‘‘അഗ്ഗിദാരുഞ്ച ഛഡ്ഡേത്വാ, സംസാമേത്വാന സന്ഥതം;

അസ്സമം അഭിവന്ദിത്വാ, നിക്ഖമിം വിപിനാ അഹം.

൨൫൬. ‘‘തതോ ചന്ദനമാദായ, ഗാമാ ഗാമം പുരാ പുരം;

ദേവദേവം ഗവേസന്തോ, ഉപഗച്ഛിം വിനായകം.

൨൫൭. ‘‘ഭഗവാ തമ്ഹി സമയേ, സുമേധോ ലോകനായകോ;

ചതുസച്ചം പകാസേന്തോ, ബോധേതി ജനതം ബഹും.

൨൫൮. ‘‘അഞ്ജലിം പഗ്ഗഹേത്വാന, സീസേ കത്വാന ചന്ദനം;

സമ്ബുദ്ധം അഭിവാദേത്വാ, ഇമാ ഗാഥാ അഭാസഹം.

൨൫൯. ‘‘‘വസ്സികേ പുപ്ഫമാനമ്ഹി, സന്തികേ ഉപവായതി;

ത്വം വീര ഗുണഗന്ധേന, ദിസാ സബ്ബാ പവായസി.

൨൬൦. ‘‘‘ചമ്പകേ നാഗവനികേ, അതിമുത്തകകേതകേ;

സാലേസു പുപ്ഫമാനേസു, അനുവാതം പവായതി.

൨൬൧. ‘‘‘തവ ഗന്ധം സുണിത്വാന, ഹിമവന്താ ഇധാഗമിം;

പൂജേമി തം മഹാവീര, ലോകജേട്ഠ മഹായസ’.

൨൬൨. ‘‘വരചന്ദനേനാനുലിമ്പിം, സുമേധം ലോകനായകം;

സകം ചിത്തം പസാദേത്വാ, തുണ്ഹീ അട്ഠാസി താവദേ.

൨൬൩. ‘‘സുമേധോ നാമ ഭഗവാ, ലോകജേട്ഠോ നരാസഭോ;

ഭിക്ഖുസങ്ഘേ നിസീദിത്വാ, ഇമാ ഗാഥാ അഭാസഥ.

൨൬൪. ‘‘‘യോ മേ ഗുണേ പകിത്തേസി, ചന്ദനഞ്ച അപൂജയി;

തമഹം കിത്തയിസ്സാമി, സുണാഥ മമ ഭാസതോ.

൨൬൫. ‘‘‘ആദേയ്യവാക്യവചനോ, ബ്രഹ്മാ ഉജു പതാപവാ;

പഞ്ചവീസതികപ്പാനി, സപ്പഭാസോ ഭവിസ്സതി.

൨൬൬. ‘‘‘ഛബ്ബീസതികപ്പസതേ, ദേവലോകേ രമിസ്സതി;

സഹസ്സക്ഖത്തും രാജാ ച, ചക്കവത്തീ ഭവിസ്സതി.

൨൬൭. ‘‘‘തേത്തിംസക്ഖത്തും ദേവിന്ദോ, ദേവരജ്ജം കരിസ്സതി;

പദേസരജ്ജം വിപുലം, ഗണനാതോ അസങ്ഖിയം.

൨൬൮. ‘‘‘തതോ ചുതോയം മനുജോ, മനുസ്സത്തം ഗമിസ്സതി;

പുഞ്ഞകമ്മേന സംയുത്തോ, ബ്രഹ്മബന്ധു ഭവിസ്സതി.

൨൬൯. ‘‘‘അജ്ഝായകോ മന്തധരോ, തിണ്ണം വേദാന പാരഗൂ;

തിലക്ഖണേന സമ്പന്നോ, ബാവരീ നാമ ബ്രാഹ്മണോ.

൨൭൦. ‘‘‘തസ്സ സിസ്സോ ഭവിത്വാന, ഹേസ്സതി മന്തപാരഗൂ;

ഉപഗന്ത്വാന സമ്ബുദ്ധം, ഗോതമം സക്യപുങ്ഗവം.

൨൭൧. ‘‘‘പുച്ഛിത്വാ നിപുണേ പഞ്ഹേ, ഭാവയിത്വാന അഞ്ജസം [ഹാസയിത്വാന മാനസം (സ്യാ.), ഭാവയിത്വാന സഞ്ചയം (ക.)];

സബ്ബാസവേ പരിഞ്ഞായ, വിഹരിസ്സതിനാസവോ’.

൨൭൨. ‘‘തിവിധഗ്ഗി നിബ്ബുതാ മയ്ഹം, ഭവാ സബ്ബേ സമൂഹതാ;

സബ്ബാസവേ പരിഞ്ഞായ, വിഹരാമി അനാസവോ.

൨൭൩. ‘‘കിലേസാ ഝാപിതാ മയ്ഹം…പേ… വിഹരാമി അനാസവോ.

൨൭൪. ‘‘സ്വാഗതം വത മേ ആസി…പേ… കതം ബുദ്ധസ്സ സാസനം.

൨൭൫. ‘‘പടിസമ്ഭിദാ ചതസ്സോ…പേ… കതം ബുദ്ധസ്സ സാസനം’’.

ഇത്ഥം സുദം ആയസ്മാ തോദേയ്യോ ഥേരോ ഇമാ ഗാഥായോ അഭാസിത്ഥാതി.

തോദേയ്യത്ഥേരസ്സാപദാനം അട്ഠമം.