൧൪. ഗന്ധത്ഥേനസുത്തവണ്ണനാ

൨൩൪. ചുദ്ദസമേ അജ്ഝഭാസീതി തം ഭിക്ഖും നാളേ ഗഹേത്വാ പദുമം സിങ്ഘമാനം ദിസ്വാവ – ‘‘അയം ഭിക്ഖു സത്ഥു സന്തികേ കമ്മട്ഠാനം ഗഹേത്വാ സമണധമ്മം കാതും അരഞ്ഞം പവിട്ഠോ ഗന്ധാരമ്മണം ഉപനിജ്ഝായതി, സ്വായം അജ്ജ ഉപസിങ്ഘം സ്വേപി പുനദിവസേപി ഉപസിങ്ഘിസ്സതി, ഏവമസ്സ സാ ഗന്ധതണ്ഹാ വഡ്ഢിത്വാ ദിട്ഠധമ്മികസമ്പരായികം അത്ഥം നാസേസ്സതി, മാ മയി പസ്സന്തിയാ നസ്സതു, ചോദേസ്സാമി ന’’ന്തി ഉപസങ്കമിത്വാ അഭാസി.

ഏകങ്ഗമേതം ഥേയ്യാനന്തി ഥേനിതബ്ബാനം രൂപാരമ്മണാദീനം പഞ്ചകോട്ഠാസാനം ഇദം ഏകങ്ഗം, ഏകകോട്ഠാസോതി അത്ഥോ. ന ഹരാമീതി ന ഗഹേത്വാ ഗച്ഛാമി. ആരാതി ദൂരേ നാളേ ഗഹേത്വാ നാമേത്വാ ദൂരേ ഠിതോ ഉപസിങ്ഘാമീതി വദതി. വണ്ണേനാതി കാരണേന.

യ്വായന്തി യോ അയം. തസ്മിം കിര ദേവതായ സദ്ധിം കഥേന്തേയേവ ഏകോ താപസോ ഓതരിത്വാ ഭിസഖനനാദീനി കാതും ആരദ്ധോ, തം സന്ധായേവമാഹ. ആകിണ്ണകമ്മന്തോതി ഏവം അപരിസുദ്ധകമ്മന്തോ. അഖീണകമ്മന്തോതിപി പാഠോ, കക്ഖളകമ്മന്തോതി അത്ഥോ. ന വുച്ചതീതി ഗന്ധചോരോതി വാ പുപ്ഫചോരോതി വാ കസ്മാ ന വുച്ചതി.

ആകിണ്ണലുദ്ദോതി ബഹുപാപോ ഗാള്ഹപാപോ വാ, തസ്മാ ന വുച്ചതി. ധാതിചേലംവ മക്ഖിതോതി യഥാ ധാതിയാ നിവത്ഥകിലിട്ഠവത്ഥം ഉച്ചാരപസ്സാവപംസുമസികദ്ദമാദീഹി മക്ഖിതം, ഏവമേവം രാഗദോസാദീഹി മക്ഖിതോ. അരഹാമി വത്തവേതി അരഹാമി വത്തും. ദേവതായ ചോദനാ കിര സുഗതാനുസിട്ഠിസദിസാ, ന തം ലാമകാ ഹീനാധിമുത്തികാ മിച്ഛാപടിപന്നകപുഗ്ഗലാ ലഭന്തി. തസ്മിം പന അത്തഭാവേ മഗ്ഗഫലാനം ഭബ്ബരൂപാ പുഗ്ഗലാ തം ലഭന്തി, തസ്മാ ഏവമാഹ.

സുചിഗവേസിനോതി സുചീനി സീലസമാധിഞാണാനി ഗവേസന്തസ്സ. അബ്ഭാമത്തം വാതി വലാഹകകൂടമത്തം വിയ. ജാനാസീതി സുദ്ധോ അയന്തി ജാനാസി. വജ്ജാസീതി വദേയ്യാസി. നേവ തം ഉപജീവാമാതി ദേവതാ കിര ചിന്തേസി – ‘‘അയം ഭിക്ഖു അത്ഥി മേ ഹിതകാമാ ദേവതാ, സാ മം ചോദേസ്സതി സാരേസ്സതീതി പമാദമ്പി അനുയുഞ്ജേയ്യ, നാസ്സ വചനം സമ്പടിച്ഛിസ്സാമീ’’തി. തസ്മാ ഏവമാഹ. ത്വമേവാതി ത്വംയേവ. ജാനേയ്യാതി ജാനേയ്യാസി. യേനാതി യേന കമ്മേന സുഗതിം ഗച്ഛേയ്യാസി, തം കമ്മം ത്വംയേവ ജാനേയ്യാസീതി. ചുദ്ദസമം.

ഇതി സാരത്ഥപ്പകാസിനിയാ

സംയുത്തനികായ-അട്ഠകഥായ

വനസംയുത്തവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.