൩. പരമ്പരഭോജനസിക്ഖാപദവണ്ണനാ

൨൨൧. തതിയസിക്ഖാപദേ – ന ഖോ ഇദം ഓരകം ഭവിസ്സതി, യഥയിമേ മനുസ്സാ സക്കച്ചം ഭത്തം കരോന്തീതി, യേന നിയാമേന ഇമേ മനുസ്സാ സക്കച്ചം ഭത്തം കരോന്തി, തേന ഞായതി – ‘‘ഇദം സാസനം ഇദം വാ ബുദ്ധപ്പമുഖേ സങ്ഘേ ദാനം ന ഖോ ഓരകം ഭവിസ്സതി, പരിത്തം ലാമകം നേവ ഭവിസ്സതീ’’തി. കിരപതികോതി ഏത്ഥ ‘‘കിരോ’’തി തസ്സ കുലപുത്തസ്സ നാമം; അധിപച്ചട്ഠേന പന ‘‘കിരപതികോ’’തി വുച്ചതി. സോ കിര ഇസ്സരോ അധിപതി മാസഉതുസംവച്ഛരനിയാമേന വേതനം ദത്വാ കമ്മകാരകേ കമ്മം കാരേതി. ബദരാ പടിയത്താതി ഉപചാരവസേന വദതി. ബദരമിസ്സേനാതി ബദരസാളവേന.

൨൨൨. ഉസ്സൂരേ ആഹരിയിത്ഥാതി അതിദിവാ ആഹരിയിത്ഥ.

൨൨൬. മയ്ഹം ഭത്തപച്ചാസം ഇത്ഥന്നാമസ്സ ദമ്മീതി അയം ഭത്തവികപ്പനാ നാമ സമ്മുഖാപി പരമ്മുഖാപി വട്ടതി. സമ്മുഖാ ദിസ്വാ ‘‘തുയ്ഹം വികപ്പേമീ’’തി വത്വാ ഭുഞ്ജിതബ്ബം, അദിസ്വാ പഞ്ചസു സഹധമ്മികേസു ‘‘ഇത്ഥന്നാമസ്സ വികപ്പേമീ’’തി വത്വാ ഭുഞ്ജിതബ്ബം. മഹാപച്ചരിയാദീസു പന പരമ്മുഖാവികപ്പനാവ വുത്താ. സാ ചായം യസ്മാ വിനയകമ്മേന സങ്ഗഹിതാ, തസ്മാ ഭഗവതോ വികപ്പേതും ന വട്ടതി. ഭഗവതി ഹി ഗന്ധകുടിയം നിസിന്നേപി സങ്ഘമജ്ഝേ നിസിന്നേപി സങ്ഘേന ഗണപ്പഹോനകേ ഭിക്ഖൂ ഗഹേത്വാ തം തം കമ്മം കതം സുകതമേവ ഹോതി, ഭഗവാ നേവ കമ്മം കോപേതി; ന സമ്പാദേതി. ന കോപേതി ധമ്മിസ്സരത്താ, ന സമ്പാദേതി അഗണപൂരകത്താ.

൨൨൯. ദ്വേ തയോ നിമന്തനേ ഏകതോ ഭുഞ്ജതീതി ദ്വേ തീണി നിമന്തനാനി ഏകപത്തേ പക്ഖിപിത്വാ മിസ്സേത്വാ ഏകം കത്വാ ഭുഞ്ജതീതി അത്ഥോ. ദ്വേ തീണി കുലാനി നിമന്തേത്വാ ഏകസ്മിം ഠാനേ നിസീദാപേത്വാ ഇതോ ചിതോ ച ആഹരിത്വാ ഭത്തം ആകിരന്തി, സൂപബ്യഞ്ജനം ആകിരന്തി, ഏകമിസ്സകം ഹോതി, ഏത്ഥ അനാപത്തീതി മഹാപച്ചരിയം വുത്തം. സചേ പന മൂലനിമന്തനം ഹേട്ഠാ ഹോതി, പച്ഛിമം പച്ഛിമം ഉപരി, തം ഉപരിതോ പട്ഠായ ഭുഞ്ജന്തസ്സ ആപത്തി. ഹത്ഥം പന അന്തോ പവേസേത്വാ പഠമനിമന്തനതോ ഏകമ്പി കബളം ഉദ്ധരിത്വാ ഭുത്തകാലതോ പട്ഠായ യഥാ തഥാ വാ ഭുഞ്ജന്തസ്സ അനാപത്തി. സചേപി തത്ഥ ഖീരം വാ രസം വാ ആകിരന്തി, യേന അജ്ഝോത്ഥതം ഭത്തം ഏകരസം ഹോതി, കോടിതോ പട്ഠായ ഭുഞ്ജന്തസ്സ അനാപത്തീതി മഹാപച്ചരിയം വുത്തം. മഹാഅട്ഠകഥായം പന വുത്തം – ‘‘ഖീരഭത്തം വാ രസഭത്തം വാ ലഭിത്വാ നിസിന്നസ്സ തത്ഥേവ അഞ്ഞേപി ഖീരഭത്തം വാ രസഭത്തം വാ ആകിരന്തി, ഖീരം വാ രസം വാ പിവതോ അനാപത്തി. ഭുഞ്ജന്തേന പന പഠമം ലദ്ധമംസഖണ്ഡം വാ ഭത്തപിണ്ഡം വാ മുഖേ പക്ഖിപിത്വാ കോടിതോ പട്ഠായ ഭുഞ്ജിതും വട്ടതി. സപ്പിപായാസേപി ഏസേവ നയോ’’തി.

മഹാഉപാസകോ ഭിക്ഖും നിമന്തേതി, തസ്സ കുലം ഉപഗതസ്സ ഉപാസകോപി തസ്സ പുത്തദാരഭാതികഭഗിനിആദയോപി അത്തനോ അത്തനോ കോട്ഠാസം ആഹരിത്വാ പത്തേ പക്ഖിപന്തി, ഉപാസകേന പഠമം ദിന്നം അഭുഞ്ജിത്വാ പച്ഛാ ലദ്ധം ഭുഞ്ജന്തസ്സ ‘‘അനാപത്തീ’’തി മഹാഅട്ഠകഥായം വുത്തം. കുരുന്ദട്ഠകഥായം പന വട്ടതീതി വുത്തം. മഹാപച്ചരിയം ‘‘സചേ പാടേക്കം പചന്തി, അത്തനോ അത്തനോ പക്കഭത്തതോ ആഹരിത്വാ ദേന്തി, തത്ഥ പച്ഛാ ആഹടം പഠമം ഭുഞ്ജന്തസ്സ പാചിത്തിയം. യദി പന സബ്ബേസം ഏകോവ പാകോ ഹോതി, പരമ്പരഭോജനം ന ഹോതീ’’തി വുത്തം. മഹാഉപാസകോ നിമന്തേത്വാ നിസീദാപേതി, അഞ്ഞോ മനുസ്സോ പത്തം ഗണ്ഹാതി, ന ദാതബ്ബം. കിം ഭന്തേ ന ദേഥാതി? നനു ഉപാസക തയാ നിമന്തിതമ്ഹാതി! ഹോതു ഭന്തേ, ലദ്ധം ലദ്ധം ഭുഞ്ജഥാതി വദതി, ഭുഞ്ജിതും വട്ടതി. അഞ്ഞേന ആഹരിത്വാ ഭത്തേ ദിന്നേ ആപുച്ഛിത്വാപി ഭുഞ്ജിതും വട്ടതീതി കുരുന്ദിയം വുത്തം.

അനുമോദനം കത്വാ ഗച്ഛന്തം ധമ്മം സോതുകാമാ ‘‘സ്വേപി ഭന്തേ ആഗച്ഛേയ്യാഥാ’’തി സബ്ബേ നിമന്തേന്തി, പുനദിവസേ ആഗന്ത്വാ ലദ്ധം ലദ്ധം ഭുഞ്ജിതും വട്ടതി. കസ്മാ? സബ്ബേഹി നിമന്തിതത്താ. ഏകോ ഭിക്ഖു പിണ്ഡായ ചരന്തോ ഭത്തം ലഭതി, തമഞ്ഞോ ഉപാസകോ നിമന്തേത്വാ ഘരേ നിസീദാപേതി, ന ച താവ ഭത്തം സമ്പജ്ജതി. സചേ സോ ഭിക്ഖു പിണ്ഡായ ചരിത്വാ ലദ്ധഭത്തം ഭുഞ്ജതി, ആപത്തി. അഭുത്വാ നിസിന്നേ ‘‘കിം ഭന്തേ ന ഭുഞ്ജസീ’’തി വുത്തേ ‘‘തയാ നിമന്തിതത്താ’’തി വത്വാ ലദ്ധം ലദ്ധം ഭുഞ്ജഥ ഭന്തേ’’തി വുത്തോ ഭുഞ്ജതി, വട്ടതി.

സകലേന ഗാമേനാതി സകലേന ഗാമേന ഏകതോ ഹുത്വാ നിമന്തിതസ്സേവ യത്ഥ കത്ഥചി ഭുഞ്ജതോ അനാപത്തി. പൂഗേപി ഏസേവ നയോ. നിമന്തിയമാനോ ഭിക്ഖം ഗഹേസ്സാമീതി ഭണതീതി ‘‘ഭത്തം ഗണ്ഹാ’’തി നിമന്തിയമാനോ ‘‘ന മയ്ഹം തവ ഭത്തേനത്ഥോ, ഭിക്ഖം ഗണ്ഹിസ്സാമീ’’തി വദതി. ഏത്ഥ പന മഹാപദുമത്ഥേരോ ആഹ – ‘‘ഏവം വദന്തോ ഇമസ്മിം സിക്ഖാപദേ അനിമന്തനം കാതും സക്കോതി, ഭുഞ്ജനത്ഥായ പന ഓകാസോ കതോ ഹോതീതി നേവ ഗണഭോജനതോ ന ചാരിത്തതോ മുച്ചതീ’’തി. മഹാസുമത്ഥേരോ ആഹ – ‘‘യദഗ്ഗേന അനിമന്തനം കാതും സക്കോതി, തദഗ്ഗേന നേവ ഗണഭോജനം ന ചാരിത്തം ഹോതീ’’തി. സേസം ഉത്താനമേവ.

കഥിനസമുട്ഠാനം – കായവാചതോ കായവാചാചിത്തതോ ച സമുട്ഠാതി, കിരിയാകിരിയം ഏത്ഥ ഹി ഭോജനം കിരിയാ, അവികപ്പനം അകിരിയാ, നോസഞ്ഞാവിമോക്ഖം, അചിത്തകം, പണ്ണത്തിവജ്ജം, കായകമ്മം, വചീകമ്മം, തിചിത്തം, തിവേദനന്തി.

പരമ്പരഭോജനസിക്ഖാപദം തതിയം.