(൧൫-൧൬) പരിമണ്ഡലഅനോനമജണ്ണുപരിമസനലക്ഖണാനി

൨൨൨. ‘‘യമ്പി, ഭിക്ഖവേ, തഥാഗതോ പുരിമം ജാതിം പുരിമം ഭവം പുരിമം നികേതം പുബ്ബേ മനുസ്സഭൂതോ സമാനോ മഹാജനസങ്ഗഹം [മഹാജനസങ്ഗാഹകം (ക.)] സമേക്ഖമാനോ [സമപേക്ഖമാനോ (ക.)] സമം ജാനാതി സാമം ജാനാതി, പുരിസം ജാനാതി പുരിസവിസേസം ജാനാതി – ‘അയമിദമരഹതി അയമിദമരഹതീ’തി തത്ഥ തത്ഥ പുരിസവിസേസകരോ അഹോസി. സോ തസ്സ കമ്മസ്സ കടത്താ…പേ… സോ തതോ ചുതോ ഇത്ഥത്തം ആഗതോ സമാനോ ഇമാനി ദ്വേ മഹാപുരിസലക്ഖണാനി പടിലഭതി. നിഗ്രോധ പരിമണ്ഡലോ ച ഹോതി, ഠിതകോയേവ ച അനോനമന്തോ ഉഭോഹി പാണിതലേഹി ജണ്ണുകാനി പരിമസതി പരിമജ്ജതി.

‘‘സോ തേഹി ലക്ഖണേഹി സമന്നാഗതോ സചേ അഗാരം അജ്ഝാവസതി, രാജാ ഹോതി ചക്കവത്തീ…പേ… രാജാ സമാനോ കിം ലഭതി? അഡ്ഢോ ഹോതി മഹദ്ധനോ മഹാഭോഗോ പഹൂതജാതരൂപരജതോ പഹൂതവിത്തൂപകരണോ പഹൂതധനധഞ്ഞോ പരിപുണ്ണകോസകോട്ഠാഗാരോ. രാജാ സമാനോ ഇദം ലഭതി…പേ… ബുദ്ധോ സമാനോ കിം ലഭതി? അഡ്ഢോ ഹോതി മഹദ്ധനോ മഹാഭോഗോ. തസ്സിമാനി ധനാനി ഹോന്തി, സേയ്യഥിദം, സദ്ധാധനം സീലധനം ഹിരിധനം ഓത്തപ്പധനം സുതധനം ചാഗധനം പഞ്ഞാധനം. ബുദ്ധോ സമാനോ ഇദം ലഭതി’’. ഏതമത്ഥം ഭഗവാ അവോച.

൨൨൩. തത്ഥേതം വുച്ചതി –

‘‘തുലിയ പടിവിചയ ചിന്തയിത്വാ,

മഹാജനസങ്ഗഹനം [മഹാജനം സങ്ഗാഹകം (ക.)] സമേക്ഖമാനോ;

അയമിദമരഹതി തത്ഥ തത്ഥ,

പുരിസവിസേസകരോ പുരേ അഹോസി.

‘‘മഹിഞ്ച പന [സമാ ച പന (സ്യാ.), സ ഹി ച പന (സീ. പീ.)] ഠിതോ അനോനമന്തോ,

ഫുസതി കരേഹി ഉഭോഹി ജണ്ണുകാനി;

മഹിരുഹപരിമണ്ഡലോ അഹോസി,

സുചരിതകമ്മവിപാകസേസകേന.

‘‘ബഹുവിവിധനിമിത്തലക്ഖണഞ്ഞൂ,

അതിനിപുണാ മനുജാ ബ്യാകരിംസു;

ബഹുവിവിധാ ഗിഹീനം അരഹാനി,

പടിലഭതി ദഹരോ സുസു കുമാരോ.

‘‘ഇധ ച മഹീപതിസ്സ കാമഭോഗീ,

ഗിഹിപതിരൂപകാ ബഹൂ ഭവന്തി;

യദി ച ജഹതി സബ്ബകാമഭോഗം,

ലഭതി അനുത്തരം ഉത്തമധനഗ്ഗ’’ന്തി.