(൭-൮) കരചരണമുദുജാലതാലക്ഖണാനി

൨൧൦. ‘‘യമ്പി, ഭിക്ഖവേ, തഥാഗതോ പുരിമം ജാതിം പുരിമം ഭവം പുരിമം നികേതം പുബ്ബേ മനുസ്സഭൂതോ സമാനോ ചതൂഹി സങ്ഗഹവത്ഥൂഹി ജനം സങ്ഗാഹകോ അഹോസി – ദാനേന പേയ്യവജ്ജേന [പിയവാചേന (സ്യാ. ക.)] അത്ഥചരിയായ സമാനത്തതായ. സോ തസ്സ കമ്മസ്സ കടത്താ…പേ… സോ തതോ ചുതോ ഇത്ഥത്തം ആഗതോ സമാനോ ഇമാനി ദ്വേ മഹാപുരിസലക്ഖണാനി പടിലഭതി. മുദുതലുനഹത്ഥപാദോ ച ഹോതി ജാലഹത്ഥപാദോ ച.

‘‘സോ തേഹി ലക്ഖണേഹി സമന്നാഗതോ സചേ അഗാരം അജ്ഝാവസതി, രാജാ ഹോതി ചക്കവത്തീ…പേ… രാജാ സമാനോ കിം ലഭതി? സുസങ്ഗഹിതപരിജനോ ഹോതി, സുസങ്ഗഹിതാസ്സ ഹോന്തി ബ്രാഹ്മണഗഹപതികാ നേഗമജാനപദാ ഗണകമഹാമത്താ അനീകട്ഠാ ദോവാരികാ അമച്ചാ പാരിസജ്ജാ രാജാനോ ഭോഗിയാ കുമാരാ. രാജാ സമാനോ ഇദം ലഭതി… ബുദ്ധോ സമാനോ കിം ലഭതി? സുസങ്ഗഹിതപരിജനോ ഹോതി, സുസങ്ഗഹിതാസ്സ ഹോന്തി ഭിക്ഖൂ ഭിക്ഖുനിയോ ഉപാസകാ ഉപാസികായോ ദേവാ മനുസ്സാ അസുരാ നാഗാ ഗന്ധബ്ബാ. ബുദ്ധോ സമാനോ ഇദം ലഭതി’’. ഏതമത്ഥം ഭഗവാ അവോച.

൨൧൧. തത്ഥേതം വുച്ചതി –

‘‘ദാനമ്പി ചത്ഥചരിയതഞ്ച [ദാനമ്പി ച അത്ഥചരിയതമ്പി ച (സീ. പീ.)],

പിയവാദിതഞ്ച സമാനത്തതഞ്ച [പിയവദതഞ്ച സമാനഛന്ദതഞ്ച (സീ. പീ.)];

കരിയചരിയസുസങ്ഗഹം ബഹൂനം,

അനവമതേന ഗുണേന യാതി സഗ്ഗം.

‘‘ചവിയ പുനരിധാഗതോ സമാനോ,

കരചരണമുദുതഞ്ച ജാലിനോ ച;

അതിരുചിരസുവഗ്ഗുദസ്സനേയ്യം,

പടിലഭതി ദഹരോ സുസു കുമാരോ.

‘‘ഭവതി പരിജനസ്സവോ വിധേയ്യോ,

മഹിമം ആവസിതോ സുസങ്ഗഹിതോ;

പിയവദൂ ഹിതസുഖതം ജിഗീസമാനോ [ജിഗിം സമാനോ (സീ. സ്യാ. പീ.)],

അഭിരുചിതാനി ഗുണാനി ആചരതി.

‘‘യദി ച ജഹതി സബ്ബകാമഭോഗം,

കഥയതി ധമ്മകഥം ജിനോ ജനസ്സ;

വചനപടികരസ്സാഭിപ്പസന്നാ,

സുത്വാന ധമ്മാനുധമ്മമാചരന്തീ’’തി.