൪. സമ്ബഹുലസുത്തവണ്ണനാ

൨൨൪. ചതുത്ഥേ സമ്ബഹുലാതി ബഹൂ സുത്തന്തികാ ആഭിധമ്മികാ വിനയധരാ ച. വിഹരന്തീതി സത്ഥു സന്തികേ കമ്മട്ഠാനം ഗഹേത്വാ വിഹരന്തി. പക്കമിംസൂതി തേ കിര തസ്മിം ജനപദേ അഞ്ഞതരം ഗാമം ഉപസങ്കമന്തേ ദിസ്വാ മനുസ്സാ പസന്നചിത്താ ആസനസാലായ കോജവത്ഥരണാദീനി പഞ്ഞാപേത്വാ യാഗുഖജ്ജകാനി ദത്വാ ഉപനിസീദിംസു. മഹാഥേരോ ഏകം ധമ്മകഥികം ‘‘ധമ്മം കഥേഹീ’’തി ആഹ. സോ ചിത്തം ധമ്മകഥം കഥേസി. മനുസ്സാ പസീദിത്വാ ഭോജനവേലായം പണീതഭോജനം അദംസു. മഹാഥേരോ മനുഞ്ഞം ഭത്താനുമോദനമകാസി. മനുസ്സാ ഭിയ്യോസോമത്തായ പസന്നാ ‘‘ഇധേവ, ഭന്തേ, തേമാസം വസഥാ’’തി പടിഞ്ഞം കാരേത്വാ ഗമനാഗമനസമ്പന്നേ ഠാനേ സേനാസനാനി കാരേത്വാ ചതൂഹി പച്ചയേഹി ഉപട്ഠഹിംസു. മഹാഥേരോ വസ്സൂപനായികദിവസേ ഭിക്ഖൂ ഓവദി – ‘‘ആവുസോ, തുമ്ഹേഹി ഗരുകസ്സ സത്ഥു സന്തികേ കമ്മട്ഠാനം ഗഹിതം, ബുദ്ധപാതുഭാവോ നാമ ദുല്ലഭോ. മാസസ്സ അട്ഠ ദിവസേ ധമ്മസ്സവനം കത്വാ ഗണസങ്ഗണികം പഹായ അപ്പമത്താ വിഹരഥാ’’തി. തേ തതോ പട്ഠായ യുഞ്ജന്തി ഘടേന്തി. കദാചി സബ്ബരത്തികം ധമ്മസ്സവനം കരോന്തി, കദാചി പഞ്ഹം വിസ്സജ്ജേന്തി, കദാചി പധാനം കരോന്തി. തേസം ധമ്മസ്സവനദിവസേ ധമ്മം കഥേന്താനംയേവ അരുണോ ഉഗ്ഗച്ഛതി. പഞ്ഹാവിസ്സജ്ജനദിവസേ ബ്യത്തോ ഭിക്ഖു പഞ്ഹം പുച്ഛതി, പണ്ഡിതോ വിസ്സജ്ജേതീതി പുച്ഛനവിസ്സജ്ജനം കരോന്താനംയേവ. പധാനദിവസേ സൂരിയത്ഥങ്ഗമനേ ഗണ്ഡിം പഹരിത്വാവ ചങ്കമം ഓതരിത്വാ പധാനം കരോന്താനംയേവ. തേ ഏവം വസ്സം വസ്സിത്വാ പവാരേത്വാ പക്കമിംസു. തം സന്ധായേതം വുത്തം. പരിദേവമാനാതി ‘‘ഇദാനി തഥാരൂപം മധുരം ധമ്മസ്സവനം പഞ്ഹാകഥനം കുതോ ലഭിസ്സാമീ’’തിആദീനി വത്വാ രോദമാനാ.

ഖായതീതി പഞ്ഞായതി ഉപട്ഠാതി. കോ മേതി കഹം ഇമേ. വജ്ജിഭൂമിയാതി വജ്ജിരട്ഠാഭിമുഖാ ഗതാ. മഗാ വിയാതി യഥാ മഗാ തസ്മിം തസ്മിം പബ്ബതപാദേ വാ വനസണ്ഡേ വാ വിചരന്താ – ‘‘ഇദം അമ്ഹാകം മാതുസന്തകം പിതുസന്തകം പവേണിആഗത’’ന്തി അഗഹേത്വാ, യത്ഥേവ നേസം ഗോചരഫാസുതാ ച ഹോതി പരിപന്ഥാഭാവോ ച, തത്ഥ വിചരന്തി. ഏവം അനികേതാ അഗേഹാ ഭിക്ഖവോപി ‘‘അയം, ആവുസോ, അമ്ഹാകം ആചരിയുപജ്ഝായാനം സന്തകോ പവേണിആഗതോ’’തി അഗഹേത്വാ യത്ഥേവ നേസം ഉതുസപ്പായം ഭോജനസപ്പായം പുഗ്ഗലസപ്പായം സേനാസനസപ്പായം ധമ്മസ്സവനസപ്പായഞ്ച സുലഭം ഹോതി, തത്ഥ വിഹരന്തി. ചതുത്ഥം.