൨. ഗണഭോജനസിക്ഖാപദവണ്ണനാ

൨൦൯. ദുതിയസിക്ഖാപദേ – പരിഹീനലാഭസക്കാരോതി സോ കിര അജാതസത്തുനാ രാജാനം മാരാപേത്വാപി അഭിമാരേ യോജേത്വാപി രുഹിരുപ്പാദം കത്വാപി ഗുള്ഹപടിച്ഛന്നോ അഹോസി. യദാ പന ദിവായേവ ധനപാലകം പയോജേസി, തദാ പാകടോ ജാതോ. ‘‘കഥം ദേവദത്തോ ഹത്ഥിം പയോജേസീ’’തി പരികഥായ ഉപ്പന്നായ ‘‘ന കേവലം ഹത്ഥിം പയോജേസി, രാജാനമ്പി മാരാപേസി, അഭിമാരേപി പേസേസി, സിലമ്പി പവിജ്ഝി, പാപോ ദേവദത്തോ’’തി പാകടോ അഹോസി. ‘‘കേന സദ്ധിം ഇദം കമ്മമകാസീ’’തി ച വുത്തേ ‘‘രഞ്ഞാ അജാതസത്തുനാ’’തി ആഹംസു. തതോ നാഗരാ ‘‘കഥഞ്ഹി നാമ രാജാ ഏവരൂപം ചോരം സാസനകണ്ടകം ഗഹേത്വാ വിചരിസ്സതീ’’തി ഉട്ഠഹിംസു. രാജാ നഗരസങ്ഖോഭം ഞത്വാ ദേവദത്തം നീഹരി. തതോ പട്ഠായ ചസ്സ പഞ്ചഥാലിപാകസതാനി ഉപച്ഛിന്ദി, ഉപട്ഠാനമ്പിസ്സ ന അഗമാസി, അഞ്ഞേപിസ്സ മനുസ്സാ ന കിഞ്ചി ദാതബ്ബം വാ കാതബ്ബം വാ മഞ്ഞിംസു. തേന വുത്തം – ‘‘പരിഹീനലാഭസക്കാരോ’’തി. കുലേസു വിഞ്ഞാപേത്വാ വിഞ്ഞാപേത്വാ ഭുഞ്ജതീതി ‘‘മാ മേ ഗണോ ഭിജ്ജീ’’തി പരിസം പോസേന്തോ ‘‘ത്വം ഏകസ്സ ഭിക്ഖുനോ ഭത്തം ദേഹി, ത്വം ദ്വിന്ന’’ന്തി ഏവം വിഞ്ഞാപേത്വാ സപരിസോ കുലേസു ഭുഞ്ജതി.

൨൧൧. ചീവരം പരിത്തം ഉപ്പജ്ജതീതി ഭത്തം അഗണ്ഹന്താനം ചീവരം ന ദേന്തി, തസ്മാ പരിത്തം ഉപ്പജ്ജതി.

൨൧൨. ചീവരകാരകേ ഭിക്ഖൂ ഭത്തേന നിമന്തേന്തീതി ഗാമേ പിണ്ഡായ ചരിത്വാ ചിരേന ചീവരം നിട്ഠാപേന്തേ ദിസ്വാ ‘‘ഏവം ലഹും നിട്ഠാപേത്വാ ചീവരം പരിഭുഞ്ജിസ്സന്തീ’’തി പുഞ്ഞകാമതായ നിമന്തേന്തി.

൨൧൫. നാനാവേരജ്ജകേതി നാനാവിധേഹി അഞ്ഞരജ്ജേഹി ആഗതേ. ‘‘നാനാവിരജ്ജകേ’’തിപി പാഠോ, അയമേവത്ഥോ.

൨൧൭-൮. ഗണഭോജനേതി ഗണസ്സ ഭോജനേ. ഇധ ച ഗണോ നാമ ചത്താരോ ഭിക്ഖൂ ആദിം കത്വാ തതുത്തരിം ഭിക്ഖൂ അധിപ്പേതാ, തേനേവ സബ്ബന്തിമം പരിച്ഛേദം ദസ്സേന്തോ ആഹ ‘‘യത്ഥ ചത്താരോ ഭിക്ഖൂ…പേ… ഏതം ഗണഭോജനം നാമാ’’തി. തം പനേതം ഗണഭോജനം ദ്വീഹാകാരേഹി പസവതി നിമന്തനതോ വാ വിഞ്ഞത്തിതോ വാ. കഥം നിമന്തനതോ പസവതി? ചത്താരോ ഭിക്ഖൂ ഉപസങ്കമിത്വാ ‘‘തുമ്ഹേ, ഭന്തേ, ഓദനേന നിമന്തേമി, ഓദനം മേ ഗണ്ഹഥ ആകങ്ഖഥ ഓലോകേഥ അധിവാസേഥ പടിമാനേഥാ’’തി ഏവം യേന കേനചി വേവചനേന വാ ഭാസന്തരേന വാ പഞ്ചന്നം ഭോജനാനം നാമം ഗഹേത്വാ നിമന്തേതി. ഏവം ഏകതോ നിമന്തിതാ പരിച്ഛിന്നകാലവസേന അജ്ജതനായ വാ സ്വാതനായ വാ ഏകതോ ഗച്ഛന്തി, ഏകതോ ഗണ്ഹന്തി, ഏകതോ ഭുഞ്ജന്തി, ഗണഭോജനം ഹോതി, സബ്ബേസം ആപത്തി. ഏകതോ നിമന്തിതാ ഏകതോ വാ നാനതോ വാ ഗച്ഛന്തി, ഏകതോ ഗണ്ഹന്തി, നാനതോ ഭുഞ്ജന്തി, ആപത്തിയേവ. പടിഗ്ഗഹണമേവ ഹി ഏത്ഥ പമാണം. ഏകതോ നിമന്തിതാ ഏകതോ വാ നാനതോ വാ ഗച്ഛന്തി, നാനതോ ഗണ്ഹന്തി, ഏകതോ വാ നാനതോ വാ ഭുഞ്ജന്തി, അനാപത്തി. ചത്താരി പരിവേണാനി വാ വിഹാരേ വാ ഗന്ത്വാ നാനതോ നിമന്തിതാ ഏകട്ഠാനേ ഠിതേസുയേവ വാ ഏകോ പുത്തേന ഏകോ പിതരാതി ഏവമ്പി നാനതോ നിമന്തിതാ ഏകതോ വാ നാനതോ വാ ഗച്ഛന്തു, ഏകതോ വാ നാനതോ വാ ഭുഞ്ജന്തു, സചേ ഏകതോ ഗണ്ഹന്തി, ഗണഭോജനം ഹോതി, സബ്ബേസം ആപത്തി. ഏവം താവ നിമന്തനതോ പസവതി.

കഥം വിഞ്ഞത്തിതോ? ചത്താരോ ഭിക്ഖൂ ഏകതോ ഠിതാ വാ നിസിന്നാ വാ ഉപാസകം ദിസ്വാ ‘‘അമ്ഹാകം ചതുന്നമ്പി ഭത്തം ദേഹീ’’തി വാ വിഞ്ഞാപേയ്യും, പാടേക്കം വാ പസ്സിത്വാ ‘‘മയ്ഹം ദേഹി, മയ്ഹം ദേഹീ’’തി ഏവം ഏകതോ വാ നാനതോ വാ വിഞ്ഞാപേത്വാ ഏകതോ വാ ഗച്ഛന്തു നാനതോ വാ, ഭത്തം ഗഹേത്വാപി ഏകതോ വാ ഭുഞ്ജന്തു നാനതോ വാ, സചേ ഏകതോ ഗണ്ഹന്തി, ഗണഭോജനം ഹോതി, സബ്ബേസം ആപത്തി. ഏവം വിഞ്ഞത്തിതോ പസവതി.

പാദാപി ഫലിതാതി യഥാ മഹാചമ്മസ്സ പരതോ മംസം ദിസ്സതി; ഏവം ഫാലിതാ, വാലികായ വാ സക്ഖരായ വാ പഹടമത്തേ ദുക്ഖം ഉപ്പാദേന്തി, ന സക്കാ ഹോതി അന്തോഗാമേ പിണ്ഡായ ചരിതും. ഈദിസേ ഗേലഞ്ഞേ ഗിലാനസമയോതി ഭുഞ്ജിതബ്ബം, ന ലേസകപ്പിയം കാതബ്ബം.

ചീവരേ കയിരമാനേതി യദാ സാടകഞ്ച സുത്തഞ്ച ലഭിത്വാ ചീവരം കരോന്തി തദാ; വിസുഞ്ഹി ചീവരകാരസമയോ നാമ നത്ഥി. തസ്മാ യോ തത്ഥ ചീവരേ കത്തബ്ബം യംകിഞ്ചി കമ്മം കരോതി, മഹാപച്ചരിയഞ്ഹി ‘‘അന്തമസോ സൂചിവേധനകോ’’തിപി വുത്തം, തേന ചീവരകാരസമയോതി ഭുഞ്ജിതബ്ബം. കുരുന്ദിയം പന വിത്ഥാരേനേവ വുത്തം. യോ ചീവരം വിചാരേതി, ഛിന്ദതി, മോഘസുത്തം ഠപേതി, ആഗന്തുകപട്ടം ഠപേതി, പച്ചാഗതം സിബ്ബതി, ആഗന്തുകപട്ടം ബന്ധതി, അനുവാതം ഛിന്ദതി ഘട്ടേതി ആരോപേതി, തത്ഥ പച്ചാഗതം സിബ്ബതി, സുത്തം കരോതി വലേതി, പിപ്ഫലികം നിസേതി, പരിവത്തനം കരോതി, സബ്ബോപി ചീവരം കരോതിയേവാതി വുച്ചതി. യോ പന സമീപേ നിസിന്നോ ജാതകം വാ ധമ്മപദം വാ കഥേതി, അയം ന ചീവരകാരകോ. ഏതം ഠപേത്വാ സേസാനം ഗണഭോജനേ അനാപത്തീതി.

അദ്ധയോജനന്തി ഏത്തകമ്പി അദ്ധാനം ഗന്തുകാമേന. യോ പന ദൂരം ഗന്തുകാമോ, തത്ഥ വത്തബ്ബമേവ നത്ഥി. ഗച്ഛന്തേനാതി അദ്ധാനം ഗച്ഛന്തേന, അദ്ധയോജനബ്ഭന്തരേ ഗാവുതേപി ഭുഞ്ജിതും വട്ടതി. ഗതേന ഭുഞ്ജിതബ്ബന്തി ഗതേന ഏകദിവസം ഭുഞ്ജിതബ്ബം. നാവാഭിരുഹനേപി ഏസേവ നയോ. അയം പന വിസേസോ – അഭിരുള്ഹേന ഇച്ഛിതട്ഠാനം ഗന്ത്വാപി യാവ ന ഓരോഹതി താവ ഭുഞ്ജിതബ്ബന്തി മഹാപച്ചരിയം വുത്തം. ചതുത്ഥേ ആഗതേതി അയം അന്തിമപരിച്ഛേദോ, ചതുത്ഥേപി ആഗതേ യത്ഥ ന യാപേന്തി; സോ മഹാസമയോ. യത്ഥ പന സതം വാ സഹസ്സം വാ സന്നിപതന്തി, തത്ഥ വത്തബ്ബമേവ നത്ഥി. തസ്മാ താദിസേ കാലേ ‘‘മഹാസമയോ’’തി അധിട്ഠഹിത്വാ ഭുഞ്ജിതബ്ബം. യോ കോചി പരിബ്ബാജകസമാപന്നോതി സഹധമ്മികേസു വാ തിത്ഥിയേസു വാ അഞ്ഞതരോ, ഏതേസഞ്ഹി യേന കേനചി കതേ ഭത്തേ ‘‘സമണഭത്തസമയോ’’തി ഭുഞ്ജിതബ്ബം.

൨൨൦. അനാപത്തി സമയേതി സത്തസു സമയേസു അഞ്ഞതരസ്മിം അനാപത്തി. ദ്വേ തയോ ഏകതോതി യേപി അകപ്പിയനിമന്തനം സാദിയിത്വാ ദ്വേ വാ തയോ വാ ഏകതോ ഗഹേത്വാ ഭുഞ്ജന്തി, തേസമ്പി അനാപത്തി.

തത്ഥ അനിമന്തിതചതുത്ഥം, പിണ്ഡപാതികചതുത്ഥം, അനുപസമ്പന്നചതുത്ഥം, പത്തചതുത്ഥം, ഗിലാനചതുത്ഥന്തി പഞ്ചന്നം ചതുക്കാനം വസേന വിനിച്ഛയോ വേദിതബ്ബോ. കഥം? ഇധേകച്ചോ ചത്താരോ ഭിക്ഖൂ ‘‘ഭത്തം ഗണ്ഹഥാ’’തി നിമന്തേതി. തേസു തയോ ഗതാ, ഏകോ ന ഗതോ. ഉപാസകോ ‘‘ഏകോ ഭന്തേ ഥേരോ കുഹി’’ന്തി പുച്ഛതി. നാഗതോ ഉപാസകാതി. സോ അഞ്ഞം തങ്ഖണപ്പത്തം കഞ്ചി ‘‘ഏഹി ഭന്തേ’’തി പവേസേത്വാ ചതുന്നമ്പി ഭത്തം ദേതി, സബ്ബേസം അനാപത്തി. കസ്മാ? ഗണപൂരകസ്സ അനിമന്തിതത്താ. തയോ ഏവ ഹി തത്ഥ നിമന്തിതാ ഗണ്ഹിംസു, തേഹി ഗണോ ന പൂരതി, ഗണപൂരകോ ച അനിമന്തിതോ, തേന ഗണോ ഭിജ്ജതീതി ഇദം അനിമന്തിതചതുത്ഥം.

പിണ്ഡപാതികചതുത്ഥേ – നിമന്തനകാലേ ഏകോ പിണ്ഡപാതികോ ഹോതി, സോ നാധിവാസേതി. ഗമനവേലായ പന ‘‘ഏഹി ഭന്തേ’’തി വുത്തേ അനധിവാസിതത്താ അനാഗച്ഛന്തമ്പി ‘‘ഏഥ ഭിക്ഖം ലച്ഛഥാ’’തി ഗഹേത്വാ ഗച്ഛന്തി, സോ തം ഗണം ഭിന്ദതി. തസ്മാ സബ്ബേസം അനാപത്തി.

അനുപസമ്പന്നചതുത്ഥേ – സാമണേരേന സദ്ധിം നിമന്തിതാ ഹോന്തി, സോപി ഗണം ഭിന്ദതി.

പത്തചതുത്ഥേ – ഏകോ സയം അഗന്ത്വാ പത്തം പേസേതി; ഏവമ്പി ഗണോ ഭിജ്ജതി. തസ്മാ സബ്ബേസം അനാപത്തി.

ഗിലാനചതുത്ഥേ – ഗിലാനേന സദ്ധിം നിമന്തിതാ ഹോന്തി, തത്ഥ ഗിലാനസ്സേവ അനാപത്തി, ഇതരേസം പന ഗണപൂരകോ ഹോതി. ന ഹി ഗിലാനേന ഗണോ ഭിജ്ജതി. തസ്മാ തേസം ആപത്തിയേവ. മഹാപച്ചരിയം പന അവിസേസേന വുത്തം.

സമയലദ്ധകോ സയമേവ മുച്ചതി, സേസാനം ഗണപൂരകത്താ ആപത്തികരോ ഹോതി. തസ്മാ ചീവരദാനസമയലദ്ധകാദീനമ്പി വസേന ചതുക്കാനി വേദിതബ്ബാനി. സചേ പന അധിവാസേത്വാ ഗതേസുപി ചതൂസു ജനേസു ഏകോ പണ്ഡിതോ ഭിക്ഖു ‘‘അഹം തുമ്ഹാകം ഗണം ഭിന്ദിസ്സാമി, നിമന്തനം സാദിയഥാ’’തി വത്വാ യാഗുഖജ്ജകാവസാനേ ഭത്തത്ഥായ പത്തം ഗണ്ഹന്താനം അദത്വാ ‘‘ഇമേ താവ ഭിക്ഖൂ ഭോജേത്വാ വിസ്സജ്ജേഥ, അഹം പച്ഛാ അനുമോദനം കത്വാ ഗമിസ്സാമീ’’തി നിസിന്നോ. തേസു ഭുത്വാ ഗതേസു ‘‘ദേഥ ഭന്തേ പത്ത’’ന്തി ഉപാസകേന പത്തം ഗഹേത്വാ ഭത്തേ ദിന്നേ ഭുഞ്ജിത്വാ അനുമോദനം കത്വാ ഗച്ഛതി, സബ്ബേസം അനാപത്തി. പഞ്ചന്നഞ്ഹി ഭോജനാനംയേവ വസേന ഗണഭോജനേ വിസങ്കേതം നത്ഥി. ഓദനേന നിമന്തിതാ കുമ്മാസം ഗണ്ഹന്താപി ആപത്തിം ആപജ്ജന്തി. താനി ച തേഹി ഏകതോ ന ഗഹിതാനി. യാഗുആദീസു പന വിസങ്കേതം ഹോതി, താനി തേഹി ഏകതോ ഗഹിതാനീതി. ഏവം ഏകോ പണ്ഡിതോ അഞ്ഞേസമ്പി അനാപത്തിം കരോതി.

തസ്മാ സചേ കോചി സങ്ഘഭത്തം കത്തുകാമേന നിമന്തനത്ഥായ പേസിതോ വിഹാരം ആഗമ്മ ‘‘ഭന്തേ, സ്വേ അമ്ഹാകം ഘരേ ഭിക്ഖം ഗണ്ഹഥാ’’തി അവത്വാ ‘‘ഭത്തം ഗണ്ഹഥാ’’തി വാ ‘‘സങ്ഘഭത്തം ഗണ്ഹഥാ’’തി വാ ‘‘സങ്ഘോ ഭത്തം ഗണ്ഹാതൂ’’തി വാ വദതി, ഭത്തുദ്ദേസകേന പണ്ഡിതേന ഭവിതബ്ബം, നേമന്തനികാ ഗണഭോജനതോ പിണ്ഡപാതികാ ച ധുതങ്ഗഭേദതോ മോചേതബ്ബാ. കഥം? ഏവം താവ വത്തബ്ബം – ‘‘സ്വേ ന സക്കാ ഉപാസകാ’’തി. ‘‘പുനദിവസേ, ഭന്തേ’’തി. ‘‘പുനദിവസേപി ന സക്കാ’’തി. ഏവം യാവ അദ്ധമാസമ്പി ഹരിത്വാ പുന വത്തബ്ബോ – ‘‘ത്വം കിം അവചാ’’തി? സചേ പുനപി ‘‘സങ്ഘഭത്തം ഗണ്ഹഥാ’’തി വദതി, തതോ ‘‘ഇമം താവ ഉപാസക പുപ്ഫം കപ്പിയം കരോഹി, ഇമം തിണ’’ന്തി ഏവം വിക്ഖേപം കത്വാ പുന ‘‘കിം കഥയിത്ഥാ’’തി പുച്ഛിതബ്ബോ. സചേ പുനപി തഥേവ വദതി, ‘‘ആവുസോ, ത്വം പിണ്ഡപാതികേ വാ മഹാഥേരേ വാ ന ലച്ഛസി, സാമണേരേ ലച്ഛസീ’’തി വത്തബ്ബോ. ‘‘നനു, ഭന്തേ അസുകസ്മിഞ്ച അസുകസ്മിഞ്ച ഗാമേ ഭദന്തേ ഭോജേസും, അഹം കസ്മാ ന ലഭാമീ’’തി ച വുത്തേ ‘‘തേ നിമന്തേതും ജാനന്തി, ത്വം ന ജാനാസീ’’തി. തേ കഥം നിമന്തേസും ഭന്തേതി? തേ ഏവമാഹംസു – ‘‘അമ്ഹാകം, ഭന്തേ, ഭിക്ഖം ഗണ്ഹഥാ’’തി. സചേ സോപി തഥേവ വദതി, വട്ടതി. അഥ പുനപി ‘‘ഭത്തം ഗണ്ഹഥാ’’തി വദതി, ‘‘ന ദാനി ത്വം, ആവുസോ, ബഹൂ ഭിക്ഖൂ ലച്ഛസി, തയോ ഏവ ലച്ഛസീ’’തി വത്തബ്ബോ. ‘‘നനു, ഭന്തേ, അസുകസ്മിഞ്ച അസുകസ്മിഞ്ച ഗാമേ സകലം ഭിക്ഖുസങ്ഘം ഭോജേസും, അഹം കസ്മാ ന ലഭാമീ’’തി? ‘‘ത്വം നിമന്തേതും ന ജാനാസീ’’തി. ‘‘തേ കഥം നിമന്തേസു’’ന്തി? തേ ‘‘ഭിക്ഖം ഗണ്ഹഥാ’’തി ആഹംസൂതി. സചേ സോപി ‘‘ഭിക്ഖം ഗണ്ഹഥാ’’തി വദതി, വട്ടതി. അഥ പുനപി ‘‘ഭത്തമേവാ’’തി വദതി, തതോ വത്തബ്ബോ – ‘‘ഗച്ഛ ത്വം, നത്ഥമ്ഹാകം തവ ഭത്തേനത്ഥോ, നിബദ്ധഗോചരോ ഏസ അമ്ഹാകം, മയമേത്ഥ പിണ്ഡായ ചരിസ്സാമാ’’തി. തം ‘‘ചരഥ, ഭന്തേ’’തി വത്വാ ആഗതം പുച്ഛന്തി – ‘‘കിം ഭോ ലദ്ധാ ഭിക്ഖൂ’’തി. ‘‘കിം ഏതേന ബഹു ഏത്ഥ വത്തബ്ബം, ‘ഥേരാ സ്വേ പിണ്ഡായ ചരിസ്സാമാ’തി ആഹംസു. മാ ദാനി തുമ്ഹേ പമജ്ജിത്ഥാ’’തി. ദുതിയദിവസേ ചേതിയവത്തം കത്വാ ഠിതാ ഭിക്ഖൂ സങ്ഘത്ഥേരേന വത്തബ്ബാ – ‘‘ആവുസോ, ധുരഗാമേ സങ്ഘഭത്തം അപണ്ഡിതമനുസ്സോ പന അഗമാസി, ഗച്ഛാമ ധുരഗാമേ പിണ്ഡായ ചരിസ്സാമാ’’തി. ഭിക്ഖൂഹി ഥേരസ്സ വചനം കാതബ്ബം, ന ദുബ്ബചേഹി ഭവിതബ്ബം, ഗാമദ്വാരേ അട്ഠത്വാവ പിണ്ഡായ ചരിതബ്ബം. തേസു പത്താനി ഗഹേത്വാ നിസീദാപേത്വാ ഭോജേന്തേസു ഭുഞ്ജിതബ്ബം. സചേ ആസനസാലായ ഭത്തം ഠപേത്വാ രഥികാസു ആഹിണ്ഡന്താ ആരോചേന്തി – ‘‘ആസനസാലായ, ഭന്തേ, ഭത്തം ഗണ്ഹഥാ’’തി ന വട്ടതി.

അഥ പന ഭത്തം ആദായ തത്ഥ തത്ഥ ഗന്ത്വാ ‘‘ഭത്തം ഗണ്ഹഥാ’’തി വദന്തി, പടികച്ചേവ വാ വിഹാരം അഭിഹരിത്വാ പതിരൂപേ ഠാനേ ഠപേത്വാ ആഗതാഗതാനം ദേന്തി, അയം അഭിഹടഭിക്ഖാ നാമ വട്ടതി. സചേ പന ഭത്തസാലായ ദാനം സജ്ജേത്വാ തം തം പരിവേണം പഹിണന്തി ‘‘ഭത്തസാലായ ഭത്തം ഗണ്ഹഥാ’’തി, ന വട്ടതി. യേ പന മനുസ്സാ പിണ്ഡചാരികേ ഭിക്ഖൂ ദിസ്വാ ആസനസാലം സമ്മജ്ജിത്വാ തത്ഥ നിസീദാപേത്വാ ഭോജേന്തി, ന തേ പടിക്ഖിപിതബ്ബാ. യേ പന ഗാമേ ഭിക്ഖം അലഭിത്വാ ഗാമതോ നിക്ഖമന്തേ ഭിക്ഖൂ ദിസ്വാ ‘‘ഭന്തേ ഭത്തം ഗണ്ഹഥാ’’തി വദന്തി, തേ പടിക്ഖിപിതബ്ബാ, ന വാ നിവത്തിതബ്ബം. സചേ ‘‘നിവത്തഥ, ഭന്തേ, ഭത്തം ഗണ്ഹഥാ’’തി വദന്തി, ‘‘നിവത്തഥാ’’തി വുത്തപദേ നിവത്തിതും വട്ടതി. ‘‘നിവത്തഥ ഭന്തേ, ഘരേ ഭത്തം കതം, ഗാമേ ഭത്തം കത’’ന്തി വദന്തി, ഗേഹേ ച ഗാമേ ച ഭത്തം നാമ യസ്സ കസ്സചി ഹോതീതി നിവത്തിതും വട്ടതി. ‘‘നിവത്തഥ, ഭത്തം ഗണ്ഹഥാ’’തി സമ്ബന്ധം കത്വാ വദന്തി, നിവത്തിതും ന വട്ടതി. ആസനസാലതോ പിണ്ഡായ ചരിതും നിക്ഖമന്തേ ദിസ്വാ ‘‘നിസീദഥ ഭന്തേ ഭത്തം ഗണ്ഹഥാ’’തി വുത്തേപി ഏസേവ നയോ. നിച്ചഭത്തന്തി ധുവഭത്തം വുച്ചതി. ‘‘നിച്ചഭത്തം ഗണ്ഹഥാ’’തി വദന്തി, ബഹൂനമ്പി ഏകതോ ഗഹേതും വട്ടതി. സലാകഭത്താദീസുപി ഏസേവ നയോ. സേസമേത്ഥ ഉത്താനമേവ.

ഏളകലോമസമുട്ഠാനം – കിരിയം, നോസഞ്ഞാവിമോക്ഖം, അചിത്തകം, പണ്ണത്തിവജ്ജം, കായകമ്മം, തിചിത്തം, തിവേദനന്തി.

ഗണഭോജനസിക്ഖാപദം ദുതിയം.