൪. ദുട്ഠുല്ലസിക്ഖാപദവണ്ണനാ

൩൯൯. ചതുത്ഥേ – ദുട്ഠുല്ലാ നാമ ആപത്തീതി ഏത്ഥ ചത്താരി പാരാജികാനി അത്ഥുദ്ധാരവസേന ദസ്സിതാനി, സങ്ഘാദിസേസാപത്തി പന അധിപ്പേതാ, തം ഛാദേന്തസ്സ പാചിത്തിയം. ധുരം നിക്ഖിത്തമത്തേതി ധുരേ നിക്ഖിത്തമത്തേ. സചേപി ധുരം നിക്ഖിപിത്വാ പച്ഛാ ആരോചേതി, ന രക്ഖതി; ധുരം നിക്ഖിത്തമത്തേയേവ പാചിത്തിയന്തി വുത്തം ഹോതി. സചേ പന ഏവം ധുരം നിക്ഖിപിത്വാ പടിച്ഛാദനത്ഥമേവ അഞ്ഞസ്സ ആരോചേതി, സോപി അഞ്ഞസ്സാതി ഏതേനുപായേന സമണസതമ്പി സമണസഹസ്സമ്പി ആപത്തിം ആപജ്ജതിയേവ താവ, യാവ കോടി ന ഛിജ്ജതി. കദാ പന കോടി ഛിജ്ജതീതി? മഹാസുമത്ഥേരോ താവ വദതി – ‘‘ആപത്തിം ആപന്നോ ഏകസ്സ ആരോചേതി, സോ പടിനിവത്തിത്വാ തസ്സേവ ആരോചേതി; ഏവം കോടി ഛിജ്ജതീ’’തി. മഹാപദുമത്ഥേരോ പനാഹ – ‘‘അയഞ്ഹി വത്ഥുപുഗ്ഗലോയേവ. ആപത്തിം ആപന്നോ പന ഏകസ്സ ഭിക്ഖുനോ ആരോചേതി, അയം അഞ്ഞസ്സ ആരോചേതി, സോ പടിനിവത്തിത്വാ യേനസ്സ ആരോചിതം, തസ്സേവ ആരോചേതി; ഏവം തതിയേന പുഗ്ഗലേന ദുതിയസ്സ ആരോചിതേ കോടി ഛിന്നാ ഹോതീ’’തി.

൪൦൦. അദുട്ഠുല്ലം ആപത്തിന്തി അവസേസേ പഞ്ചാപത്തിക്ഖന്ധേ. അനുപസമ്പന്നസ്സ ദുട്ഠുല്ലം വാ അദുട്ഠുല്ലം വാ അജ്ഝാചാരന്തി ഏത്ഥ അനുപസമ്പന്നസ്സ സുക്കവിസ്സട്ഠി ച കായസംസഗ്ഗോ ചാതി അയം ദുട്ഠുല്ലഅജ്ഝാചാരോ നാമ. സേസമേത്ഥ ഉത്താനമേവാതി. ധുരനിക്ഖേപസമുട്ഠാനം – കായവാചാചിത്തതോ സമുട്ഠാതി, അകിരിയം, സഞ്ഞാവിമോക്ഖം, സചിത്തകം, ലോകവജ്ജം, കായകമ്മം, വചീകമ്മം, അകുസലചിത്തം, ദുക്ഖവേദനന്തി.

ദുട്ഠുല്ലസിക്ഖാപദം ചതുത്ഥം.