(൩-൫) ആയതപണ്ഹിതാദിതിലക്ഖണം
൨൦൬. ‘‘യമ്പി, ഭിക്ഖവേ, തഥാഗതോ പുരിമം ജാതിം പുരിമം ഭവം പുരിമം നികേതം പുബ്ബേ മനുസ്സഭൂതോ സമാനോ പാണാതിപാതം പഹായ പാണാതിപാതാ പടിവിരതോ അഹോസി നിഹിതദണ്ഡോ നിഹിതസത്ഥോ ലജ്ജീ ദയാപന്നോ, സബ്ബപാണഭൂതഹിതാനുകമ്പീ വിഹാസി. സോ തസ്സ കമ്മസ്സ കടത്താ ഉപചിതത്താ ഉസ്സന്നത്താ വിപുലത്താ…പേ… സോ തതോ ചുതോ ഇത്ഥത്തം ആഗതോ സമാനോ ഇമാനി തീണി മഹാപുരിസലക്ഖണാനി പടിലഭതി. ആയതപണ്ഹി ച ഹോതി, ദീഘങ്ഗുലി ച ബ്രഹ്മുജുഗത്തോ ച.
‘‘സോ തേഹി ലക്ഖണേഹി സമന്നാഗതോ സചേ അഗാരം അജ്ഝാവസതി, രാജാ ഹോതി ചക്കവത്തീ…പേ… രാജാ സമാനോ കിം ലഭതി? ദീഘായുകോ ഹോതി ചിരട്ഠിതികോ, ദീഘമായും പാലേതി, ന സക്കാ ഹോതി അന്തരാ ജീവിതാ വോരോപേതും കേനചി മനുസ്സഭൂതേന പച്ചത്ഥികേന പച്ചാമിത്തേന. രാജാ സമാനോ ഇദം ലഭതി… ബുദ്ധോ സമാനോ കിം ലഭതി? ദീഘായുകോ ഹോതി ചിരട്ഠിതികോ, ദീഘമായും പാലേതി, ന സക്കാ ഹോതി അന്തരാ ജീവിതാ വോരോപേതും പച്ചത്ഥികേഹി പച്ചാമിത്തേഹി സമണേന വാ ബ്രാഹ്മണേന വാ ദേവേന വാ മാരേന വാ ബ്രഹ്മുനാ വാ കേനചി വാ ലോകസ്മിം. ബുദ്ധോ സമാനോ ഇദം ലഭതി’’. ഏതമത്ഥം ഭഗവാ അവോച.
൨൦൭. തത്ഥേതം വുച്ചതി –
‘‘മാരണവധഭയത്തനോ [മരണവധഭയത്തനോ (സീ. പീ. ക.), മരണവധഭയമത്തനോ (സ്യാ.)] വിദിത്വാ,
പടിവിരതോ പരം മാരണായഹോസി;
തേന സുചരിതേന സഗ്ഗമഗമാ [തേന സോ സുചരിതേന സഗ്ഗമഗമാസി (സ്യാ.)],
സുകതഫലവിപാകമനുഭോസി.
‘‘ചവിയ പുനരിധാഗതോ സമാനോ,
പടിലഭതി ഇധ തീണി ലക്ഖണാനി;
ഭവതി വിപുലദീഘപാസണ്ഹികോ,
ബ്രഹ്മാവ സുജു സുഭോ സുജാതഗത്തോ.
‘‘സുഭുജോ സുസു സുസണ്ഠിതോ സുജാതോ,
മുദുതലുനങ്ഗുലിയസ്സ ഹോന്തി;
ദീഘാ തീഭി പുരിസവരഗ്ഗലക്ഖണേഹി,
ചിരയപനായ [ചിരയാപനായ (സ്യാ.)] കുമാരമാദിസന്തി.
‘‘ഭവതി യദി ഗിഹീ ചിരം യപേതി,
ചിരതരം പബ്ബജതി യദി തതോ ഹി;
യാപയതി ച വസിദ്ധിഭാവനായ,
ഇതി ദീഘായുകതായ തം നിമിത്ത’’ന്തി.