(൨) പാദതലചക്കലക്ഖണം
൨൦൪. ‘‘യമ്പി, ഭിക്ഖവേ, തഥാഗതോ പുരിമം ജാതിം പുരിമം ഭവം പുരിമം നികേതം പുബ്ബേ മനുസ്സഭൂതോ സമാനോ ബഹുജനസ്സ സുഖാവഹോ അഹോസി, ഉബ്ബേഗഉത്താസഭയം അപനുദിതാ, ധമ്മികഞ്ച രക്ഖാവരണഗുത്തിം സംവിധാതാ, സപരിവാരഞ്ച ദാനം അദാസി. സോ തസ്സ കമ്മസ്സ കടത്താ ഉപചിതത്താ ഉസ്സന്നത്താ വിപുലത്താ കായസ്സ ഭേദാ പരം മരണാ സുഗതിം സഗ്ഗം ലോകം ഉപപജ്ജതി…പേ… സോ തതോ ചുതോ ഇത്ഥത്തം ആഗതോ സമാനോ ഇമം മഹാപുരിസലക്ഖണം പടിലഭതി. ഹേട്ഠാപാദതലേസു ചക്കാനി ജാതാനി ഹോന്തി സഹസ്സാരാനി സനേമികാനി സനാഭികാനി സബ്ബാകാരപരിപൂരാനി സുവിഭത്തന്തരാനി.
‘‘സോ തേന ലക്ഖണേന സമന്നാഗതോ സചേ അഗാരം അജ്ഝാവസതി, രാജാ ഹോതി ചക്കവത്തീ…പേ… രാജാ സമാനോ കിം ലഭതി? മഹാപരിവാരോ ഹോതി; മഹാസ്സ ഹോന്തി പരിവാരാ ബ്രാഹ്മണഗഹപതികാ നേഗമജാനപദാ ഗണകമഹാമത്താ അനീകട്ഠാ ദോവാരികാ അമച്ചാ പാരിസജ്ജാ രാജാനോ ഭോഗിയാ കുമാരാ. രാജാ സമാനോ ഇദം ലഭതി. സചേ ഖോ പന അഗാരസ്മാ അനഗാരിയം പബ്ബജതി, അരഹം ഹോതി സമ്മാസമ്ബുദ്ധോ ലോകേ വിവട്ടച്ഛദോ. ബുദ്ധോ സമാനോ കിം ലഭതി? മഹാപരിവാരോ ഹോതി; മഹാസ്സ ഹോന്തി പരിവാരാ ഭിക്ഖൂ ഭിക്ഖുനിയോ ഉപാസകാ ഉപാസികായോ ദേവാ മനുസ്സാ അസുരാ നാഗാ ഗന്ധബ്ബാ. ബുദ്ധോ സമാനോ ഇദം ലഭതി’’. ഏതമത്ഥം ഭഗവാ അവോച.
൨൦൫. തത്ഥേതം വുച്ചതി –
‘‘പുരേ പുരത്ഥാ പുരിമാസു ജാതിസു,
മനുസ്സഭൂതോ ബഹുനം സുഖാവഹോ;
ഉബ്ഭേഗഉത്താസഭയാപനൂദനോ,
ഗുത്തീസു രക്ഖാവരണേസു ഉസ്സുകോ.
‘‘സോ തേന കമ്മേന ദിവം സമക്കമി,
സുഖഞ്ച ഖിഡ്ഡാരതിയോ ച അന്വഭി;
തതോ ചവിത്വാ പുനരാഗതോ ഇധ,
ചക്കാനി പാദേസു ദുവേസു വിന്ദതി.
‘‘സമന്തനേമീനി സഹസ്സരാനി ച,
ബ്യാകംസു വേയ്യഞ്ജനികാ സമാഗതാ;
ദിസ്വാ കുമാരം സതപുഞ്ഞലക്ഖണം,
പരിവാരവാ ഹേസ്സതി സത്തുമദ്ദനോ.
തഥാ ഹീ ചക്കാനി സമന്തനേമിനി,
സചേ ന പബ്ബജ്ജമുപേതി താദിസോ;
വത്തേതി ചക്കം പഥവിം പസാസതി,
തസ്സാനുയന്താധ [തസ്സാനുയുത്താ ഇധ (സീ. പീ.), തസ്സാനുയന്താ ഇധ (സ്യാ. ക.)] ഭവന്തി ഖത്തിയാ.
‘‘മഹായസം സംപരിവാരയന്തി നം,
സചേ ച പബ്ബജ്ജമുപേതി താദിസോ;
നേക്ഖമ്മഛന്ദാഭിരതോ വിചക്ഖണോ,
ദേവാമനുസ്സാസുരസക്കരക്ഖസാ [സത്തരക്ഖസാ (ക.) സീ. സ്യാഅട്ഠകഥാ ഓലോകേതബ്ബാ].
‘‘ഗന്ധബ്ബനാഗാ വിഹഗാ ചതുപ്പദാ,
അനുത്തരം ദേവമനുസ്സപൂജിതം;
മഹായസം സംപരിവാരയന്തി ന’’ന്തി.