൧. ചക്കവത്തിരാജസുത്തവണ്ണനാ

൯൯൭. സോതാപത്തിസംയുത്തസ്സ പഠമേ കിഞ്ചാപീതി അനുഗ്ഗഹഗരഹണേസു നിപാതോ. ചതുന്നഞ്ഹി മഹാദീപാനം ഇസ്സരിയാധിപച്ചം രജ്ജം അനുഗ്ഗണ്ഹന്തോ ചതുന്നഞ്ച അപായാനം അപ്പഹീനഭാവം ഗരഹന്തോ സത്ഥാ ‘‘കിഞ്ചാപി, ഭിക്ഖവേ, രാജാ ചക്കവത്തീ’’തിആദിമാഹ. തത്ഥ ചതുന്നം ദീപാനന്തി ദ്വിസഹസ്സദീപപരിവാരാനം ചതുന്നം മഹാദീപാനം. ഇസ്സരിയാധിപച്ചന്തി ഇസ്സരഭാവോ ഇസ്സരിയം, അധിപതിഭാവോ ആധിപച്ചം, ഇസ്സരിയം ആധിപച്ചം ഏതസ്മിം രജ്ജേ, ന ഛേദനഭേദനന്തി ഇസ്സരിയാധിപച്ചം. കാരേത്വാതി ഏവരൂപം രജ്ജം പവത്താപേത്വാ. കിഞ്ചാപി, ഭിക്ഖവേ, അരിയസാവകോതി ഏത്ഥ അനുഗ്ഗഹപസംസാസു നിപാതോ. പിണ്ഡിയാലോപേന ഹി യാപനം അനുഗ്ഗഹന്തോ ചതുന്നഞ്ച അപായാനം പഹീനഭാവം പസംസന്തോ സത്ഥാ ‘‘കിഞ്ചാപി, ഭിക്ഖവേ, അരിയസാവകോ’’തിആദിമാഹ. തത്ഥ നന്തകാനീതി അനന്തകാനി. തേരസഹത്ഥോപി ഹി വത്ഥസാടകോ ദസച്ഛേദനതോ പട്ഠായ നന്തകന്തേവ സങ്ഖം ഗച്ഛതി.

അവേച്ചപ്പസാദേനാതി അചലപ്പസാദേന. സോ പനായം പസാദോ കിം ഏകോ, അനേകോതി? ഏകോവ, സോ മഗ്ഗേന ആഗതപ്പസാദോ. യേസു പന വത്ഥൂസു അപുബ്ബം അചരിമം രുഹതി, തേസം വസേന ‘‘ബുദ്ധേ അവേച്ചപ്പസാദേനാ’’തിആദിനാ നയേന തിധാ വുത്തോ. യസ്മാ ച ഏകോ, തസ്മാവ നിന്നാനാകരണോ ഹോതി. അരിയസാവകസ്സ ഹി ബുദ്ധേയേവ പസാദോ ച പേമഞ്ച ഗാരവഞ്ച മഹന്തം, ന ധമ്മേ വാ സങ്ഘേ വാ, ധമ്മേയേവ വാ മഹന്തം, ന ബുദ്ധേ വാ സങ്ഘേ വാ, സങ്ഘേയേവ വാ മഹന്തം, ന ബുദ്ധേ വാ ധമ്മേ വാതി ഏതം നത്ഥി. ഇതിപി സോ ഭഗവാതിആദീനി വിസുദ്ധിമഗ്ഗേ വിത്ഥാരിതാനേവ.

അരിയകന്തേഹീതി അരിയാനം കന്തേഹി പിയേഹി മനാപേഹി. പഞ്ച ഹി സീലാനി ഭവന്തരഗതാപി അരിയാ ന കോപേന്തി, ഏവം തേസം പിയാനി. താനി സന്ധായേതം വുത്തം. അഖണ്ഡേഹീതിആദി സദിസവസേന വുത്തം. മുഖവട്ടിയഞ്ഹി ഛിന്നേകദേസാ പാതി ഖണ്ഡാതി വുച്ചതി, മജ്ഝേ ഭിന്നാ ഛിദ്ദാതി, ഏകസ്മിം പദേസേ വിസഭാഗവണ്ണാ ഗാവീ സബലാതി, നാനാബിന്ദുചിത്താ കമ്മാസാതി, ഏവമേവ പടിപാടിയാ ആദിമ്ഹി വാ അന്തേ വാ ഭിന്നം സീലം ഖണ്ഡം നാമ, മജ്ഝേ ഭിന്നം ഛിദ്ദം, യത്ഥ കത്ഥചി ദ്വിന്നം വാ തിണ്ണം വാ പടിപാടിയാ ഭിന്നത്താ സബലം, ഏകന്തരം ഭിന്നം കമ്മാസം. തേസം ദോസാനം അഭാവേന അഖണ്ഡാദിതാ വേദിതബ്ബാ. ഭുജിസ്സേഹീതി ഭുജിസ്സഭാവകരേഹി. വിഞ്ഞുപ്പസത്ഥേഹീതി ബുദ്ധാദീഹി വിഞ്ഞൂഹി പസംസിതേഹി. അപരാമട്ഠേഹീതി ‘‘ഇദം നാമ തയാ കതം, ഇദം വീതിക്കന്ത’’ന്തി ഏവം പരാമസിതും അസക്കുണേയ്യേഹി. സമാധിസംവത്തനികേഹീതി അപ്പനാസമാധിം ഉപചാരസമാധിം വാ സംവത്തേതും സമത്ഥേഹി.