(൨൧-൨൨) അഭിനീലനേത്തഗോപഖുമലക്ഖണാനി

൨൨൮. ‘‘യമ്പി, ഭിക്ഖവേ, തഥാഗതോ പുരിമം ജാതിം പുരിമം ഭവം പുരിമം നികേതം പുബ്ബേ മനുസ്സഭൂതോ സമാനോ ന ച വിസടം, ന ച വിസാചി [ന ച വിസാചിതം (സീ. പീ.), ന ച വിസാവി (സ്യാ.)], ന ച പന വിചേയ്യ പേക്ഖിതാ, ഉജും തഥാ പസടമുജുമനോ, പിയചക്ഖുനാ ബഹുജനം ഉദിക്ഖിതാ അഹോസി. സോ തസ്സ കമ്മസ്സ കടത്താ…പേ… സോ തതോ ചുതോ ഇത്ഥത്തം ആഗതോ സമാനോ ഇമാനി ദ്വേ മഹാപുരിസലക്ഖണാനി പടിലഭതി. അഭിനീലനേത്തോ ച ഹോതി ഗോപഖുമോ ച.

‘‘സോ തേഹി ലക്ഖണേഹി സമന്നാഗതോ, സചേ അഗാരം അജ്ഝാവസതി, രാജാ ഹോതി ചക്കവത്തീ…പേ… രാജാ സമാനോ കിം ലഭതി? പിയദസ്സനോ ഹോതി ബഹുനോ ജനസ്സ, പിയോ ഹോതി മനാപോ ബ്രാഹ്മണഗഹപതികാനം നേഗമജാനപദാനം ഗണകമഹാമത്താനം അനീകട്ഠാനം ദോവാരികാനം അമച്ചാനം പാരിസജ്ജാനം രാജൂനം ഭോഗിയാനം കുമാരാനം. രാജാ സമാനോ ഇദം ലഭതി…പേ… ബുദ്ധോ സമാനോ കിം ലഭതി? പിയദസ്സനോ ഹോതി ബഹുനോ ജനസ്സ, പിയോ ഹോതി മനാപോ ഭിക്ഖൂനം ഭിക്ഖുനീനം ഉപാസകാനം ഉപാസികാനം ദേവാനം മനുസ്സാനം അസുരാനം നാഗാനം ഗന്ധബ്ബാനം. ബുദ്ധോ സമാനോ ഇദം ലഭതി’’. ഏതമത്ഥം ഭഗവാ അവോച.

൨൨൯. തത്ഥേതം വുച്ചതി –

‘‘ന ച വിസടം ന ച വിസാചി [വിസാചിതം (സീ. പീ.), വിസാവി (സ്യാ.)], ന ച പന വിചേയ്യപേക്ഖിതാ;

ഉജും തഥാ പസടമുജുമനോ, പിയചക്ഖുനാ ബഹുജനം ഉദിക്ഖിതാ.

‘‘സുഗതീസു സോ ഫലവിപാകം,

അനുഭവതി തത്ഥ മോദതി;

ഇധ ച പന ഭവതി ഗോപഖുമോ,

അഭിനീലനേത്തനയനോ സുദസ്സനോ.

‘‘അഭിയോഗിനോ ച നിപുണാ,

ബഹൂ പന നിമിത്തകോവിദാ;

സുഖുമനയനകുസലാ മനുജാ,

പിയദസ്സനോതി അഭിനിദ്ദിസന്തി നം.

‘‘പിയദസ്സനോ ഗിഹീപി സന്തോ ച,

ഭവതി ബഹുജനപിയായിതോ;

യദി ച ന ഭവതി ഗിഹീ സമണോ ഹോതി,

പിയോ ബഹൂനം സോകനാസനോ’’തി.