൧. സമാധിസുത്തവണ്ണനാ

൧൦൭൧. സച്ചസംയുത്തസ്സ പഠമേ സമാധിം, ഭിക്ഖവേതി തേ കിര ഭിക്ഖൂ ചിത്തേകഗ്ഗതായ പരിഹായന്തി, അഥ നേസം സത്ഥാ – ‘‘ഏവമേതേ ചിത്തേകഗ്ഗതം ലഭിത്വാ, കമ്മട്ഠാനം വഡ്ഢേത്വാ, വിസേസം പാപുണിസ്സന്തീ’’തി ഇമം ദേസനം ആരഭി. തസ്മാതിഹ, ഭിക്ഖവേ, ‘‘ഇദം ദുക്ഖ’’ന്തി യോഗോ കരണീയോതി ഏത്ഥ യഥാഭൂതാദിവസേന കാരണച്ഛേദോ വേദിതബ്ബോ. ഇദഞ്ഹി വുത്തം ഹോതി – ഭിക്ഖവേ, യസ്മാ സമാഹിതോ ഭിക്ഖു ചത്താരി സച്ചാനി യഥാഭൂതം പജാനാതി, തസ്മാ തുമ്ഹേഹി ച സമാഹിതേഹി ചതുന്നം സച്ചാനം യഥാഭൂതം പജാനനത്ഥായ ‘‘ഇദം ദുക്ഖ’’ന്തി യോഗോ കരണീയോ. തഥാ യസ്മാ ചത്താരി സച്ചാനി തഥാഗതസ്സേവ പാതുഭാവാ പാകടാനി ഹോന്തി, യസ്മാ ച തഥാഗതേന സുവിഭത്താനി, യസ്മാ ച തേസു അപരിമാണാ വണ്ണാ അപരിമാണാനി പദബ്യഞ്ജനാനി, യസ്മാ ച തേസം അപ്പടിവിദ്ധത്താ വട്ടം വഡ്ഢതി, തേസം പടിവിദ്ധകാലതോ പട്ഠായ ന വഡ്ഢതി, തസ്മാ ‘‘ഏവം നോ വട്ടം ന വഡ്ഢിസ്സതീ’’തി തുമ്ഹേഹി ‘‘ഇദം ദുക്ഖ’’ന്തി യോഗോ കരണീയോ.