൪. അത്തകാമപാരിചരിയസിക്ഖാപദവണ്ണനാ

൨൯൦. തേന സമയേന ബുദ്ധോ ഭഗവാതി അത്തകാമസിക്ഖാപദം. തത്ഥ കുലൂപകോതി കുലപയിരുപാസനകോ ചതുന്നം പച്ചയാനം അത്ഥായ കുലൂപസങ്കമനേ നിച്ചപ്പയുത്തോ.

ചീവരപിണ്ഡപാതസേനാസനഗിലാനപച്ചയഭേസജ്ജപരിക്ഖാരന്തി ചീവരഞ്ച പിണ്ഡപാതഞ്ച സേനാസനഞ്ച ഗിലാനപച്ചയഭേസജ്ജപരിക്ഖാരഞ്ച. ഗിലാനപച്ചയഭേസജ്ജപരിക്ഖാരന്തി ചേത്ഥ പതികരണത്ഥേന പച്ചയോ, യസ്സ കസ്സചി സപ്പായസ്സേതം അധിവചനം. ഭിസക്കസ്സ കമ്മം തേന അനുഞ്ഞാതത്താതി ഭേസജ്ജം. ഗിലാനപച്ചയോവ ഭേസജ്ജം ഗിലാനപച്ചയഭേസജ്ജം, യംകിഞ്ചി ഗിലാനസ്സ സപ്പായം ഭിസക്കകമ്മം തേലമധുഫാണിതാദീതി വുത്തം ഹോതി. പരിക്ഖാരോതി പന ‘‘സത്തഹി നഗരപരിക്ഖാരേഹി സുപരിക്ഖതം ഹോതീ’’തിആദീസു (അ. നി. ൭.൬൭) പരിവാരോ വുച്ചതി. ‘‘രഥോ സീസപരിക്ഖാരോ ഝാനക്ഖോ ചക്കവീരിയോ’’തിആദീസു (സം. നി. ൫.൪) അലങ്കാരോ. ‘‘യേ ചിമേ പബ്ബജിതേന ജീവിതപരിക്ഖാരാ സമുദാനേതബ്ബാ’’തിആദീസു (രോ. നി. ൧.൧.൧൯൧) സമ്ഭാരോ. ഇധ പന സമ്ഭാരോപി പരിവാരോപി വട്ടതി. തഞ്ഹി ഗിലാനപച്ചയഭേസജ്ജം ജീവിതസ്സ പരിവാരോപി ഹോതി ജീവിതവിനാസകാബാധുപ്പത്തിയാ അന്തരം അദത്വാ രക്ഖണതോ, സമ്ഭാരോപി യഥാ ചിരം പവത്തതി ഏവമസ്സ കാരണഭാവതോ, തസ്മാ പരിക്ഖാരോതി വുച്ചതി. ഏവം ഗിലാനപച്ചയഭേസജ്ജഞ്ച തം പരിക്ഖാരോ ചാതി ഗിലാനപച്ചയഭേസജ്ജപരിക്ഖാരോ, തം ഗിലാനപച്ചയഭേസജ്ജപരിക്ഖാരന്തി ഏവമത്ഥോ ദട്ഠബ്ബോ.

വസലന്തി ഹീനം ലാമകം. അഥ വാ വസ്സതീതി വസലോ, പഗ്ഘരതീതി അത്ഥോ, തം വസലം, അസുചിപഗ്ഘരണകന്തി വുത്തം ഹോതി. നിട്ഠുഹിത്വാതി ഖേളം പാതേത്വാ.

കസ്സാഹം കേന ഹായാമീതി അഹം കസ്സാ അഞ്ഞിസ്സാ ഇത്ഥിയാ കേന ഭോഗേന വാ അലങ്കാരേന വാ രൂപേന വാ പരിഹായാമി, കാ നാമ മയാ ഉത്തരിതരാതി ദീപേതി.

൨൯൧. സന്തികേതി ഉപചാരേ ഠത്വാ സാമന്താ അവിദൂരേ, പദഭാജനേപി അയമേവഅത്ഥോ ദീപിതോ. അത്തകാമപാരിചരിയായാതി മേഥുനധമ്മസങ്ഖാതേന കാമേന പാരിചരിയാ കാമപാരിചരിയാ. അത്തനോ അത്ഥായ കാമപാരിചരിയാ അത്തകാമപാരിചരിയാ, അത്തനാ വാ കാമിതാ ഇച്ഛിതാതി അത്തകാമാ, സയം മേഥുനരാഗവസേന പത്ഥിതാതി അത്ഥോ. അത്തകാമാ ച സാ പാരിചരിയാ ചാതി അത്തകാമപാരിചരിയാ, തസ്സാ അത്തകാമപാരിചരിയായ. വണ്ണം ഭാസേയ്യാതി ഗുണം ആനിസംസം പകാസേയ്യ.

തത്ര യസ്മാ ‘‘അത്തനോ അത്ഥായ കാമപാരിചരിയാ’’തി ഇമസ്മിം അത്ഥവികപ്പേ കാമോ ചേവ ഹേതു ച പാരിചരിയാ ച അത്ഥോ, സേസം ബ്യഞ്ജനം. ‘‘അത്തകാമാ ച സാ പാരിചരിയാ ചാതി അത്തകാമപാരിചരിയാ’’തി ഇമസ്മിം അത്ഥവികപ്പേ അധിപ്പായോ ചേവ പാരിചരിയാ ചാതി അത്ഥോ, സേസം ബ്യഞ്ജനം. തസ്മാ ബ്യഞ്ജനേ ആദരം അകത്വാ അത്ഥമത്തമേവ ദസ്സേതും ‘‘അത്തനോ കാമം അത്തനോ ഹേതും അത്തനോ അധിപ്പായം അത്തനോ പാരിചരിയ’’ന്തി പദഭാജനം വുത്തം. ‘‘അത്തനോ കാമം അത്തനോ ഹേതും അത്തനോ പാരിചരിയ’’ന്തി ഹി വുത്തേ ജാനിസ്സന്തി പണ്ഡിതാ ‘‘ഏത്താവതാ അത്തനോ അത്ഥായ കാമപാരിചരിയാ വുത്താ’’തി. ‘‘അത്തനോ അധിപ്പായം അത്തനോ പാരിചരിയ’’ന്തി വുത്തേപി ജാനിസ്സന്തി ‘‘ഏത്താവതാ അത്തനാ ഇച്ഛിതകാമിതട്ഠേന അത്തകാമപാരിചരിയാ വുത്താ’’തി.

ഇദാനി തസ്സാ അത്തകാമപാരിചരിയായ വണ്ണഭാസനാകാരം ദസ്സേന്തോ ‘‘ഏതദഗ്ഗ’’ന്തിആദിമാഹ. തം ഉദ്ദേസതോപി നിദ്ദേസതോപി ഉത്താനത്ഥമേവ. അയം പനേത്ഥ പദസമ്ബന്ധോ ച ആപത്തിവിനിച്ഛയോ ച – ഏതദഗ്ഗം…പേ… പരിചരേയ്യാതി യാ മാദിസം സീലവന്തം കല്യാണധമ്മം ബ്രഹ്മചാരിം ഏതേന ധമ്മേന പരിചരേയ്യ, തസ്സാ ഏവം മാദിസം പരിചരന്തിയാ യാ അയം പാരിചരിയാ നാമ, ഏതദഗ്ഗം പാരിചരിയാനന്തി.

മേഥുനുപസംഹിതേന സങ്ഘാദിസേസോതി ഏവം അത്തകാമപാരിചരിയായ വണ്ണം ഭാസന്തോ ച മേഥുനുപസംഹിതേന മേഥുനധമ്മപടിസംയുത്തേനേവ വചനേന യോ ഭാസേയ്യ, തസ്സ സങ്ഘാദിസേസോതി.

ഇധാനി യസ്മാ മേഥുനുപസംഹിതേനേവ ഭാസന്തസ്സ സങ്ഘാദിസേസോ വുത്തോ, തസ്മാ ‘‘അഹമ്പി ഖത്തിയോ, ത്വമ്പി ഖത്തിയാ, അരഹതി ഖത്തിയാ ഖത്തിയസ്സ ദാതും സമജാതികത്താ’’തി ഏവമാദീഹി വചനേഹി പാരിചരിയായ വണ്ണം ഭാസമാനസ്സാപി സങ്ഘാദിസേസോ നത്ഥി. ‘‘അഹമ്പി ഖത്തിയോ’’തിആദികേ പന ബഹൂപി പരിയായേ വത്വാ ‘‘അരഹസി ത്വം മയ്ഹം മേഥുനധമ്മം ദാതു’’ന്തി ഏവം മേഥുനപ്പടിസംയുത്തേനേവ ഭാസമാനസ്സ സങ്ഘാദിസേസോതി.

ഇത്ഥീ ച ഹോതീതിആദി പുബ്ബേ വുത്തനയമേവ. ഇധ ഉദായിത്ഥേരോ ആദികമ്മികോ, തസ്സ അനാപത്തി ആദികമ്മികസ്സാതി.

സമുട്ഠാനാദി സബ്ബം ദുട്ഠുല്ലവാചാസദിസം. വിനീതവത്ഥൂനി ഉത്താനത്ഥാനേവാതി.

അത്തകാമപാരിചരിയസിക്ഖാപദവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.