൬. അനുരുദ്ധസുത്തവണ്ണനാ

൨൨൬. ഛട്ഠേ പുരാണദുതിയികാതി അനന്തരേ അത്തഭാവേ അഗ്ഗമഹേസീ. സോഭസീതി പുബ്ബേപി സോഭസി, ഇദാനിപി സോഭസി. ദുഗ്ഗതാതി ന ഗതിദുഗ്ഗതിയാ ദുഗ്ഗതാ. താ ഹി സുഗതിയം ഠിതാ സമ്പത്തിം അനുഭവന്തി, പടിപത്തിദുഗ്ഗതിയാ പന ദുഗ്ഗതാ. തതോ ചുതാ ഹി താ നിരയേപി ഉപപജ്ജന്തീതി ദുഗ്ഗതാ. പതിട്ഠിതാതി സക്കായസ്മിം ഹി പതിട്ഠഹന്തോ അട്ഠഹി കാരണേഹി പതിട്ഠാതി – രത്തോ രാഗവസേന പതിട്ഠാതി, ദുട്ഠോ ദോസവസേന… മൂള്ഹോ മോഹവസേന… വിനിബദ്ധോ മാനവസേന… പരാമട്ഠോ ദിട്ഠിവസേന… ഥാമഗതോ അനുസയവസേന… അനിട്ഠങ്ഗതോ വിചികിച്ഛാവസേന… വിക്ഖേപഗതോ ഉദ്ധച്ചവസേന പതിട്ഠാതി. താപി ഏവം പതിട്ഠിതാവ. നരദേവാനന്തി ദേവനരാനം.

നത്ഥി ദാനീതി സാ കിര ദേവധീതാ ഥേരേ ബലവസിനേഹാ അഹോസി, പടിഗന്തും നാസക്ഖി. കാലേന ആഗന്ത്വാ പരിവേണം സമ്മജ്ജതി, മുഖോദകം ദന്തകട്ഠം പാനീയം പരിഭോജനീയം ഉപട്ഠപേതി. ഥേരോ അനാവജ്ജനേന പരിഭുഞ്ജതി. ഏകസ്മിം ദിവസേ ഥേരസ്സ ജിണ്ണചീവരസ്സ ചോളകഭിക്ഖം ചരതോ സങ്കാരകൂടേ ദിബ്ബദുസ്സം ഠപേത്വാ പക്കമി. ഥേരോ തം ദിസ്വാ ഉക്ഖിപിത്വാ, ഓലോകേന്തോ ദുസ്സന്തം ദിസ്വാ ‘‘ദുസ്സമേത’’ന്തി ഞത്വാ, ‘‘അലം ഏത്താവതാ’’തി അഗ്ഗഹേസി. തേനേവസ്സ ചീവരം നിട്ഠാസി. അഥ ദ്വേ അഗ്ഗസാവകാ അനുരുദ്ധത്ഥേരോ ചാതി തയോ ജനാ ചീവരം കരിംസു. സത്ഥാ സൂചിം യോജേത്വാ അദാസി. നിട്ഠിതചീവരസ്സ പിണ്ഡായ ചരതോ ദേവതാ പിണ്ഡപാതം സമാദപേതി. സാ കാലേന ഏകികാ, കാലേന അത്തദുതിയാ ഥേരസ്സ സന്തികം ആഗച്ഛതി. തദാ പന അത്തതതിയാ ആഗന്ത്വാ ദിവാട്ഠാനേ ഥേരം ഉപസങ്കമിത്വാ – ‘‘മയം മനാപകായികാ നാമ മനസാ ഇച്ഛിതിച്ഛിതരൂപം മാപേമാ’’തി ആഹ. ഥേരോ – ‘‘ഏതാ ഏവം വദന്തി, വീമംസിസ്സാമി, സബ്ബാ നീലകാ ഹോന്തൂ’’തി ചിന്തേസി. താ ഥേരസ്സ മനം ഞത്വാ സബ്ബാവ നീലവണ്ണാ അഹേസും, ഏവം പീതലോഹിതഓദാതവണ്ണാതി. തതോ ചിന്തയിംസു – ‘‘ഥേരോ അമ്ഹാകം ദസ്സനം അസ്സാദേതീ’’തി താ സമജ്ജം കാതും ആരദ്ധാ, ഏകാപി ഗായി, ഏകാപി നച്ചി, ഏകാപി അച്ഛരം പഹരി. ഥേരോ ഇന്ദ്രിയാനി ഓക്ഖിപി. തതോ – ‘‘ന അമ്ഹാകം ദസ്സനം ഥേരോ അസ്സാദേതീ’’തി ഞത്വാ സിനേഹം വാ സന്ഥവം വാ അലഭമാനാ നിബ്ബിന്ദിത്വാ ഗന്തുമാരദ്ധാ. ഥേരോ താസം ഗമനഭാവം ഞത്വാ – ‘‘മാ പുനപ്പുനം ആഗച്ഛിംസൂ’’തി അരഹത്തം ബ്യാകരോന്തോ ഇമം ഗാഥമാഹ. തത്ഥ വിക്ഖീണോതി ഖീണോ. ജാതിസംസാരോതി തത്ഥ തത്ഥ ജാതിസങ്ഖാതോ സംസാരോ. ഛട്ഠം.