൭. ഗബ്ഭിനിവഗ്ഗോ

൧. പഠമസിക്ഖാപദവണ്ണനാ

൧൦൬൯. ഗബ്ഭിനിവഗ്ഗസ്സ പഠമസിക്ഖാപദേ – ആപന്നസത്താതി കുച്ഛിപവിട്ഠസത്താ.

പഠമസിക്ഖാപദം.

൨. ദുതിയസിക്ഖാപദവണ്ണനാ

൧൦൭൩-൪. ദുതിയേ – പായന്തിന്തി ഥഞ്ഞം പായമാനം. മാതാ വാ ഹോതീതി യം ദാരകം പായേതി, തസ്സ മാതാ വാ ഹോതി ധാതി വാ. സേസം ഉത്താനമേവ. ഉഭയമ്പി തിസമുട്ഠാനം – കിരിയം, സഞ്ഞാവിമോക്ഖം, സചിത്തകം, പണ്ണത്തിവജ്ജം, കായകമ്മം, വചീകമ്മം, തിചിത്തം, തിവേദനന്തി.

ദുതിയസിക്ഖാപദം.

൩. തതിയസിക്ഖാപദവണ്ണനാ

൧൦൭൭. തതിയേ – സിക്ഖാസമ്മുതിം ദാതുന്തി കസ്മാ ദാപേസി? ‘‘മാതുഗാമോ നാമ ലോലോ ഹോതി ദ്വേ വസ്സാനി ഛസു ധമ്മേസു അസിക്ഖിത്വാ സീലാനി പൂരയമാനോ കിലമതി, സിക്ഖിത്വാ പന പച്ഛാ ന കിലമിസ്സതി, നിത്ഥരിസ്സതീ’’തി ദാപേസി.

൧൦൭൯. പാണാതിപാതാ വേരമണിം ദ്വേ വസ്സാനി അവീതിക്കമ്മ സമാദാനം സമാദിയാമീതി യം തം പാണാതിപാതാ വേരമണീതി പഞ്ഞത്തം സിക്ഖാപദം, തം പാണാതിപാതാ വേരമണിസിക്ഖാപദം ദ്വേ വസ്സാനി അവീതിക്കമിതബ്ബസമാദാനം കത്വാ സമാദിയാമീതി അത്ഥോ. ഏസ നയോ സബ്ബത്ഥ. ഇമാ ഛ സിക്ഖായോ സട്ഠിവസ്സായപി പബ്ബജിതായ ദാതബ്ബായേവ, ന ഏതാസു അസിക്ഖിതാ ഉപസമ്പാദേതബ്ബാ.

തതിയസിക്ഖാപദം.

൪. ചതുത്ഥസിക്ഖാപദവണ്ണനാ

൧൦൮൪. ചതുത്ഥേ – സബ്ബം ഉത്താനമേവ. സചേ പന പഠമം വുട്ഠാനസമ്മുതി ന ദിന്നാ ഹോതി, ഉപസമ്പദമാളകേപി ദാതബ്ബായേവ. ഇമാ ദ്വേപി മഹാസിക്ഖമാനാ നാമ.

ചതുത്ഥസിക്ഖാപദം.

൫. പഞ്ചമസിക്ഖാപദവണ്ണനാ

൧൦൯൦. പഞ്ചമേ – കിഞ്ചാപി ഊനദ്വാദസവസ്സം പരിപുണ്ണസഞ്ഞായ വുട്ഠാപേന്തിയാ അനാപത്തി, സാ പന അനുപസമ്പന്നാവ ഹോതി. സേസം ഉത്താനമേവ.

പഞ്ചമസിക്ഖാപദം.

൬. ഛട്ഠസിക്ഖാപദവണ്ണനാ

൧൦൯൫. ഛട്ഠേ – ദസവസ്സായ ഗിഹിഗതായ സിക്ഖാസമ്മുതിം ദത്വാ പരിപുണ്ണദ്വാദസവസ്സം ഉപസമ്പാദേതും വട്ടതി.

ഛട്ഠസിക്ഖാപദം.

൭. സത്തമസിക്ഖാപദവണ്ണനാ

൧൧൦൧. സത്തമേ – സബ്ബം ഉത്താനമേവ. സമുട്ഠാനാദീനിപി സബ്ബേസു ദുതിയേ വുത്തസദിസാനേവ. അയം പന വിസേസോ – യത്ഥ സമ്മുതി അത്ഥി, തത്ഥ കിരിയാകിരിയം ഹോതീതി.

സത്തമസിക്ഖാപദം.

൮. അട്ഠമസിക്ഖാപദവണ്ണനാ

൧൧൦൮. അട്ഠമേ – ന അനുഗ്ഗണ്ഹാപേയ്യാതി ‘‘ഇമിസ്സാ അയ്യേ ഉദ്ദേസാദീനി ദേഹീ’’തി ഏവം ഉദ്ദേസാദീഹി ന അനുഗ്ഗണ്ഹാപേയ്യ.

൧൧൧൦. പരിയേസിത്വാതി അഞ്ഞം പരിയേസിത്വാ ന ലഭതി, സയം ഗിലാനാ ഹോതി, ന സക്കോതി ഉദ്ദേസാദീനി ദാതും, തസ്സാ അനാപത്തി. സേസം ഉത്താനമേവ. ധുരനിക്ഖേപസമുട്ഠാനം – അകിരിയം, സഞ്ഞാവിമോക്ഖം, സചിത്തകം, ലോകവജ്ജം, കായകമ്മം, വചീകമ്മം, അകുസലചിത്തം, ദുക്ഖവേദനന്തി.

അട്ഠമസിക്ഖാപദം.

൯. നവമസിക്ഖാപദവണ്ണനാ

൧൧൧൩. നവമേ – ന ഉപട്ഠഹേയ്യാതി ചുണ്ണേന മത്തികായ ദന്തകട്ഠേന മുഖോദകേനാതി ഏവം തേന തേന കരണീയേന ന ഉപട്ഠഹേയ്യ. സേസം ഉത്താനമേവ. പഠമപാരാജികസമുട്ഠാനം – അകിരിയം, സഞ്ഞാവിമോക്ഖം, സചിത്തകം, ലോകവജ്ജം, കായകമ്മം, അകുസലചിത്തം, ദുക്ഖവേദനന്തി.

നവമസിക്ഖാപദം.

൧൦. ദസമസിക്ഖാപദവണ്ണനാ

൧൧൧൬. ദസമേ – നേവ വൂപകാസേയ്യാതി ന ഗഹേത്വാ ഗച്ഛേയ്യ. ന വൂപകാസാപേയ്യാതി ‘‘ഇമം അയ്യേ ഗഹേത്വാ ഗച്ഛാ’’തി അഞ്ഞം ന ആണാപേയ്യ. സേസമേത്ഥ ഉത്താനമേവ. ധുരനിക്ഖേപസമുട്ഠാനം – അകിരിയം, സഞ്ഞാവിമോക്ഖം, സചിത്തകം, ലോകവജ്ജം, കായകമ്മം, വചീകമ്മം, അകുസലചിത്തം, ദുക്ഖവേദനന്തി.

ദസമസിക്ഖാപദം.

ഗബ്ഭിനിവഗ്ഗോ സത്തമോ.