൩. വസ്സൂപനായികക്ഖന്ധകം

വസ്സൂപനായികാനുജാനനകഥാ

൧൮൪. വസ്സൂപനായികക്ഖന്ധകേ – അപഞ്ഞത്തോതി അനനുഞ്ഞാതോ അസംവിഹിതോ വാ. തേ ഇധ ഭിക്ഖൂതി തേ ഭിക്ഖൂ, ഇധസദ്ദോ നിപാതമത്തോ. സങ്ഘാതം ആപാദേന്താതി വിനാസം ആപാദേന്താ. സങ്കസായിസ്സന്തീതി അപ്പോസ്സുക്കാ നിബദ്ധവാസം വസിസ്സന്തി. സകുന്തകാതി സകുണാ. വസ്സാനേ വസ്സം ഉപഗന്തുന്തി വസ്സാനനാമകേ തേമാസേ വസ്സം ഉപഗന്തബ്ബന്തി അത്ഥോ. കതി നു ഖോ വസ്സൂപനായികാതി കതി നു ഖോ വസ്സൂപഗമനാനി. അപരജ്ജുഗതായാതി ഏത്ഥ അപരജ്ജുഗതായ അസ്സാതി അപരജ്ജുഗതാ, തസ്സാ അപരജ്ജുഗതായ; അതിക്കന്തായ അപരസ്മിം ദിവസേതി അത്ഥോ. ദുതിയനയേപി മാസോ ഗതായ അസ്സാതി മാസഗതാ, തസ്സാ മാസഗതായ; അതിക്കന്തായ മാസേ പരിപുണ്ണേതി അത്ഥോ. തസ്മാ ആസാള്ഹീപുണ്ണമായ അനന്തരേ പാടിപദദിവസേ, ആസാള്ഹീപുണ്ണമിതോ വാ അപരായ പുണ്ണമായ അനന്തരേ പാടിപദദിവസേയേവ വിഹാരം പടിജഗ്ഗിത്വാ പാനീയം പരിഭോജനീയം ഉപട്ഠപേത്വാ സബ്ബം ചേതിയവന്ദനാദിസാമീചികമ്മം നിട്ഠാപേത്വാ ‘‘ഇമസ്മിം വിഹാരേ ഇമം തേമാസം വസ്സം ഉപേമീ’’തി സകിം വാ ദ്വത്തിക്ഖത്തും വാ വാചം നിച്ഛാരേത്വാ വസ്സം ഉപഗന്തബ്ബം.

വാചം നിച്ഛാരേത്വാ വസ്സം ഉപഗന്തബ്ബം.

വസ്സാനേചാരികാപടിക്ഖേപാദികഥാ

൧൮൫-൬. യോ പക്കമേയ്യാതി ഏത്ഥ അനപേക്ഖഗമനേന വാ അഞ്ഞത്ഥ അരുണം ഉട്ഠാപനേന വാ ആപത്തി വേദിതബ്ബാ. യോ അതിക്കമേയ്യാതി ഏത്ഥ വിഹാരഗണനായ ആപത്തിയോ വേദിതബ്ബാ. സചേ ഹി തം ദിവസം വിഹാരസതസ്സ ഉപചാരം ഓക്കമിത്വാ അതിക്കമതി, സതം ആപത്തിയോ. സചേ പന വിഹാരൂപചാരം അതിക്കമിത്വാ അഞ്ഞസ്സ വിഹാരസ്സ ഉപചാരം അനോക്കമിത്വാവ നിവത്തതി, ഏകാ ഏവ ആപത്തി. കേനചി അന്തരായേന പുരിമികം അനുപഗതേന പച്ഛിമികാ ഉപഗന്തബ്ബാ.

വസ്സം ഉക്കഡ്ഢിതുകാമോതി വസ്സനാമകം പഠമമാസം ഉക്കഡ്ഢിതുകാമോ, സാവണമാസം അകത്വാ പുന ആസാള്ഹീമാസമേവ കത്തുകാമോതി അത്ഥോ. ആഗമേ ജുണ്ഹേതി ആഗമേ മാസേതി അത്ഥോ. അനുജാനാമി ഭിക്ഖവേ രാജൂനം അനുവത്തിതുന്തി ഏത്ഥ വസ്സുക്കഡ്ഢനേ ഭിക്ഖൂനം കാചി പരിഹാനി നാമ നത്ഥീതി അനുവത്തിതും അനുഞ്ഞാതം, തസ്മാ അഞ്ഞസ്മിമ്പി ധമ്മികേ കമ്മേ അനുവത്തിതബ്ബം. അധമ്മികേ പന ന കസ്സചി അനുവത്തിതബ്ബം.

സത്താഹകരണീയാനുജാനനകഥാ

൧൮൭-൮. സത്താഹകരണീയേസു – സത്താഹകരണീയേന ഗന്തുന്തി സത്താഹബ്ഭന്തരേ യം കത്തബ്ബം തം സത്താഹകരണീയം, തേന സത്താഹകരണീയേന കരണഭൂതേന ഗന്തും അനുജാനാമീതി അത്ഥോ. പഹിതേ ഗന്തുന്തി ഇമേഹി സത്തഹി ഭിക്ഖുആദീഹി ദൂതേ പഹിതേയേവ ഗന്തും അനുജാനാമീതി അത്ഥോ. സത്താഹം സന്നിവത്തോ കാതബ്ബോതി സത്താഹേയേവ സന്നിവത്തിതബ്ബോ, അട്ഠമോ അരുണോ തത്ഥേവ ന ഉട്ഠാപേതബ്ബോതി അത്ഥോ.

ഭിക്ഖുനിസങ്ഘം ഉദ്ദിസ്സാതി ഇതോ പട്ഠായ വച്ചകുടി ജന്താഘരം ജന്താഘരസാലാതി ഇമാനി തീണി പരിഹീനാനി.

൧൮൯. ഉദോസിതാദീനി ഉദോസിതസിക്ഖാപദാദീസു വുത്താനേവ. രസവതീതി ഭത്തഗേഹം വുച്ചതി. വാരേയ്യം സഞ്ചരിത്തസിക്ഖാപദേ വുത്തമേവ. പുരായം സുത്തന്തോ പലുജ്ജതീതി യാവ അയം സുത്തന്തോ ന പലുജ്ജതി, യാവ അയം സുത്തന്തോ ന വിനസ്സതി. അഞ്ഞതരം വാ പനസ്സ കിച്ചം ഹോതി കരണീയം വാതി ഏതേന പരിസങ്ഖതം യംകിഞ്ചി കരണീയം സങ്ഗഹിതം ഹോതി. സബ്ബത്ഥ ച ‘‘ഇച്ഛാമി ദാനഞ്ച ദാതും ധമ്മഞ്ച സോതും ഭിക്ഖൂ ച പസ്സിതു’’ന്തി ഇമിനാവ കപ്പിയവചനേന പേസിതേ ഗന്തബ്ബം, ഏതേസം വാ വേവചനേന. പേയ്യാലക്കമോ പന ഏവം വേദിതബ്ബോ, യഥാ ‘‘ഉപാസകേന സങ്ഘം ഉദ്ദിസ്സ വിഹാരാദയോ കാരാപിതാ ഹോന്തി, സമ്ബഹുലേ ഭിക്ഖൂ ഉദ്ദിസ്സ, ഏകം ഭിക്ഖും ഉദ്ദിസ്സ, ഭിക്ഖുനിസങ്ഘം ഉദ്ദിസ്സ, സമ്ബഹുലാ ഭിക്ഖുനിയോ, ഏകം ഭിക്ഖുനിം, സമ്ബഹുലാ സിക്ഖമാനായോ, ഏകം സിക്ഖമാനം, സമ്ബഹുലേ സാമണേരേ, ഏകം സാമണേരം, സമ്ബഹുലാ സാമണേരിയോ, ഏകം സാമണേരിം ഉദ്ദിസ്സ അത്തനോ അത്ഥായ നിവേസനം കാരാപിതം ഹോതീ’’തി വുത്തം; ഏവമേവ ‘‘ഉപാസികായ, ഭിക്ഖുനാ, ഭിക്ഖുനിയാ, സിക്ഖമാനായ, സാമണേരേന, സാമണേരിയാ സങ്ഘം ഉദ്ദിസ്സാ’’തി സബ്ബം വത്തബ്ബം. ഏതേസു സത്തപ്പകാരേസു കരണീയേസു പഹിതേ ഗന്തബ്ബം.

പഞ്ചന്നംഅപ്പഹിതേപിഅനുജാനനകഥാ

൧൯൩. പഞ്ചന്നം സത്താഹകരണീയേനാതി ഏതേസം ഭിക്ഖുആദീനം സഹധമ്മികാനം ‘‘ഗിലാനഭത്തം വാ ഗിലാനുപട്ഠാകഭത്തം വാ ഭേസജ്ജം വാ പരിയേസിസ്സാമി, പുച്ഛിസ്സാമി വാ, ഉപട്ഠഹിസ്സാമി വാ’’തി ഏവമാദിനാ പരതോ വിത്ഥാരേത്വാ ദസ്സിതേന കാരണേന അപ്പഹിതേപി ഗന്തബ്ബം, പഗേവ പഹിതേ. ഭിക്ഖു ഗിലാനോ ഹോതി, അനഭിരതി ഉപ്പന്നാ ഹോതി, കുക്കുച്ചം ഉപ്പന്നം ഹോതി, ദിട്ഠിഗതം ഉപ്പന്നം ഹോതി, ഗരുധമ്മം അജ്ഝാപന്നോ ഹോതി പരിവാസാരഹോ, മൂലായ പടികസ്സനാരഹോ ഹോതി, മാനത്താരഹോ, അബ്ഭാനാരഹോ, സങ്ഘോ കമ്മം കത്തുകാമോ ഹോതി, കതം വാ സങ്ഘേന കമ്മം ഹോതീതി ഏതേഹി ദസഹി കാരണേഹി ഭിക്ഖുസ്സ സന്തികം ഗന്തബ്ബം. ഭിക്ഖുനിയാ സന്തികം നവഹി കാരണേഹി ഗന്തബ്ബം, സിക്ഖമാനായ സന്തികം ഛഹി – ആദിതോ ചതൂഹി, സിക്ഖാ കുപ്പിതാ ഹോതി, ഉപസമ്പജ്ജിതുകാമാ ഹോതീതി. സാമണേരസ്സാപി ഛഹി – ആദിതോ ചതൂഹി, വസ്സം പുച്ഛിതുകാമോ ഉപസമ്പജ്ജിതുകാമോ ഹോതീതി. സാമണേരിയാ ഉപസമ്പദം അപനേത്വാ സിക്ഖാപദം ദാതുകാമോ ഹോതീതി ഇമിനാ സദ്ധിം പഞ്ചഹി. പരതോ മാതാപിതൂനം അനുഞ്ഞാതട്ഠാനേപി ഏസേവ നയോ. അന്ധകട്ഠകഥായം പന ‘‘യേ മാതാപിതൂനം ഉപട്ഠാകാ ഞാതകാ വാ അഞ്ഞാതകാ വാ തേസമ്പി അപ്പഹിതേ ഗന്തും വട്ടതീ’’തി വുത്തം, തം നേവ അട്ഠകഥായം, ന പാളിയാ വുത്തം, തസ്മാ ന ഗഹേതബ്ബം.

പഹിതേയേവഅനുജാനനകഥാ

൧൯൯. ഭിക്ഖുഗതികോതി ഏകസ്മിം വിഹാരേ ഭിക്ഖൂഹി സദ്ധിം വസനകപുരിസോ. ഉന്ദ്രിയതീതി പലുജ്ജതി. ഭണ്ഡം ഛേദാപിതന്തി ദബ്ബസമ്ഭാരഭണ്ഡം ഛേദാപിതം. ആവഹാപേയ്യുന്തി ആഹരാപേയ്യും. ദജ്ജാഹന്തി ദജ്ജേ അഹം. സങ്ഘകരണീയേനാതി ഏത്ഥ യംകിഞ്ചി ഉപോസഥാഗാരാദീസു സേനാസനേസു ചേതിയഛത്തവേദികാദീസു വാ കത്തബ്ബം, അന്തമസോ ഭിക്ഖുനോ പുഗ്ഗലികസേനാസനമ്പി, സബ്ബം സങ്ഘകരണീയമേവ. തസ്മാ തസ്സ നിപ്ഫാദനത്ഥം ദബ്ബസമ്ഭാരാദീനി വാ ആഹരിതും വഡ്ഢകീപ്പഭുതീനം ഭത്തവേതനാദീനി വാ ദാപേതും ഗന്തബ്ബം.

അയം പനേത്ഥ പാളിമുത്തകരത്തിച്ഛേദവിനിച്ഛയോ – ധമ്മസവനത്ഥായ അനിമന്തിതേന ഗന്തും ന വട്ടതി. സചേ ഏകസ്മിം മഹാവാസേ പഠമംയേവ കതികാ കതാ ഹോതി – ‘‘അസുകദിവസം നാമ സന്നിപതിതബ്ബ’’ന്തി, നിമന്തിതോയേവ നാമ ഹോതി, ഗന്തും വട്ടതി. ‘‘ഭണ്ഡകം ധോവിസ്സാമീ’’തി ഗന്തും ന വട്ടതി. സചേ പന ആചരിയുപജ്ഝായാ പഹിണന്തി, വട്ടതി. നാതിദൂരേ വിഹാരോ ഹോതി, തത്ഥ ഗന്ത്വാ അജ്ജേവ ആഗമിസ്സാമീതി സമ്പാപുണിതും ന സക്കോതി, വട്ടതി. ഉദ്ദേസപരിപുച്ഛാദീനം അത്ഥായപി ഗന്തും ന വട്ടതി. ‘‘ആചരിയം പസ്സിസ്സാമീ’’തി പന ഗന്തും ലഭതി. സചേ പന നം ആചരിയോ ‘‘അജ്ജ മാ ഗച്ഛാ’’തി വദതി, വട്ടതി. ഉപട്ഠാകകുലം വാ ഞാതികുലം വാ ദസ്സനായ ഗന്തും ന ലഭതീതി.

അന്തരായേഅനാപത്തിവസ്സച്ഛേദകഥാ

൨൦൧. യേന ഗാമോ തേന ഗന്തുന്തിആദീസു സചേ ഗാമോ അവിദൂരം ഗതോ ഹോതി, തത്ഥ പിണ്ഡായ ചരിത്വാ വിഹാരമേവ ആഗന്ത്വാ വസിതബ്ബം. സചേ ദൂരം ഗതോ, സത്താഹവാരേന അരുണോ ഉട്ഠാപേതബ്ബോ. ന സക്കാ ചേ ഹോതി, തത്രേവ സഭാഗട്ഠാനേ വസിതബ്ബം. സചേ മനുസ്സാ യഥാപവത്താനി സലാകഭത്താദീനി ദേന്തി, ‘‘ന മയം തസ്മിം വിഹാരേ വസിമ്ഹാ’’തി വത്തബ്ബാ. ‘‘മയം വിഹാരസ്സ വാ പാസാദസ്സ വാ ന ദേമ, തുമ്ഹാകം ദേമ, യത്ഥ കത്ഥചി വസിത്വാ ഭുഞ്ജഥാ’’തി വുത്തേ പന യഥാസുഖം ഭുഞ്ജിതബ്ബം, തേസംയേവ തം പാപുണാതി. ‘‘തുമ്ഹാകം വസനട്ഠാനേ പാപുണാപേത്വാ ഭുഞ്ജഥാ’’തി വുത്തേ പന യത്ഥ വസന്തി, തത്ഥ നേത്വാ വസ്സഗ്ഗേന പാപുണാപേത്വാ ഭുഞ്ജിതബ്ബം.

സചേ പവാരിതകാലേ വസ്സാവാസികം ദേന്തി, യദി സത്താഹവാരേന അരുണം ഉട്ഠാപയിംസു, ഗഹേതബ്ബം. ഛിന്നവസ്സേഹി പന ‘‘ന മയം തത്ഥ വസിമ്ഹ, ഛിന്നവസ്സാ മയ’’ന്തി വത്തബ്ബം. യദി ‘‘യേസം അമ്ഹാകം സേനാസനം പാപിതം, തേ ഗണ്ഹന്തൂ’’തി വദന്തി, ഗഹേതബ്ബം. യം പന വിഹാരേ ഉപനിക്ഖിത്തകം മാ വിനസ്സീതി ഇധ ആഹടം ചീവരാദിവേഭങ്ഗിയഭണ്ഡം, തം തത്ഥേവ ഗന്ത്വാ അപലോകേത്വാ ഭാജേതബ്ബം. ‘‘ഇതോ അയ്യാനം ചത്താരോ പച്ചയേ ദേഥാ’’തി കപ്പിയകാരകാനം ദിന്നേ ഖേത്തവത്ഥുആദികേ തത്രുപ്പാദേപി ഏസേവ നയോ. സങ്ഘികഞ്ഹി വേഭങ്ഗിയഭണ്ഡം അന്തോവിഹാരേ വാ ബഹിസീമായ വാ ഹോതു, ബഹിസീമായ ഠിതാനം അപലോകേത്വാ ഭാജേതും ന വട്ടതി. ഉഭയത്ഥ ഠിതമ്പി പന അന്തോസീമായ ഠിതാനം അപലോകേത്വാ ഭാജേതും വട്ടതിയേവ.

സങ്ഘഭേദേഅനാപത്തിവസ്സച്ഛേദകഥാ

൨൦൨. സങ്ഘോ ഭിന്നോതി ഏത്ഥ ഭിന്നേ സങ്ഘേ ഗന്ത്വാ കരണീയം നത്ഥി, യോ പന ‘‘ഭിജ്ജിസ്സതീ’’തി ആസങ്കിതോ, തം സന്ധായ ‘‘ഭിന്നോ’’തി വുത്തം. സമ്ബഹുലാഹി ഭിക്ഖുനീഹി സങ്ഘോ ഭിന്നോതി ഏത്ഥ ന ഭിക്ഖുനീഹി സങ്ഘോ ഭിന്നോതി ദട്ഠബ്ബോ. വുത്തഞ്ഹേതം ‘‘ന ഖോ ഉപാലി ഭിക്ഖുനീ സങ്ഘം ഭിന്ദതീ’’തി. ഏതാ പന നിസ്സായ അനുബലം കത്വാ യം സങ്ഘം ‘‘ഭിക്ഖൂ ഭിന്ദേയ്യു’’ന്തി ആസങ്കാ ഹോതി, തം സന്ധായേതം വുത്തം.

വജാദീസുവസ്സൂപഗമനകഥാ

൨൦൩. വജോതി ഗോപാലകാനം നിവാസട്ഠാനം. യേന വജോതി ഏത്ഥ വജേന സദ്ധിം ഗതസ്സ വസ്സച്ഛേദേ അനാപത്തി.

ഉപകട്ഠായാതി ആസന്നായ. സത്ഥേ വസ്സം ഉപഗന്തുന്തി ഏത്ഥ വസ്സൂപനായികദിവസേ തേന ഭിക്ഖുനാ ഉപാസകാ വത്തബ്ബാ ‘‘കുടികാ ലദ്ധും വട്ടതീ’’തി. സചേ കരിത്വാ ദേന്തി, തത്ഥ പവിസിത്വാ ‘‘ഇധ വസ്സം ഉപേമീ’’തി തിക്ഖത്തും വത്തബ്ബം. നോ ചേ ദേന്തി, സാലാസങ്ഖേപേന ഠിതസകടസ്സ ഹേട്ഠാ ഉപഗന്തബ്ബം. തമ്പി അലഭന്തേന ആലയോ കാതബ്ബോ. സത്ഥേ പന വസ്സം ഉപഗന്തും ന വട്ടതി. ആലയോ നാമ ‘‘ഇധ വസ്സം വസിസ്സാമീ’’തി ചിത്തുപ്പാദമത്തം. സചേ മഗ്ഗപ്പടിപന്നേയേവ സത്ഥേ പവാരണദിവസോ ഹോതി, തത്ഥേവ പവാരേതബ്ബം. അഥ സത്ഥോ അന്തോവസ്സേയേവ ഭിക്ഖുനാ പത്ഥിതട്ഠാനം പത്വാ അതിക്കമതി, പത്ഥിതട്ഠാനേ വസിത്വാ തത്ഥ ഭിക്ഖൂഹി സദ്ധിം പവാരേതബ്ബം. അഥാപി സത്ഥോ അന്തോവസ്സേയേവ അന്തരാ ഏകസ്മിം ഗാമേ തിട്ഠതി വാ വിപ്പകിരതി വാ, തസ്മിംയേവ ഗാമേ ഭിക്ഖൂഹി സദ്ധിം വസിത്വാ പവാരേതബ്ബം, അപവാരേത്വാ തതോ പരം ഗന്തും ന വട്ടതി.

നാവായം വസ്സം ഉപഗച്ഛന്തേനാപി കുടിയംയേവ ഉപഗന്തബ്ബം. പരിയേസിത്വാ അലഭന്തേന ആലയോ കാതബ്ബോ. സചേ അന്തോതേമാസം നാവാ സമുദ്ദേയേവ ഹോതി, തത്ഥേവ പവാരേതബ്ബം. അഥ നാവാ കൂലം ലഭതി, അയഞ്ച പരതോ ഗന്തുകാമോ ഹോതി, ഗന്തും ന വട്ടതി. നാവായ ലദ്ധഗാമേയേവ വസിത്വാ ഭിക്ഖൂഹി സദ്ധിം പവാരേതബ്ബം. സചേപി നാവാ അനുതീരമേവ അഞ്ഞത്ഥ ഗച്ഛതി, ഭിക്ഖു ച പഠമം ലദ്ധഗാമേയേവ വസിതുകാമോ, നാവാ ഗച്ഛതു ഭിക്ഖുനാ തത്ഥേവ വസിത്വാ ഭിക്ഖൂഹി സദ്ധിം പവാരേതബ്ബം.

ഇതി വജേ സത്ഥേ നാവായന്തി തീസു ഠാനേസു നത്ഥി വസ്സച്ഛേദേ ആപത്തി, പവാരേതുഞ്ച ലഭതി. പുരിമേസു പന ‘‘വാളേഹി ഉബ്ബാള്ഹാ ഹോന്തീ’’തിആദീസു സങ്ഘഭേദപരിയന്തേസു വത്ഥൂസു കേവലം അനാപത്തി ഹോതി, പവാരേതും പന ന ലഭതി.

൨൦൪. ന ഭിക്ഖവേ രുക്ഖസുസിരേതി ഏത്ഥ സുദ്ധേ രുക്ഖസുസിരേയേവ ന വട്ടതി; മഹന്തസ്സ പന രുക്ഖസുസിരസ്സ അന്തോ പദരച്ഛദനം കുടികം കത്വാ പവിസനദ്വാരം യോജേത്വാ ഉപഗന്തും വട്ടതി. രൂക്ഖം ഛിന്ദിത്വാ ഖാണുകമത്ഥകേ പദരച്ഛദനം കുടികം കത്വാപി വട്ടതിയേവ. രുക്ഖവിടഭിയാതി ഏത്ഥാപി സുദ്ധേ വിടപമത്തേ ന വട്ടതി. മഹാവിടപേ പന അട്ടകം ബന്ധിത്വാ തത്ഥ പദരച്ഛദനം കുടികം കത്വാ ഉപഗന്തബ്ബം. അസേനാസനികേനാതി യസ്സ പഞ്ചന്നം ഛദനാനം അഞ്ഞതരേന ഛന്നം യോജിതദ്വാരബന്ധനം സേനാസനം നത്ഥി, തേന ന ഉപഗന്തബ്ബം. ന ഭിക്ഖവേ ഛവകുടികായന്തി ഛവകുടികാ നാമ ടങ്കിതമഞ്ചാദിഭേദാ കുടി, തത്ഥ ഉപഗന്തും ന വട്ടതി. സുസാനേ പന അഞ്ഞം കുടികം കത്വാ ഉപഗന്തും വട്ടതി. ന ഭിക്ഖവേ ഛത്തേതി ഏത്ഥാപി ചതൂസു ഥമ്ഭേസു ഛത്തം ഠപേത്വാ ആവരണം കത്വാ ദ്വാരം യോജേത്വാ ഉപഗന്തും വട്ടതി, ഛത്തകുടികാ നാമേസാ ഹോതി. ചാടിയാതി ഏത്ഥാപി മഹന്തേന കപല്ലേന ഛത്തേ വുത്തനയേന കുടിം കത്വാ ഉപഗന്തും വട്ടതി.

അധമ്മികകതികാദികഥാ

൨൦൫. ഏവരൂപാ കതികാതി ഏത്ഥ അഞ്ഞാപി യാ ഈദിസീ അധമ്മികാ കതികാ ഹോതി, സാ ന കാതബ്ബാതി അത്ഥോ. തസ്സാ ലക്ഖണം മഹാവിഭങ്ഗേ വുത്തം.

൨൦൭-൮. പടിസ്സവേ ച ആപത്തി ദുക്കടസ്സാതി ഏത്ഥ ന കേവലം ‘‘ഇമം തേമാസം ഇധ വസ്സം വസഥാ’’തി ഏതസ്സേവ പടിസ്സവേ ആപത്തി, ‘‘ഇമം തേമാസം ഭിക്ഖം ഗണ്ഹഥ, ഉഭോപി മയം ഇധ വസ്സം വസിസ്സാമ, ഏകതോ ഉദ്ദിസാപേസ്സാമാ’’തി ഏവമാദിനാപി തസ്സ തസ്സ പടിസ്സവേ ദുക്കടം. തഞ്ച ഖോ പഠമം സുദ്ധചിത്തസ്സ പച്ഛാ വിസംവാദനപച്ചയാ, പഠമമ്പി അസുദ്ധചിത്തസ്സ പന പടിസ്സവേ പാചിത്തിയം, വിസംവാദനേ ദുക്കടന്തി പാചിത്തിയേന സദ്ധിം ദുക്കടം യുജ്ജതി.

സോ തദഹേവ അകരണീയോതിആദീസു സചേ വസ്സം അനുപഗന്ത്വാ വാ പക്കമതി, ഉപഗന്ത്വാ വാ സത്താഹം ബഹിദ്ധാ വീതിനാമേതി, പുരിമികാ ച ന പഞ്ഞായതി, പടിസ്സവേ ച ആപത്തി. വസ്സം ഉപഗന്ത്വാ പന അരുണം അനുട്ഠാപേത്വാ തദഹേവ സത്താഹകരണീയേന പക്കമന്തസ്സാപി അന്തോസത്താഹേ നിവത്തന്തസ്സ അനാപത്തി, കോ പന വാദോ ദ്വീഹതീഹം വസിത്വാ അന്തോസത്താഹേ നിവത്തന്തസ്സ. ദ്വീഹതീഹം വസിത്വാതി ഏത്ഥാപി നിരപേക്ഖേനേവ ഉപചാരാതിക്കമേ വസ്സച്ഛേദോ വേദിതബ്ബോ. സചേ ഇധ വസിസ്സാമീതി ആലയോ അത്ഥി, അസതിയാ പന വസ്സം ന ഉപേതി, ഗഹിതസേനാസനം സുഗ്ഗഹിതം, ഛിന്നവസ്സോ ന ഹോതി, പവാരേതും ലഭതിയേവ.

സത്താഹം അനാഗതായ പവാരണായാതി ഏത്ഥ നവമിതോ പട്ഠായ ഗന്തും വട്ടതി, ആഗച്ഛതു വാ മാ വാ, അനാപത്തി. സേസം ഉത്താനമേവാതി.

വസ്സൂപനായികക്ഖന്ധകവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.