(൧൪) കോസോഹിതവത്ഥഗുയ്ഹലക്ഖണം

൨൨൦. യമ്പി, ഭിക്ഖവേ, തഥാഗതോ പുരിമം ജാതിം പുരിമം ഭവം പുരിമം നികേതം പുബ്ബേ മനുസ്സഭൂതോ സമാനോ ചിരപ്പനട്ഠേ സുചിരപ്പവാസിനോ ഞാതിമിത്തേ സുഹജ്ജേ സഖിനോ സമാനേതാ അഹോസി. മാതരമ്പി പുത്തേന സമാനേതാ അഹോസി, പുത്തമ്പി മാതരാ സമാനേതാ അഹോസി, പിതരമ്പി പുത്തേന സമാനേതാ അഹോസി, പുത്തമ്പി പിതരാ സമാനേതാ അഹോസി, ഭാതരമ്പി ഭാതരാ സമാനേതാ അഹോസി, ഭാതരമ്പി ഭഗിനിയാ സമാനേതാ അഹോസി, ഭഗിനിമ്പി ഭാതരാ സമാനേതാ അഹോസി, ഭഗിനിമ്പി ഭഗിനിയാ സമാനേതാ അഹോസി, സമങ്ഗീകത്വാ [സമഗ്ഗിം കത്വാ (സീ. സ്യാ. പീ.)] ച അബ്ഭനുമോദിതാ അഹോസി. സോ തസ്സ കമ്മസ്സ കടത്താ…പേ… സോ തതോ ചുതോ ഇത്ഥത്തം ആഗതോ സമാനോ ഇമം മഹാപുരിസലക്ഖണം പടിലഭതി – കോസോഹിതവത്ഥഗുയ്ഹോ ഹോതി.

‘‘സോ തേന ലക്ഖണേന സമന്നാഗതോ സചേ അഗാരം അജ്ഝാവസതി, രാജാ ഹോതി ചക്കവത്തീ…പേ… രാജാ സമാനോ കിം ലഭതി? പഹൂതപുത്തോ ഹോതി, പരോസഹസ്സം ഖോ പനസ്സ പുത്താ ഭവന്തി സൂരാ വീരങ്ഗരൂപാ പരസേനപ്പമദ്ദനാ. രാജാ സമാനോ ഇദം ലഭതി… ബുദ്ധോ സമാനോ കിം ലഭതി? പഹൂതപുത്തോ ഹോതി, അനേകസഹസ്സം ഖോ പനസ്സ പുത്താ ഭവന്തി സൂരാ വീരങ്ഗരൂപാ പരസേനപ്പമദ്ദനാ. ബുദ്ധോ സമാനോ ഇദം ലഭതി’’. ഏതമത്ഥം ഭഗവാ അവോച.

൨൨൧. തത്ഥേതം വുച്ചതി –

‘‘പുരേ പുരത്ഥാ പുരിമാസു ജാതിസു,

ചിരപ്പനട്ഠേ സുചിരപ്പവാസിനോ;

ഞാതീ സുഹജ്ജേ സഖിനോ സമാനയി,

സമങ്ഗികത്വാ അനുമോദിതാ അഹു.

‘‘സോ തേന [സ തേന (ക.)] കമ്മേന ദിവം സമക്കമി,

സുഖഞ്ച ഖിഡ്ഡാരതിയോ ച അന്വഭി;

തതോ ചവിത്വാ പുനരാഗതോ ഇധ,

കോസോഹിതം വിന്ദതി വത്ഥഛാദിയം.

‘‘പഹൂതപുത്തോ ഭവതീ തഥാവിധോ,

പരോസഹസ്സഞ്ച [പരോസഹസ്സസ്സ (സീ. പീ.)] ഭവന്തി അത്രജാ;

സൂരാ ച വീരാ ച [സൂരാ ച വീരങ്ഗരൂപാ (ക.)] അമിത്തതാപനാ,

ഗിഹിസ്സ പീതിംജനനാ പിയംവദാ.

‘‘ബഹൂതരാ പബ്ബജിതസ്സ ഇരിയതോ,

ഭവന്തി പുത്താ വചനാനുസാരിനോ;

ഗിഹിസ്സ വാ പബ്ബജിതസ്സ വാ പുന,

തം ലക്ഖണം ജായതി തദത്ഥജോതക’’ന്തി.

പഠമഭാണവാരോ നിട്ഠിതോ.