(൨൬-൨൭) ചത്താലീസഅവിരളദന്തലക്ഖണാനി

൨൩൪. ‘‘യമ്പി, ഭിക്ഖവേ തഥാഗതോ പുരിമം ജാതിം പുരിമം ഭവം പുരിമം നികേതം പുബ്ബേ മനുസ്സഭൂതോ സമാനോ പിസുണം വാചം പഹായ പിസുണായ വാചായ പടിവിരതോ അഹോസി. ഇതോ സുത്വാ ന അമുത്ര അക്ഖാതാ ഇമേസം ഭേദായ, അമുത്ര വാ സുത്വാ ന ഇമേസം അക്ഖാതാ അമൂസം ഭേദായ, ഇതി ഭിന്നാനം വാ സന്ധാതാ, സഹിതാനം വാ അനുപ്പദാതാ, സമഗ്ഗാരാമോ സമഗ്ഗരതോ സമഗ്ഗനന്ദീ സമഗ്ഗകരണിം വാചം ഭാസിതാ അഹോസി. സോ തസ്സ കമ്മസ്സ കടത്താ…പേ… സോ തതോ ചുതോ ഇത്ഥത്തം ആഗതോ സമാനോ ഇമാനി ദ്വേ മഹാപുരിസലക്ഖണാനി പടിലഭതി. ചത്താലീസദന്തോ ച ഹോതി അവിരളദന്തോ ച.

‘‘സോ തേഹി ലക്ഖണേഹി സമന്നാഗതോ സചേ അഗാരം അജ്ഝാവസതി, രാജാ ഹോതി ചക്കവത്തീ…പേ… രാജാ സമാനോ കിം ലഭതി? അഭേജ്ജപരിസോ ഹോതി, അഭേജ്ജാസ്സ ഹോന്തി പരിസാ, ബ്രാഹ്മണഗഹപതികാ നേഗമജാനപദാ ഗണകമഹാമത്താ അനീകട്ഠാ ദോവാരികാ അമച്ചാ പാരിസജ്ജാ രാജാനോ ഭോഗിയാ കുമാരാ. രാജാ സമാനോ ഇദം ലഭതി … ബുദ്ധോ സമാനോ കിം ലഭതി? അഭേജ്ജപരിസോ ഹോതി, അഭേജ്ജാസ്സ ഹോന്തി പരിസാ, ഭിക്ഖൂ ഭിക്ഖുനിയോ ഉപാസകാ ഉപാസികായോ ദേവാ മനുസ്സാ അസുരാ നാഗാ ഗന്ധബ്ബാ. ബുദ്ധോ സമാനോ ഇദം ലഭതി’’. ഏതമത്ഥം ഭഗവാ അവോച.

൨൩൫. തത്ഥേതം വുച്ചതി –

‘‘വേഭൂതിയം സഹിതഭേദകാരിം,

ഭേദപ്പവഡ്ഢനവിവാദകാരിം;

കലഹപ്പവഡ്ഢനആകിച്ചകാരിം,

സഹിതാനം ഭേദജനനിം ന ഭണി.

‘‘അവിവാദവഡ്ഢനകരിം സുഗിരം,

ഭിന്നാനുസന്ധിജനനിം അഭണി;

കലഹം ജനസ്സ പനുദീ സമങ്ഗീ,

സഹിതേഹി നന്ദതി പമോദതി ച.

‘‘സുഗതീസു സോ ഫലവിപാകം,

അനുഭവതി തത്ഥ മോദതി;

ദന്താ ഇധ ഹോന്തി അവിരളാ സഹിതാ,

ചതുരോ ദസസ്സ മുഖജാ സുസണ്ഠിതാ.

‘‘യദി ഖത്തിയോ ഭവതി ഭൂമിപതി,

അവിഭേദിയാസ്സ പരിസാ ഭവതി;

സമണോ ച ഹോതി വിരജോ വിമലോ,

പരിസാസ്സ ഹോതി അനുഗതാ അചലാ’’തി.