൩. ഭാരവഗ്ഗോ

൧. ഭാരസുത്തവണ്ണനാ

൨൨. ഭാരവഗ്ഗസ്സ പഠമേ പഞ്ചുപാദാനക്ഖന്ധാതിസ്സ വചനീയന്തി പഞ്ചുപാദാനക്ഖന്ധാ ഇതി അസ്സ വചനീയം, ഏവം വത്തബ്ബം ഭവേയ്യാതി അത്ഥോ. അയം വുച്ചതി, ഭിക്ഖവേ, ഭാരോതി യേ ഇമേ പഞ്ചുപാദാനക്ഖന്ധാ, അയം ഭാരോതി വുച്ചതി. കേനട്ഠേനാതി? പരിഹാരഭാരിയട്ഠേന. ഏതേസഞ്ഹി ഠാപനഗമനനിസീദാപനനിപജ്ജാപനന്ഹാപനമണ്ഡനഖാദാപനഭുഞ്ജാപനാദിപരിഹാരോ ഭാരിയോതി പരിഹാരഭാരിയട്ഠേന ഭാരോതി വുച്ചതി. ഏവംനാമോതി തിസ്സോ ദത്തോതിആദിനാമോ. ഏവംഗോത്തോതി കണ്ഹായനോ വച്ഛായനോതിആദിഗോത്തോ. ഇതി വോഹാരമത്തസിദ്ധം പുഗ്ഗലം ‘‘ഭാരഹാരോ’’തി കത്വാ ദസ്സേതി. പുഗ്ഗലോ ഹി പടിസന്ധിക്ഖണേയേവ ഖന്ധഭാരം ഉക്ഖിപിത്വാ ദസപി വസ്സാനി വീസതിപി വസ്സസതമ്പീതി യാവജീവം ഇമം ഖന്ധഭാരം ന്ഹാപേന്തോ ഭോജേന്തോ മുദുസമ്ഫസ്സമഞ്ചപീഠേസു നിസീദാപേന്തോ നിപജ്ജാപേന്തോ പരിഹരിത്വാ ചുതിക്ഖണേ ഛഡ്ഡേത്വാ പുന പടിസന്ധിക്ഖണേ അപരം ഖന്ധഭാരം ആദിയതി, തസ്മാ ഭാരഹാരോതി ജാതോ.

പോനോഭവികാതി പുനബ്ഭവനിബ്ബത്തികാ. നന്ദീരാഗസഹഗതാതി നന്ദിരാഗേന സഹ ഏകത്തമേവ ഗതാ. തബ്ഭാവസഹഗതഞ്ഹി ഇധ അധിപ്പേതം. തത്ര തത്രാഭിനന്ദിനീതി ഉപപത്തിട്ഠാനേ വാ രൂപാദീസു വാ ആരമ്മണേസു തത്ഥ തത്ഥ അഭിനന്ദനസീലാവ. കാമതണ്ഹാദീസു പഞ്ചകാമഗുണികോ രാഗോ കാമതണ്ഹാ നാമ, രൂപാരൂപഭവരാഗോ ഝാനനികന്തി സസ്സതദിട്ഠിസഹഗതോ രാഗോതി അയം ഭവതണ്ഹാ നാമ, ഉച്ഛേദദിട്ഠിസഹഗതോ രാഗോ വിഭവതണ്ഹാ നാമ. ഭാരാദാനന്തി ഭാരഗഹണം. തണ്ഹായ ഹി ഏസ ഭാരം ആദിയതി. അസേസവിരാഗനിരോധോതിആദി സബ്ബം നിബ്ബാനസ്സേവ വേവചനം. തഞ്ഹി ആഗമ്മ തണ്ഹാ അസേസതോ വിരജ്ജതി നിരുജ്ഝതി ചജിയതി പടിനിസ്സജ്ജിയതി വിമുച്ചതി, നത്ഥി ചേത്ഥ കാമാലയോ വാ ദിട്ഠാലയോ വാതി നിബ്ബാനം ഏതാനി നാമാനി ലഭതി. സമൂലം തണ്ഹന്തി തണ്ഹായ അവിജ്ജാ മൂലം നാമ. അബ്ബുയ്ഹാതി അരഹത്തമഗ്ഗേന തം സമൂലകം ഉദ്ധരിത്വാ. നിച്ഛാതോ പരിനിബ്ബുതോതി നിത്തണ്ഹോ പരിനിബ്ബുതോ നാമാതി വത്തും വട്ടതീതി. പഠമം.

൨. പരിഞ്ഞസുത്തവണ്ണനാ

൨൩. ദുതിയേ പരിഞ്ഞേയ്യേതി പരിജാനിതബ്ബേ, സമതിക്കമിതബ്ബേതി അത്ഥോ. പരിഞ്ഞന്തി അച്ചന്തപരിഞ്ഞം, സമതിക്കമന്തി അത്ഥോ. രാഗക്ഖയോതിആദി നിബ്ബാനസ്സ നാമം. തഞ്ഹി അച്ചന്തപരിഞ്ഞാ നാമ. ദുതിയം.

൩. അഭിജാനസുത്തവണ്ണനാ

൨൪. തതിയേ അഭിജാനന്തി അഭിജാനന്തോ. ഇമിനാ ഞാതപരിഞ്ഞാ കഥിതാ, ദുതിയപദേന തീരണപരിഞ്ഞാ, തതിയചതുത്ഥേഹി പഹാനപരിഞ്ഞാതി ഇമസ്മിം സുത്തേ തിസ്സോ പരിഞ്ഞാ കഥിതാതി. തതിയം.

൪-൯. ഛന്ദരാഗസുത്താദിവണ്ണനാ

൨൫-൩൦. ചതുത്ഥാദീനി ധാതുസംയുത്തേ വുത്തനയേനേവ വേദിതബ്ബാനി. പടിപാടിയാ പനേത്ഥ പഞ്ചമഛട്ഠസത്തമേസു ചത്താരി സച്ചാനി കഥിതാനി, അട്ഠമനവമേസു വട്ടവിവട്ടം. ചതുത്ഥാദീനി.

൧൦. അഘമൂലസുത്തവണ്ണനാ

൩൧. ദസമേ അഘന്തി ദുക്ഖം. ഏവമേത്ഥ ദുക്ഖലക്ഖണമേവ കഥിതം. ദസമം.

൧൧. പഭങ്ഗുസുത്തവണ്ണനാ

൩൨. ഏകാദസമേ പഭങ്ഗുന്തി പഭിജ്ജനസഭാവം. ഏവമിധ അനിച്ചലക്ഖണമേവ കഥിതന്തി. ഏകാദസമം.

ഭാരവഗ്ഗോ തതിയോ.