൮. അഗ്ഗികസുത്തവണ്ണനാ

൧൯൪. അട്ഠമേ അഗ്ഗികഭാരദ്വാജോതി അയമ്പി ഭാരദ്വാജോവ, അഗ്ഗി പരിചരണവസേന പനസ്സ സങ്ഗീതികാരേഹി ഏതം നാമം ഗഹിതം. സന്നിഹിതോ ഹോതീതി സംയോജിതോ ഹോതി. അട്ഠാസീതി കസ്മാ തത്ഥ അട്ഠാസി? ഭഗവാ കിര പച്ചൂസസമയേ ലോകം ഓലോകേന്തോ ഇമം ബ്രാഹ്മണം ദിസ്വാ ചിന്തേസി – ‘‘അയം ബ്രാഹ്മണോ ഏവരൂപം അഗ്ഗപായാസം ഗഹേത്വാ ‘മഹാബ്രഹ്മാനം ഭോജേമീ’തി അഗ്ഗിമ്ഹി ഝാപേന്തോ അഫലം കരോതി അപായമഗ്ഗം ഓക്കമതി, ഇമം ലദ്ധിം അവിസ്സജ്ജന്തോ അപായപൂരകോവ ഭവിസ്സതി, ഗച്ഛാമിസ്സ ധമ്മദേസനായ, മിച്ഛാദിട്ഠിം ഭിന്ദിത്വാ പബ്ബാജേത്വാ ചത്താരോ മഗ്ഗേ ചേവ ചത്താരി ച ഫലാനി ദേമീ’’തി, തസ്മാ പുബ്ബണ്ഹസമയേ രാജഗഹം പവിസിത്വാ തത്ഥ അട്ഠാസി.

തീഹി വിജ്ജാഹീതി തീഹി വേദേഹി. ജാതിമാതി യാവ സത്തമാ പിതാമഹയുഗാ പരിസുദ്ധായ ജാതിയാ സമന്നാഗതോ. സുതവാ ബഹൂതി ബഹു നാനപ്പകാരേ ഗന്ഥേ സുതവാ. സോമം ഭുഞ്ജേയ്യാതി സോ തേവിജ്ജോ ബ്രാഹ്മണോ ഇമം പായാസം ഭുഞ്ജിതും യുത്തോ, തുമ്ഹാകം പനേസ പായാസോ അയുത്തോതി വദതി.

വേദീതി പുബ്ബേനിവാസഞാണേന ജാനി പടിവിജ്ഝി. സഗ്ഗാപായന്തി ദിബ്ബേന ചക്ഖുനാ സഗ്ഗമ്പി അപായമ്പി പസ്സതി. ജാതിക്ഖയന്തി അരഹത്തം. അഭിഞ്ഞാവോസിതോതി ജാനിത്വാ വോസിതവോസാനോ. ബ്രാഹ്മണോ ഭവന്തി അവീചിതോ യാവ ഭവഗ്ഗാ ഭോതാ ഗോതമേന സദിസോ ജാതിസമ്പന്നോ ഖീണാസവബ്രാഹ്മണോ നത്ഥി, ഭവംയേവ ബ്രാഹ്മണോതി.

ഏവഞ്ച പന വത്വാ സുവണ്ണപാതിം പൂരേത്വാ ദസബലസ്സ പായാസം ഉപനാമേസി. സത്ഥാ ഉപ്പത്തിം ദീപേത്വാ ഭോജനം പടിക്ഖിപന്തോ ഗാഥാഭിഗീതം മേതിആദിമാഹ. തത്ഥ ഗാഥാഭിഗീതന്തി ഗാഥാഹി അഭിഗീതം. അഭോജനേയ്യന്തി അഭുഞ്ജിതബ്ബം. ഇദം വുത്തം ഹോതി – ത്വം, ബ്രാഹ്മണ, മയ്ഹം ഏത്തകം കാലം ഭിക്ഖാചാരവത്തേന ഠിതസ്സ കടച്ഛുമത്തമ്പി ദാതും നാസക്ഖി, ഇദാനി പന മയാ തുയ്ഹം കിലഞ്ജമ്ഹി തിലേ വിത്ഥാരേന്തേന വിയ സബ്ബേ ബുദ്ധഗുണാ പകാസിതാ, ഇതി ഗായനേന ഗായിത്വാ ലദ്ധം വിയ ഇദം ഭോജനം ഹോതി, തസ്മാ ഇദം ഗാഥാഭിഗീതം മേ അഭോജനേയ്യന്തി. സമ്പസ്സതം, ബ്രാഹ്മണ, നേസ ധമ്മോതി, ബ്രാഹ്മണ, അത്ഥഞ്ച ധമ്മഞ്ച സമ്പസ്സന്താനം ‘‘ഏവരൂപം ഭോജനം ഭുഞ്ജിതബ്ബ’’ന്തി ഏസ ധമ്മോ ന ഹോതി. സുധാഭോജനമ്പി ഗാഥാഭിഗീതം പനുദന്തി ബുദ്ധാ, ഗാഥാഹി ഗായിത്വാ ലദ്ധം ബുദ്ധാ നീഹരന്തിയേവ. ധമ്മേ സതി, ബ്രാഹ്മണ, വുത്തിരേസാതി, ബ്രാഹ്മണ, ധമ്മേ സതി ധമ്മം അപേക്ഖിത്വാ ധമ്മേ പതിട്ഠായ ജീവിതം കപ്പേന്താനം ഏസാ വുത്തി അയം ആജീവോ – ഏവരൂപം നീഹരിത്വാ ധമ്മലദ്ധമേവ ഭുഞ്ജിതബ്ബന്തി.

അഥ ബ്രാഹ്മണോ ചിന്തേസി – അഹം പുബ്ബേ സമണസ്സ ഗോതമസ്സ ഗുണേ വാ അഗുണേ വാ ന ജാനാമി. ഇദാനി പനസ്സാഹം ഗുണേ ഞത്വാ മമ ഗേഹേ അസീതികോടിമത്തം ധനം സാസനേ വിപ്പകിരിതുകാമോ ജാതോ, അയഞ്ച ‘‘മയാ ദിന്നപച്ചയാ അകപ്പിയാ’’തി വദതി. അപ്പടിഗ്ഗയ്ഹോ അഹം സമണേന ഗോതമേനാതി. അഥ ഭഗവാ സബ്ബഞ്ഞുതഞ്ഞാണം പേസേത്വാ തസ്സ ചിത്താചാരം വീമംസന്തോ, ‘‘അയം സബ്ബേപി അത്തനാ ദിന്നപച്ചയേ ‘അകപ്പിയാ’തി സല്ലക്ഖേതി. യം ഹി ഭോജനം ആരബ്ഭ കഥാ ഉപ്പന്നാ, ഏതദേവ ന വട്ടതി, സേസാ നിദ്ദോസാ’’തി ബ്രാഹ്മണസ്സ ചതുന്നം പച്ചയാനം ദാനദ്വാരം ദസ്സേന്തോ അഞ്ഞേന ചാതിആദിമാഹ. തത്ഥ കുക്കുച്ചവൂപസന്തന്തി ഹത്ഥകുക്കുച്ചാദീനം വസേന വൂപസന്തകുക്കുച്ചം. അന്നേന പാനേനാതി ദേസനാമത്തമേതം. അയം പനത്ഥോ – അഞ്ഞേഹി തയാ ‘‘പരിച്ചജിസ്സാമീ’’തി സല്ലക്ഖിതേഹി ചീവരാദീഹി പച്ചയേഹി ഉപട്ഠഹസ്സു. ഖേത്തം ഹി തം പുഞ്ഞപേക്ഖസ്സ ഹോതീതി ഏതം തഥാഗതസാസനം നാമ പുഞ്ഞപേക്ഖസ്സ പുഞ്ഞത്ഥികസ്സ തുയ്ഹം അപ്പേപി ബീജേ ബഹുസസ്സഫലദായകം സുഖേത്തം വിയ പടിയത്തം ഹോതി. അട്ഠമം.