൩൮. ബോധിവന്ദനവഗ്ഗോ

൧. ബോധിവന്ദകത്ഥേരഅപദാനം

൧. ‘‘പാടലിം ഹരിതം ദിസ്വാ, പാദപം ധരണീരുഹം;

ഏകംസം അഞ്ജലിം കത്വാ, അവന്ദിം പാടലിം അഹം.

൨. ‘‘അഞ്ജലിം പഗ്ഗഹേത്വാന, ഗരും കത്വാന മാനസം;

അന്തോസുദ്ധം ബഹിസുദ്ധം, സുവിമുത്തമനാസവം.

൩. ‘‘വിപസ്സിം ലോകമഹിതം, കരുണാഞാണസാഗരം;

സമ്മുഖാ വിയ സമ്ബുദ്ധം, അവന്ദിം പാടലിം അഹം.

൪. ‘‘ഏകനവുതിതോ കപ്പേ, യം ബോധിമഭിവന്ദഹം;

ദുഗ്ഗതിം നാഭിജാനാമി, വന്ദനായ ഇദം ഫലം.

൫. ‘‘പടിസമ്ഭിദാ ചതസ്സോ, വിമോക്ഖാപി ച അട്ഠിമേ;

ഛളഭിഞ്ഞാ സച്ഛികതാ, കതം ബുദ്ധസ്സ സാസനം’’.

ഇത്ഥം സുദം ആയസ്മാ ബോധിവന്ദകോ ഥേരോ ഇമാ ഗാഥായോ അഭാസിത്ഥാതി.

ബോധിവന്ദകത്ഥേരസ്സാപദാനം പഠമം.

൨. പാടലിപുപ്ഫിയത്ഥേരഅപദാനം

൬. ‘‘വിപസ്സീ നാമ ഭഗവാ, സയമ്ഭൂ അഗ്ഗപുഗ്ഗലോ;

പുരക്ഖതോ സസിസ്സേഹി, പാവിസി ബന്ധുമം ജിനോ.

൭. ‘‘തീണി പാടലിപുപ്ഫാനി, ഉച്ഛങ്ഗേ ഠപിതാനി മേ;

സീസം ന്ഹായിതുകാമോവ, നദീതിത്ഥം അഗച്ഛഹം.

൮. ‘‘നിക്ഖമ്മ ബന്ധുമതിയാ, അദ്ദസം ലോകനായകം;

ഇന്ദീവരംവ ജലിതം, ആദിത്തംവ ഹുതാസനം.

൯. ‘‘ബ്യഗ്ഘൂസഭംവ പവരം, അഭിജാതംവ കേസരിം;

ഗച്ഛന്തം സമണാനഗ്ഗം, ഭിക്ഖുസങ്ഘപുരക്ഖതം.

൧൦. ‘‘തസ്മിം പസന്നോ [സമണേ (ക.)] സുഗതേ, കിലേസമലധോവനേ;

ഗഹേത്വാ തീണി പുപ്ഫാനി, ബുദ്ധസേട്ഠം അപൂജയിം.

൧൧. ‘‘ഏകനവുതിതോ കപ്പേ, യം പുപ്ഫമഭിപൂജയിം;

ദുഗ്ഗതിം നാഭിജാനാമി, ബുദ്ധപൂജായിദം ഫലം.

൧൨. ‘‘പടിസമ്ഭിദാ ചതസ്സോ…പേ… കതം ബുദ്ധസ്സ സാസനം’’.

ഇത്ഥം സുദം ആയസ്മാ പാടലിപുപ്ഫിയോ ഥേരോ ഇമാ ഗാഥായോ അഭാസിത്ഥാതി.

പാടലിപുപ്ഫിയത്ഥേരസ്സാപദാനം ദുതിയം.

൩. തീണുപ്പലമാലിയത്ഥേരഅപദാനം

൧൩. ‘‘ചന്ദഭാഗാനദീതീരേ, അഹോസിം വാനരോ തദാ;

അദ്ദസം വിരജം ബുദ്ധം, നിസിന്നം പബ്ബതന്തരേ.

൧൪. ‘‘ഓഭാസേന്തം ദിസാ സബ്ബാ, സാലരാജംവ ഫുല്ലിതം;

ലക്ഖണബ്യഞ്ജനൂപേതം, ദിസ്വാനത്തമനോ അഹം.

൧൫. ‘‘ഉദഗ്ഗചിത്തോ സുമനോ, പീതിയാ ഹട്ഠമാനസോ;

തീണി ഉപ്പലപുപ്ഫാനി, മത്ഥകേ അഭിരോപയിം.

൧൬. ‘‘പൂജയിത്വാന പുപ്ഫാനി, ഫുസ്സസ്സാഹം മഹേസിനോ;

സഗാരവോ ഭവിത്വാന, പക്കാമിം ഉത്തരാമുഖോ.

൧൭. ‘‘ഗച്ഛന്തോ പടികുടികോ, വിപ്പസന്നേന ചേതസാ;

സേലന്തരേ പതിത്വാന, പാപുണിം ജീവിതക്ഖയം.

൧൮. ‘‘തേന കമ്മേന സുകതേന, ചേതനാപണിധീഹി ച;

ജഹിത്വാ പുരിമം ജാതിം, താവതിംസമഗച്ഛഹം.

൧൯. ‘‘സതാനം തീണിക്ഖത്തുഞ്ച, ദേവരജ്ജമകാരയിം;

സതാനം പഞ്ചക്ഖത്തുഞ്ച, ചക്കവത്തീ അഹോസഹം.

൨൦. ‘‘ദ്വേനവുതേ ഇതോ കപ്പേ, യം പുപ്ഫമഭിപൂജയിം;

ദുഗ്ഗതിം നാഭിജാനാമി, ബുദ്ധപൂജായിദം ഫലം.

൨൧. ‘‘പടിസമ്ഭിദാ ചതസ്സോ…പേ… കതം ബുദ്ധസ്സ സാസനം’’.

ഇത്ഥം സുദം ആയസ്മാ തീണുപ്പലമാലിയോ ഥേരോ ഇമാ ഗാഥായോ അഭാസിത്ഥാതി.

തീണുപ്പലമാലിയത്ഥേരസ്സാപദാനം തതിയം.

൪. പട്ടിപുപ്ഫിയത്ഥേരഅപദാനം

൨൨. ‘‘യദാ നിബ്ബായി സമ്ബുദ്ധോ, മഹേസീ പദുമുത്തരോ;

സമാഗമ്മ ജനാ സബ്ബേ, സരീരം നീഹരന്തി തേ.

൨൩. ‘‘നീഹരന്തേ സരീരമ്ഹി, വജ്ജമാനാസു ഭേരിസു;

പസന്നചിത്തോ സുമനോ, പട്ടിപുപ്ഫം അപൂജയിം.

൨൪. ‘‘സതസഹസ്സിതോ കപ്പേ, യം പുപ്ഫമഭിപൂജയിം;

ദുഗ്ഗതിം നാഭിജാനാമി, സരീരപൂജിതേ ഫലം.

൨൫. ‘‘കിലേസാ ഝാപിതാ മയ്ഹം, ഭവാ സബ്ബേ സമൂഹതാ;

നാഗോവ ബന്ധനം ഛേത്വാ, വിഹരാമി അനാസവോ.

൨൬. ‘‘സ്വാഗതം വത മേ ആസി, മമ ബുദ്ധസ്സ [ബുദ്ധസേട്ഠസ്സ (സീ.)] സന്തികേ;

തിസ്സോ വിജ്ജാ അനുപ്പത്താ, കതം ബുദ്ധസ്സ സാസനം.

൨൭. ‘‘പടിസമ്ഭിദാ ചതസ്സോ…പേ… കതം ബുദ്ധസ്സ സാസനം’’.

ഇത്ഥം സുദം ആയസ്മാ പട്ടിപുപ്ഫിയോ ഥേരോ ഇമാ ഗാഥായോ അഭാസിത്ഥാതി.

പട്ടിപുപ്ഫിയത്ഥേരസ്സാപദാനം ചതുത്ഥം.

൫. സത്തപണ്ണിയത്ഥേരഅപദാനം

൨൮. ‘‘സുമനോ നാമ സമ്ബുദ്ധോ, ഉപ്പജ്ജി ലോകനായകോ;

പസന്നചിത്തോ സുമനോ, സത്തപണ്ണിമപൂജയിം.

൨൯. ‘‘സതസഹസ്സിതോ കപ്പേ, സത്തപണ്ണിമപൂജയിം;

ദുഗ്ഗതിം നാഭിജാനാമി, സത്തപണ്ണിപൂജായിദം [സത്തപണ്ണിസ്സിദം (സീ.)] ഫലം.

൩൦. ‘‘കിലേസാ ഝാപിതാ മയ്ഹം…പേ… വിഹരാമി അനാസവോ.

൩൧. ‘‘സ്വാഗതം വത മേ ആസി…പേ… കതം ബുദ്ധസ്സ സാസനം.

൩൨. ‘‘പടിസമ്ഭിദാ ചതസ്സോ…പേ… കതം ബുദ്ധസ്സ സാസനം’’.

ഇത്ഥം സുദം ആയസ്മാ സത്തപണ്ണിയോ ഥേരോ ഇമാ ഗാഥായോ അഭാസിത്ഥാതി.

സത്തപണ്ണിയത്ഥേരസ്സാപദാനം പഞ്ചമം.

൬. ഗന്ധമുട്ഠിയത്ഥേരഅപദാനം

൩൩. [ഇധ ഗാഥാദ്ധം ഊനം വിയ ദിസ്സതി] ‘‘ചിതകേ കരീയമാനേ, നാനാഗന്ധേ സമാഹതേ;

പസന്നചിത്തോ സുമനോ, ഗന്ധമുട്ഠിമപൂജയിം.

൩൪. ‘‘സതസഹസ്സിതോ കപ്പേ, ചിതകം യം അപൂജയിം;

ദുഗ്ഗതിം നാഭിജാനാമി, ചിതപൂജായിദം ഫലം.

൩൫. ‘‘കിലേസാ ഝാപിതാ മയ്ഹം…പേ… വിഹരാമി അനാസവോ.

൩൬. ‘‘സ്വാഗതം വത മേ ആസി…പേ… കതം ബുദ്ധസ്സ സാസനം.

൩൭. ‘‘പടിസമ്ഭിദാ ചതസ്സോ…പേ… കതം ബുദ്ധസ്സ സാസനം’’.

ഇത്ഥം സുദം ആയസ്മാ ഗന്ധമുട്ഠിയോ ഥേരോ ഇമാ ഗാഥായോ അഭാസിത്ഥാതി.

ഗന്ധമുട്ഠിയത്ഥേരസ്സാപദാനം ഛട്ഠം.

൭. ചിതകപൂജകത്ഥേരഅപദാനം

൩൮. ‘‘പരിനിബ്ബുതേ ഭഗവതി, ജലജുത്തമനാമകേ;

ആരോപിതമ്ഹി ചിതകേ, സാലപുപ്ഫമപൂജയിം.

൩൯. ‘‘സതസഹസ്സിതോ കപ്പേ, യം പുപ്ഫമഭിപൂജയിം;

ദുഗ്ഗതിം നാഭിജാനാമി, ചിതപൂജായിദം ഫലം.

൪൦. ‘‘കിലേസാ ഝാപിതാ മയ്ഹം…പേ… വിഹരാമി അനാസവോ.

൪൧. ‘‘സ്വാഗതം വത മേ ആസി…പേ… കതം ബുദ്ധസ്സ സാസനം.

൪൨. ‘‘പടിസമ്ഭിദാ ചതസ്സോ…പേ… കതം ബുദ്ധസ്സ സാസനം’’.

ഇത്ഥം സുദം ആയസ്മാ ചിതകപൂജകോ ഥേരോ ഇമാ ഗാഥായോ അഭാസിത്ഥാതി.

ചിതകപൂജകത്ഥേരസ്സാപദാനം സത്തമം.

൮. സുമനതാലവണ്ടിയത്ഥേരഅപദാനം

൪൩. ‘‘സിദ്ധത്ഥസ്സ ഭഗവതോ, താലവണ്ടമദാസഹം;

സുമനേഹി പടിച്ഛന്നം, ധാരയാമി മഹാരഹം.

൪൪. ‘‘ചതുന്നവുതിതോ കപ്പേ, താലവണ്ടമദാസഹം;

ദുഗ്ഗതിം നാഭിജാനാമി, താലവണ്ടസ്സിദം ഫലം.

൪൫. ‘‘കിലേസാ ഝാപിതാ മയ്ഹം…പേ… വിഹരാമി അനാസവോ.

൪൬. ‘‘സ്വാഗതം വത മേ ആസി…പേ… കതം ബുദ്ധസ്സ സാസനം.

൪൭. ‘‘പടിസമ്ഭിദാ ചതസ്സോ…പേ… കതം ബുദ്ധസ്സ സാസനം’’.

ഇത്ഥം സുദം ആയസ്മാ സുമനതാലവണ്ടിയോ ഥേരോ ഇമാ ഗാഥായോ അഭാസിത്ഥാതി.

സുമനതാലവണ്ടിയത്ഥേരസ്സാപദാനം അട്ഠമം.

൯. സുമനദാമിയത്ഥേരഅപദാനം

൪൮. ‘‘സിദ്ധത്ഥസ്സ ഭഗവതോ, ന്ഹാതകസ്സ തപസ്സിനോ;

കത്വാന സുമനദാമം, ധാരയിം പുരതോ ഠിതോ.

൪൯. ‘‘ചതുന്നവുതിതോ കപ്പേ, യം ദാമം ധാരയിം തദാ;

ദുഗ്ഗതിം നാഭിജാനാമി, സുമനധാരണേ ഫലം.

൫൦. ‘‘കിലേസാ ഝാപിതാ മയ്ഹം…പേ… വിഹരാമി അനാസവോ.

൫൧. ‘‘സ്വാഗതം വത മേ ആസി…പേ… കതം ബുദ്ധസ്സ സാസനം.

൫൨. ‘‘പടിസമ്ഭിദാ ചതസ്സോ…പേ… കതം ബുദ്ധസ്സ സാസനം’’.

ഇത്ഥം സുദം ആയസ്മാ സുമനദാമിയോ ഥേരോ ഇമാ ഗാഥായോ അഭാസിത്ഥാതി.

സുമനദാമിയത്ഥേരസ്സാപദാനം നവമം.

൧൦. കാസുമാരിഫലദായകത്ഥേരഅപദാനം

൫൩. ‘‘കണികാരംവ ജോതന്തം, നിസിന്നം പബ്ബതന്തരേ;

അദ്ദസം വിരജം ബുദ്ധം, ലോകജേട്ഠം നരാസഭം.

൫൪. ‘‘പസന്നചിത്തോ സുമനോ, സിരേ കത്വാന അഞ്ജലിം;

കാസുമാരിഫലം ഗയ്ഹ, ബുദ്ധസേട്ഠസ്സദാസഹം.

൫൫. ‘‘ഏകത്തിംസേ ഇതോ കപ്പേ, യം ഫലമദദിം അഹം;

ദുഗ്ഗതിം നാഭിജാനാമി, ഫലദാനസ്സിദം ഫലം.

൫൬. ‘‘കിലേസാ ഝാപിതാ മയ്ഹം…പേ… വിഹരാമി അനാസവോ.

൫൭. ‘‘സ്വാഗതം വത മേ ആസി…പേ… കതം ബുദ്ധസ്സ സാസനം.

൫൮. ‘‘പടിസമ്ഭിദാ ചതസ്സോ…പേ… കതം ബുദ്ധസ്സ സാസനം’’.

ഇത്ഥം സുദം ആയസ്മാ കാസുമാരിഫലദായകോ ഥേരോ ഇമാ ഗാഥായോ അഭാസിത്ഥാതി.

കാസുമാരിഫലദായകത്ഥേരസ്സാപദാനം ദസമം.

ബോധിവന്ദനവഗ്ഗോ അട്ഠതിംസതിമോ.