൨൧. കണികാരപുപ്ഫിയവഗ്ഗോ

൧. കണികാരപുപ്ഫിയത്ഥേരഅപദാനം

൧. ‘‘കണികാരം പുപ്ഫിതം ദിസ്വാ, ഓചിനിത്വാനഹം തദാ;

തിസ്സസ്സ അഭിരോപേസിം, ഓഘതിണ്ണസ്സ താദിനോ.

൨. ‘‘ദ്വേനവുതേ ഇതോ കപ്പേ, യം പുപ്ഫമഭിരോപയിം;

ദുഗ്ഗതിം നാഭിജാനാമി, ബുദ്ധപൂജായിദം ഫലം.

൩. ‘‘പഞ്ചത്തിംസേ ഇതോ കപ്പേ, അരുണപാണീതി വിസ്സുതോ;

സത്തരതനസമ്പന്നോ, ചക്കവത്തീ മഹബ്ബലോ.

൪. ‘‘പടിസമ്ഭിദാ ചതസ്സോ, വിമോക്ഖാപി ച അട്ഠിമേ;

ഛളഭിഞ്ഞാ സച്ഛികതാ, കതം ബുദ്ധസ്സ സാസനം’’.

ഇത്ഥം സുദം ആയസ്മാ കണികാരപുപ്ഫിയോ ഥേരോ ഇമാ ഗാഥായോ അഭാസിത്ഥാതി.

കണികാരപുപ്ഫിയത്ഥേരസ്സാപദാനം പഠമം.

൨. മിനേലപുപ്ഫിയത്ഥേരഅപദാനം

൫. ‘‘സുവണ്ണവണ്ണോ ഭഗവാ, സതരംസീ പതാപവാ;

ചങ്കമനം സമാരൂള്ഹോ, മേത്തചിത്തോ സിഖീസഭോ.

൬. ‘‘പസന്നചിത്തോ സുമനോ, വന്ദിത്വാ [ഥോമേത്വാ (സ്യാ.)] ഞാണമുത്തമം;

മിനേലപുപ്ഫം പഗ്ഗയ്ഹ, ബുദ്ധസ്സ അഭിരോപയിം.

൭. ‘‘ഏകത്തിംസേ ഇതോ കപ്പേ, യം പുപ്ഫമഭിപൂജയിം;

ദുഗ്ഗതിം നാഭിജാനാമി, ബുദ്ധപൂജായിദം ഫലം.

൮. ‘‘ഏകൂനതിംസകപ്പമ്ഹി, സുമേഘഘനനാമകോ;

സത്തരതനസമ്പന്നോ, ചക്കവത്തീ മഹബ്ബലോ.

൯. ‘‘പടിസമ്ഭിദാ ചതസ്സോ…പേ… കതം ബുദ്ധസ്സ സാസനം’’.

ഇത്ഥം സുദം ആയസ്മാ മിനേലപുപ്ഫിയോ ഥേരോ ഇമാ ഗാഥായോ അഭാസിത്ഥാതി.

മിനേലപുപ്ഫിയത്ഥേരസ്സാപദാനം ദുതിയം.

൩. കിങ്കണിപുപ്ഫിയത്ഥേരഅപദാനം

൧൦. ‘‘കഞ്ചനഗ്ഘിയസങ്കാസോ, സബ്ബഞ്ഞൂ ലോകനായകോ;

ഓദകം ദഹമോഗ്ഗയ്ഹ, സിനായി ലോകനായകോ.

൧൧. ‘‘പഗ്ഗയ്ഹ കിങ്കണിം [കിങ്കിണിം (സീ.)] പുപ്ഫം, വിപസ്സിസ്സാഭിരോപയിം;

ഉദഗ്ഗചിത്തോ സുമനോ, ദ്വിപദിന്ദസ്സ താദിനോ.

൧൨. ‘‘ഏകനവുതിതോ കപ്പേ, യം പുപ്ഫമഭിരോപയിം;

ദുഗ്ഗതിം നാഭിജാനാമി, ബുദ്ധപൂജായിദം ഫലം.

൧൩. ‘‘സത്തവീസതികപ്പമ്ഹി, രാജാ ഭീമരഥോ അഹു;

സത്തരതനസമ്പന്നോ, ചക്കവത്തീ മഹബ്ബലോ.

൧൪. ‘‘പടിസമ്ഭിദാ ചതസ്സോ…പേ… കതം ബുദ്ധസ്സ സാസനം’’.

ഇത്ഥം സുദം ആയസ്മാ കിങ്കണിപുപ്ഫിയോ [കിങ്കിണികപുപ്ഫിയോ (സീ.)] ഥേരോ ഇമാ ഗാഥായോ അഭാസിത്ഥാതി.

കിങ്കണിപുപ്ഫിയത്ഥേരസ്സാപദാനം തതിയം.

൪. തരണിയത്ഥേരഅപദാനം

൧൫. ‘‘അത്ഥദസ്സീ തു ഭഗവാ, ദ്വിപദിന്ദോ നരാസഭോ;

പുരക്ഖതോ സാവകേഹി, ഗങ്ഗാതീരമുപാഗമി.

൧൬. ‘‘സമതിത്തി കാകപേയ്യാ, ഗങ്ഗാ ആസി ദുരുത്തരാ;

ഉത്താരയിം ഭിക്ഖുസങ്ഘം, ബുദ്ധഞ്ച ദ്വിപദുത്തമം.

൧൭. ‘‘അട്ഠാരസേ കപ്പസതേ, യം കമ്മമകരിം തദാ;

ദുഗ്ഗതിം നാഭിജാനാമി, തരണായ ഇദം ഫലം.

൧൮. ‘‘തേരസേതോ കപ്പസതേ, പഞ്ച സബ്ബോഭവാ [സബ്ഭോഗവാ (സീ.)] അഹും;

സത്തരതനസമ്പന്നാ, ചക്കവത്തീ മഹബ്ബലാ.

൧൯. ‘‘പച്ഛിമേ ച ഭവേ അസ്മിം, ജാതോഹം ബ്രാഹ്മണേ കുലേ;

സദ്ധിം തീഹി സഹായേഹി, പബ്ബജിം സത്ഥു സാസനേ.

൨൦. ‘‘പടിസമ്ഭിദാ ചതസ്സോ…പേ… കതം ബുദ്ധസ്സ സാസനം’’.

ഇത്ഥം സുദം ആയസ്മാ തരണിയോ ഥേരോ ഇമാ ഗാഥായോ അഭാസിത്ഥാതി;

തരണിയത്ഥേരസ്സാപദാനം ചതുത്ഥം.

൫. നിഗ്ഗുണ്ഡിപുപ്ഫിയത്ഥേരഅപദാനം

൨൧. ‘‘വിപസ്സിസ്സ ഭഗവതോ, ആസിമാരാമികോ അഹം;

നിഗ്ഗുണ്ഡിപുപ്ഫം പഗ്ഗയ്ഹ, ബുദ്ധസ്സ അഭിരോപയിം.

൨൨. ‘‘ഏകനവുതിതോ കപ്പേ, യം പുപ്ഫമഭിപൂജയിം;

ദുഗ്ഗതിം നാഭിജാനാമി, ബുദ്ധപൂജായിദം ഫലം.

൨൩. ‘‘പഞ്ചവീസേ [പഞ്ചതിംസേ (സീ. സ്യാ.)] ഇതോ കപ്പേ, ഏകോ ആസിം ജനാധിപോ;

മഹാപതാപനാമേന, ചക്കവത്തീ മഹബ്ബലോ.

൨൪. ‘‘പടിസമ്ഭിദാ ചതസ്സോ…പേ… കതം ബുദ്ധസ്സ സാസനം’’.

ഇത്ഥം സുദം ആയസ്മാ നിഗ്ഗുണ്ഡിപുപ്ഫിയോ ഥേരോ ഇമാ ഗാഥായോ അഭാസിത്ഥാതി.

നിഗ്ഗുണ്ഡിപുപ്ഫിയത്ഥേരസ്സാപദാനം പഞ്ചമം.

൬. ഉദകദായകത്ഥേരഅപദാനം

൨൫. ‘‘ഭുഞ്ജന്തം സമണം ദിസ്വാ, വിപ്പസന്നമനാവിലം;

ഘടേനോദകമാദായ, സിദ്ധത്ഥസ്സ അദാസഹം.

൨൬. ‘‘നിമ്മലോ ഹോമഹം അജ്ജ, വിമലോ ഖീണസംസയോ;

ഭവേ നിബ്ബത്തമാനമ്ഹി, ഫലം നിബ്ബത്തതേ മമ [സുഭം (സീ.)].

൨൭. ‘‘ചതുന്നവുതിതോ കപ്പേ, ഉദകം യമദാസഹം [യം തദാ അദം (സീ.), അദദിം തദാ (സ്യാ.)];

ദുഗ്ഗതിം നാഭിജാനാമി, ദകദാനസ്സിദം ഫലം.

൨൮. ‘‘ഏകസട്ഠിമ്ഹിതോ കപ്പേ, ഏകോവ വിമലോ അഹു;

സത്തരതനസമ്പന്നോ, ചക്കവത്തീ മഹബ്ബലോ.

൨൯. ‘‘പടിസമ്ഭിദാ ചതസ്സോ…പേ… കതം ബുദ്ധസ്സ സാസനം’’.

ഇത്ഥം സുദം ആയസ്മാ ഉദകദായകോ ഥേരോ ഇമാ ഗാഥായോ അഭാസിത്ഥാതി.

ഉദകദായകത്ഥേരസ്സാപദാനം ഛട്ഠം.

൭. സലലമാലിയത്ഥേരഅപദാനം

൩൦. ‘‘കണികാരംവ ജോതന്തം, നിസിന്നം പബ്ബതന്തരേ;

ഓഭാസേന്തം ദിസാ സബ്ബാ, സിദ്ധത്ഥം നരസാരഥിം.

൩൧. ‘‘ധനും അദ്വേജ്ഝം കത്വാന, ഉസും സന്നയ്ഹഹം തദാ;

പുപ്ഫം സവണ്ടം ഛേത്വാന, ബുദ്ധസ്സ അഭിരോപയിം.

൩൨. ‘‘ചതുന്നവുതിതോ കപ്പേ, യം പുപ്ഫമഭിരോപയിം;

ദുഗ്ഗതിം നാഭിജാനാമി, ബുദ്ധപൂജായിദം ഫലം.

൩൩. ‘‘ഏകപഞ്ഞാസിതോ കപ്പേ, ഏകോ ആസിം ജുതിന്ധരോ;

സത്തരതനസമ്പന്നോ, ചക്കവത്തീ മഹബ്ബലോ.

൩൪. ‘‘പടിസമ്ഭിദാ ചതസ്സോ…പേ… കതം ബുദ്ധസ്സ സാസനം’’.

ഇത്ഥം സുദം ആയസ്മാ സലലമാലിയോ ഥേരോ ഇമാ ഗാഥായോ അഭാസിത്ഥാതി.

സലലമാലിയത്ഥേരസ്സാപദാനം സത്തമം.

൮. കോരണ്ഡപുപ്ഫിയത്ഥേരഅപദാനം

൩൫. ‘‘അക്കന്തഞ്ച പദം ദിസ്വാ, ചക്കാലങ്കാരഭൂസിതം;

പദേനാനുപദം യന്തോ, വിപസ്സിസ്സ മഹേസിനോ.

൩൬. ‘‘കോരണ്ഡം പുപ്ഫിതം ദിസ്വാ, സമൂലം പൂജിതം മയാ;

ഹട്ഠോ ഹട്ഠേന ചിത്തേന, അവന്ദിം പദമുത്തമം.

൩൭. ‘‘ഏകനവുതിതോ കപ്പേ, യം പുപ്ഫമഭിപൂജയിം;

ദുഗ്ഗതിം നാഭിജാനാമി, ബുദ്ധപൂജായിദം ഫലം.

൩൮. ‘‘സത്തപഞ്ഞാസകപ്പമ്ഹി, ഏകോ വീതമലോ അഹും;

സത്തരതനസമ്പന്നോ, ചക്കവത്തീ മഹബ്ബലോ.

൩൯. ‘‘പടിസമ്ഭിദാ ചതസ്സോ…പേ… കതം ബുദ്ധസ്സ സാസനം’’.

ഇത്ഥം സുദം ആയസ്മാ കോരണ്ഡപുപ്ഫിയോ ഥേരോ ഇമാ ഗാഥായോ അഭാസിത്ഥാതി.

കോരണ്ഡപുപ്ഫിയത്ഥേരസ്സാപദാനം അട്ഠമം.

൯. ആധാരദായകത്ഥേരഅപദാനം

൪൦. ‘‘ആധാരകം മയാ ദിന്നം, സിഖിനോ ലോകബന്ധുനോ;

ധാരേമി പഥവിം സബ്ബം, കേവലം വസുധം ഇമം.

൪൧. ‘‘കിലേസാ ഝാപിതാ മയ്ഹം, ഭവാ സബ്ബേ സമൂഹതാ;

ധാരേമി അന്തിമം ദേഹം, സമ്മാസമ്ബുദ്ധസാസനേ.

൪൨. ‘‘സത്തവീസേ ഇതോ കപ്പേ, അഹേസും ചതുരോ ജനാ;

സമന്തവരണാ നാമ, ചക്കവത്തീ മഹബ്ബലാ.

൪൩. ‘‘പടിസമ്ഭിദാ ചതസ്സോ…പേ… കതം ബുദ്ധസ്സ സാസനം’’.

ഇത്ഥം സുദം ആയസ്മാ ആധാരദായകോ [പരിയാദാനിയോ (ക.)] ഥേരോ ഇമാ ഗാഥായോ അഭാസിത്ഥാതി.

ആധാരദായകത്ഥേരസ്സാപദാനം നവമം.

൧൦. പാപനിവാരിയത്ഥേരഅപദാനം

൪൪. ‘‘തിസ്സസ്സ തു ഭഗവതോ, ദേവദേവസ്സ താദിനോ;

ഏകച്ഛത്തം മയാ ദിന്നം, വിപ്പസന്നേന ചേതസാ.

൪൫. ‘‘നിവുതം ഹോതി മേ പാപം, കുസലസ്സുപസമ്പദാ;

ആകാസേ ഛത്തം ധാരേന്തി, പുബ്ബകമ്മസ്സിദം ഫലം.

൪൬. ‘‘ചരിമം വത്തതേ മയ്ഹം, ഭവാ സബ്ബേ സമൂഹതാ;

ധാരേമി അന്തിമം ദേഹം, സമ്മാസമ്ബുദ്ധസാസനേ.

൪൭. ‘‘ദ്വേനവുതേ ഇതോ കപ്പേ, യം ഛത്തമദദിം തദാ;

ദുഗ്ഗതിം നാഭിജാനാമി, ഛത്തദാനസ്സിദം ഫലം.

൪൮. ‘‘ദ്വേസത്തതിമ്ഹിതോ കപ്പേ, അട്ഠാസിംസു ജനാധിപാ;

മഹാനിദാനനാമേന, രാജാനോ ചക്കവത്തിനോ.

൪൯. ‘‘പടിസമ്ഭിദാ ചതസ്സോ…പേ… കതം ബുദ്ധസ്സ സാസനം’’.

ഇത്ഥം സുദം ആയസ്മാ പാപനിവാരിയോ [വാതാതപനിവാരിയോ (സീ.)] ഥേരോ ഇമാ ഗാഥായോ അഭാസിത്ഥാതി;

പാപനിവാരിയത്ഥേരസ്സാപദാനം ദസമം.

കണികാരപുപ്ഫിയവഗ്ഗോ ഏകവീസതിമോ.