൮. സങ്ഖധമസുത്തവണ്ണനാ

൩൬൦. അട്ഠമേ യംബഹുലം യംബഹുലന്തി ഇമിനാ നിഗണ്ഠോ അത്തനാവ അത്തനോ വാദം ഭിന്ദതി. തസ്മാ ഭഗവാ ഏവം സന്തേ ന കോചി ആപായികോതിആദിമാഹ. പുരിമാനി പന ചത്താരി പദാനി ദിട്ഠിയാ പച്ചയാ ഹോന്തി. തസ്മാ തേസുപി ആദീനവം ദസ്സേന്തോ ഇധ, ഗാമണി, ഏകച്ചോ സത്ഥാ ഏവംവാദീ ഹോതീതിആദിമാഹ. തത്ഥ അഹമ്പമ്ഹീതി അഹമ്പി അമ്ഹി.

മേത്താസഹഗതേനാതിആദീസു യം വത്തബ്ബം, തം സബ്ബം സദ്ധിം ഭാവനാനയേന വിസുദ്ധിമഗ്ഗേ വുത്തമേവ. സേയ്യഥാപി, ഗാമണി, ബലവാ സങ്ഖധമോതിആദി പന ഇധ അപുബ്ബം. തത്ഥ ബലവാതി ബലസമ്പന്നോ. സങ്ഖധമോതി സങ്ഖധമകോ. അപ്പകസിരേനാതി അകിച്ഛേന അദുക്ഖേന. ദുബ്ബലോ ഹി സങ്ഖധമോ സങ്ഖം ധമന്തോപി ന സക്കോതി ചതസ്സോ ദിസാ സരേന വിഞ്ഞാപേതും, നാസ്സ സങ്ഖസദ്ദോ സബ്ബതോ ഫരതി, ബലവതോ പന വിപ്ഫാരികോ ഹോതി, തസ്മാ ‘‘ബലവാ’’തി ആഹ.

മേത്തായ ചേതോവിമുത്തിയാതി ഏത്ഥ ‘‘മേത്താ’’തി വുത്തേ ഉപചാരോപി അപ്പനാപി വട്ടതി, ‘‘ചേതോവിമുത്തീ’’തി വുത്തേ പന അപ്പനാവ വട്ടതി. യം പമാണകതം കമ്മന്തി പമാണകതം കമ്മം നാമ കാമാവചരം വുച്ചതി, അപ്പമാണകതം കമ്മം നാമ രൂപാവചരം. തഞ്ഹി പമാണം അതിക്കമിത്വാ ഓധിസകഅനോധിസകദിസാഫരണവസേന വഡ്ഢേത്വാ കതത്താ അപ്പമാണകതന്തി വുച്ചതി.

ന തം തത്രാവസിസ്സതി, ന തം തത്രാവതിട്ഠതീതി തം കാമാവചരകമ്മം തസ്മിം രൂപാരൂപാവചരകമ്മേ ന ഓഹീയതി ന തിട്ഠതി. കിം വുത്തം ഹോതി? തം കാമാവചരകമ്മം തസ്സ രൂപാരൂപാവചരകമ്മസ്സ അന്തരാ ലഗ്ഗിതും വാ ഠാതും വാ രൂപാരൂപാവചരകമ്മം ഫരിത്വാ പരിയാദിയിത്വാ അത്തനോ ഓകാസം ഗഹേത്വാ പതിട്ഠാതും വാ ന സക്കോതി. അഥ ഖോ രൂപാരൂപാവചരകമ്മമേവ കാമാവചരം മഹോഘോ വിയ പരിത്തം ഉദകം ഫരിത്വാ പരിയാദിയിത്വാ അത്തനോ ഓകാസം കത്വാ തിട്ഠതി, തസ്സ വിപാകം പടിബാഹിത്വാ സയമേവ ബ്രഹ്മസഹബ്യതം ഉപനേതീതി. ഇതി ഇദം സുത്തം ആദിമ്ഹി കിലേസവസേന വുട്ഠായ അവസാനേ ബ്രഹ്മവിഹാരവസേന ഗഹിതത്താ യഥാനുസന്ധിനാവ ഗതം.