൨. ഓമസവാദസിക്ഖാപദവണ്ണനാ

൧൨. ദുതിയസിക്ഖാപദേ ഓമസന്തീതി ഓവിജ്ഝന്തി. ഖുംസേന്തീതി അക്കോസന്തി. വമ്ഭേന്തീതി പധംസേന്തി.

൧൩. ഭൂതപുബ്ബന്തി ഇദം വത്ഥും ഭഗവാ ഓമസവാദഗരഹണത്ഥം ആഹരി. നന്ദിവിസാലോ നാമാതി നന്ദീതി തസ്സ ബലീബദ്ദസ്സ നാമം, വിസാണാനി പനസ്സ വിസാലാനി, തസ്മാ ‘‘നന്ദിവിസാലോ’’തി വുച്ചതി. ബോധിസത്തോ തേന സമയേന നന്ദിവിസാലോ നാമ ഹോതി. ബ്രാഹ്മണോ തം യാഗുഭത്താദീഹി അതിവിയ പോസേസി. അഥ സോ ബ്രാഹ്മണം അനുകമ്പമാനോ ‘‘ഗച്ഛ ത്വ’’ന്തിആദിമാഹ. തത്ഥേവ അട്ഠാസീതി അഹേതുകപടിസന്ധികാലേപി പരഖുംസനം അമനാപതോയേവ പച്ചേസി, തസ്മാ ബ്രാഹ്മണസ്സ ദോസം ദസ്സേതുകാമോ അട്ഠാസി. സകടസതം അതിബദ്ധം പവട്ടേസീതി പടിപാടിയാ ഠപേത്വാ ഹേട്ഠാരുക്ഖേ ദത്വാ ഏകാബദ്ധം കത്വാ മുഗ്ഗമാസവാലുകാദീഹി പുണ്ണം സകടസതം പവട്ടേന്തോ, കിഞ്ചാപി പുബ്ബേ പതിട്ഠിതാരപ്പദേസം പുന അരേ പത്തേ പവട്ടിതം ഹോതി, ബോധിസത്തോ പന പുരിമസകടേന പതിട്ഠിതട്ഠാനേ പച്ഛിമസകടം പതിട്ഠാപേതും സകടസതപ്പമാണം പദേസം പവട്ടേസി. ബോധിസത്താനഞ്ഹി സിഥിലകരണം നാമ നത്ഥി. തേന ചത്തമനോ അഹൂതി തേന ബ്രാഹ്മണസ്സ ധനലാഭേന അത്തനോ കമ്മേന ച സോ നന്ദിവിസാലോ അത്തമനോ അഹോസി.

൧൫. അക്കോസേനപീതി ഏത്ഥ പന യസ്മാ പരതോ ‘‘ദ്വേ അക്കോസാ – ഹീനോ ച അക്കോസോ ഉക്കട്ഠോ ച അക്കോസോ’’തി വിഭജിതുകാമോ, തസ്മാ യഥാ പുബ്ബേ ‘‘ഹീനേനപി അക്കോസേന ഖുംസേന്തീ’’തി വുത്തം; ഏവം അവത്വാ ‘‘അക്കോസേന’’ ഇച്ചേവമാഹ. വേനജാതീതി തച്ഛകജാതി; വേണുകാരജാതീതിപി വദന്തി. നേസാദജാതീതി മിഗലുദ്ദകാദിജാതി.

രഥകാരജാതീതി ചമ്മകാരജാതി. പുക്കുസജാതീതി പുപ്ഫഛഡ്ഡകജാതി. അവകണ്ണകാദി ദാസാനം നാമം ഹോതി; തസ്മാ ഹീനം. ഓഞ്ഞാതന്തി അവഞ്ഞാതം; ‘‘ഉഞ്ഞാത’’ന്തിപി പഠന്തി. അവഞ്ഞാതന്തി വമ്ഭേത്വാ ഞാതം. ഹീളിതന്തി ജിഗുച്ഛിതം. പരിഭൂതന്തി കിമേതേനാതിതി പരിഭവകതം. അചിത്തീകതന്തി ന ഗരുകതം.

കോട്ഠകകമ്മന്തി തച്ഛകകമ്മം. മുദ്ദാതി ഹത്ഥമുദ്ദാഗണനാ. ഗണനാതി അച്ഛിദ്ദകാദിഅവസേസഗണനാ. ലേഖാതി അക്ഖരലേഖാ. മധുമേഹാബാധോ വേദനായ അഭാവതോ ‘‘ഉക്കട്ഠോ’’തി വുത്തോ. പാടികങ്ഖാതി ഇച്ഛിതബ്ബാ. യകാരേന വാ ഭകാരേന വാതി യകാരഭകാരേ യോജേത്വാ യോ അക്കോസോ. കാടകോടചികായ വാതി ‘‘കാട’’ന്തി പുരിസനിമിത്തം, ‘‘കോടചികാ’’തി ഇത്ഥിനിമിത്തം; ഏതേഹി വാ യോ അക്കോസോ, ഏസോ ഹീനോ നാമ അക്കോസോതി.

൧൬. ഇദാനി തേസം ജാതിആദീനം പഭേദവസേന ആപത്തിം ആരോപേത്വാ ദസ്സേന്തോ ‘‘ഉപസമ്പന്നോ ഉപസമ്പന്ന’’ന്തിആദിമാഹ. തത്ഥ ഖുംസേതുകാമോ വമ്ഭേതുകാമോ മങ്കുകത്തുകാമോതി അക്കോസിതുകാമോ പധംസിതുകാമോ ഗരഹിതുകാമോ നിത്തേജം കത്തുകാമോതി അത്ഥോ. ഹീനേന ഹീനന്തി ഹീനേന ജാതിവചനേന ഹീനജാതികം. ഏതേന ഉപായേന സബ്ബപദേസു അത്ഥോ വേദിതബ്ബോ.

ഏത്ഥ ച ഹീനേന ഹീനം വദന്തോ കിഞ്ചാപി സച്ചം വദതി, ഓമസിതുകാമതായ പനസ്സ വാചായ വാചായ പാചിത്തിയം. ഉക്കട്ഠേന ഹീനം വദന്തോ ച കിഞ്ചാപി അലികം ഭണതി, ഓമസിതുകാമതായ പന ഇമിനാവ സിക്ഖാപദേന പാചിത്തിയം ആപജ്ജതി, ന പുരിമേന. യോപി ‘‘അതിചണ്ഡാലോസി, അതിബ്രാഹ്മണോസി, ദുട്ഠചണ്ഡാലോസി, ദുട്ഠബ്രാഹ്മണോസീ’’തിആദീനി വദതി, സോപി ആപത്തിയാ കാരേതബ്ബോ.

൨൬. സന്തി ഇധേകച്ചേതി വാരേ പന പരിഹരിത്വാ വുത്തഭാവേന ദുക്കടം. ഏസേവ നയോ യേ നൂന…പേ… ന മയന്തി വാരേസുപി. അനുപസമ്പന്നേ പന ചതൂസുപി വാരേസു ദുക്കടമേവ. ചോരോസി ഗണ്ഠിഭേദകോസീതിആദിവചനേഹി പന ഉപസമ്പന്നേപി അനുപമ്പന്നേപി സബ്ബവാരേസു ദുക്കടമേവ. ദവകമ്യതായ പന ഉപസമ്പന്നേപി അനുപസമ്പന്നേപി സബ്ബവാരേസു ദുബ്ഭാസിതം. ദവകമ്യതാ നാമ കേളിഹസാധിപ്പായതാ. ഇമസ്മിഞ്ച സിക്ഖാപദേ ഠപേത്വാ ഭിക്ഖും ഭിക്ഖുനീആദയോ സബ്ബസത്താ അനുപസമ്പന്നട്ഠാനേ ഠിതാതി വേദിതബ്ബാ.

൩൫. അത്ഥപുരേക്ഖാരസ്സാതിആദീസു പാളിയാ അത്ഥം വണ്ണയന്തോ അത്ഥപുരേക്ഖാരോ; പാളിം വാചേന്തോ ധമ്മപുരേക്ഖാരോ; അനുസിട്ഠിയം ഠത്വാ ‘‘ഇദാനിപി ചണ്ഡാലോസി, പാപം മാ അകാസി, മാ തമോ തമപരായണോ അഹോസീ’’തിആദിനാ നയേന കഥേന്തോ അനുസാസനീപുരേക്ഖാരോ നാമാതി വേദിതബ്ബോ. സേസം ഉത്താനമേവ.

തിസമുട്ഠാനം – കായചിത്തതോ വാചാചിത്തതോ കായവാചാചിത്തതോ ച സമുട്ഠാതി. കിരിയം, സഞ്ഞാവിമോക്ഖം, സചിത്തകം, ലോകവജ്ജം, കായകമ്മം, വചീകമ്മം, അകുസലചിത്തം, ദുക്ഖവേദനന്തി. ദുബ്ഭാസിതാപത്തി പനേത്ഥ വാചാചിത്തതോ സമുട്ഠാതി, കിരിയം, സഞ്ഞാവിമോക്ഖം, സചിത്തകം, അകുസലചിത്തം, ദ്വിവേദനം സുഖാ ച മജ്ഝത്താ ചാതി.

ഓമസവാദസിക്ഖാപദം ദുതിയം.