(൩൦) സീഹഹനുലക്ഖണം

൨൩൮. ‘‘യമ്പി, ഭിക്ഖവേ, തഥാഗതോ പുരിമം ജാതിം പുരിമം ഭവം പുരിമം നികേതം പുബ്ബേ മനുസ്സഭൂതോ സമാനോ സമ്ഫപ്പലാപം പഹായ സമ്ഫപ്പലാപാ പടിവിരതോ അഹോസി കാലവാദീ ഭൂതവാദീ അത്ഥവാദീ ധമ്മവാദീ വിനയവാദീ, നിധാനവതിം വാചം ഭാസിതാ അഹോസി കാലേന സാപദേസം പരിയന്തവതിം അത്ഥസംഹിതം. സോ തസ്സ കമ്മസ്സ കടത്താ…പേ… സോ തതോ ചുതോ ഇത്ഥത്തം ആഗതോ സമാനോ ഇമം മഹാപുരിസലക്ഖണം പടിലഭതി, സീഹഹനു ഹോതി.

‘‘സോ തേന ലക്ഖണേന സമന്നാഗതോ സചേ അഗാരം അജ്ഝാവസതി, രാജാ ഹോതി ചക്കവത്തീ…പേ… രാജാ സമാനോ കിം ലഭതി? അപ്പധംസിയോ ഹോതി കേനചി മനുസ്സഭൂതേന പച്ചത്ഥികേന പച്ചാമിത്തേന. രാജാ സമാനോ ഇദം ലഭതി… ബുദ്ധോ സമാനോ കിം ലഭതി? അപ്പധംസിയോ ഹോതി അബ്ഭന്തരേഹി വാ ബാഹിരേഹി വാ പച്ചത്ഥികേഹി പച്ചാമിത്തേഹി, രാഗേന വാ ദോസേന വാ മോഹേന വാ സമണേന വാ ബ്രാഹ്മണേന വാ ദേവേന വാ മാരേന വാ ബ്രഹ്മുനാ വാ കേനചി വാ ലോകസ്മിം. ബുദ്ധോ സമാനോ ഇദം ലഭതി’’. ഏതമത്ഥം ഭഗവാ അവോച.

൨൩൯. തത്ഥേതം വുച്ചതി –

‘‘ന സമ്ഫപ്പലാപം ന മുദ്ധതം [ബുദ്ധതന്തി (ക.)],

അവികിണ്ണവചനബ്യപ്പഥോ അഹോസി;

അഹിതമപി ച അപനുദി,

ഹിതമപി ച ബഹുജനസുഖഞ്ച അഭണി.

‘‘തം കത്വാ ഇതോ ചുതോ ദിവമുപപജ്ജി,

സുകതഫലവിപാകമനുഭോസി;

ചവിയ പുനരിധാഗതോ സമാനോ,

ദ്വിദുഗമവരതരഹനുത്തമലത്ഥ.

‘‘രാജാ ഹോതി സുദുപ്പധംസിയോ,

മനുജിന്ദോ മനുജാധിപതി മഹാനുഭാവോ;

തിദിവപുരവരസമോ ഭവതി,

സുരവരതരോരിവ ഇന്ദോ.

‘‘ഗന്ധബ്ബാസുരയക്ഖരക്ഖസേഭി [സുരസക്കരക്ഖസേഭി (സ്യാ.)],

സുരേഹി ന ഹി ഭവതി സുപ്പധംസിയോ;

തഥത്തോ യദി ഭവതി തഥാവിധോ,

ഇധ ദിസാ ച പടിദിസാ ച വിദിസാ ചാ’’തി.