൩. ദോണപാകസുത്തവണ്ണനാ

൧൨൪. തതിയേ ദോണപാകകുരന്തി ദോണപാകം കുരം, ദോണസ്സ തണ്ഡുലാനം പക്കഭത്തം തദൂപിയഞ്ച സൂപബ്യഞ്ജനം ഭുഞ്ജതീതി അത്ഥോ. ഭുത്താവീതി പുബ്ബേ ഭത്തസമ്മദം വിനോദേത്വാ മുഹുത്തം വിസ്സമിത്വാ ബുദ്ധുപട്ഠാനം ഗച്ഛതി, തംദിവസം പന ഭുഞ്ജന്തോവ ദസബലം സരിത്വാ ഹത്ഥേ ധോവിത്വാ അഗമാസി. മഹസ്സാസീതി തസ്സ ഗച്ഛതോ ബലവാ ഭത്തപരീളാഹോ ഉദപാദി, തസ്മാ മഹന്തേഹി അസ്സാസേഹി അസ്സസതി, ഗത്തതോപിസ്സ സേദബിന്ദൂനി മുച്ചന്തി, തമേനം ഉഭോസു പസ്സേസു ഠത്വാ യമകതാലവണ്ടേഹി ബീജന്തി, ബുദ്ധഗാരവേന പന നിപജ്ജിതും ന ഉസ്സഹതീതി ഇദം സന്ധായ ‘‘മഹസ്സാസീ’’തി വുത്തം. ഇമം ഗാഥം അഭാസീതി, രാജാ ഭോജനേ അമത്തഞ്ഞുതായ കിലമതി, ഫാസു വിഹാരം ദാനിസ്സ കരിസ്സാമീതി ചിന്തേത്വാ അഭാസി. മനുജസ്സാതി സത്തസ്സ. കഹാപണസതന്തി പാതരാസേ പണ്ണാസം സായമാസേ പണ്ണാസന്തി ഏവം കഹാപണസതം. പരിയാപുണിത്വാതി രഞ്ഞാ സദ്ധിം ഥോകം ഗന്ത്വാ ‘‘ഇമം മങ്ഗലഅസിം കസ്സ ദമ്മി, മഹാരാജാ’’തി? അസുകസ്സ നാമ ദേഹീതി സോ തം അസിം ദത്വാ ദസബലസ്സ സന്തികം ആഗമ്മ വന്ദിത്വാ ഠിതകോവ ‘‘ഗാഥം വദഥ, ഭോ ഗോതമാ’’തി വത്വാ ഭഗവതാ വുത്തം പരിയാപുണിത്വാതി അത്ഥോ.

ഭത്താഭിഹാരേ സുദം ഭാസതീതി കഥം ഭാസതി? ഭഗവതാ അനുസിട്ഠിനിയാമേന. ഭഗവാ ഹി നം ഏവം അനുസാസി – ‘‘മാണവ, ഇമം ഗാഥം നടോ വിയ പത്തപത്തട്ഠാനേ മാ അവച, രഞ്ഞോ ഭുഞ്ജനട്ഠാനേ ഠത്വാ പഠമപിണ്ഡാദീസുപി അവത്വാ വോസാനപിണ്ഡേ ഗഹിതേ വദേയ്യാസി, രാജാ സുത്വാവ ഭത്തപിണ്ഡം ഛഡ്ഡേസ്സതി. അഥ രഞ്ഞോ ഹത്ഥേസു ധോതേസു പാതിം അപനേത്വാ സിത്ഥാനി ഗണേത്വാ തദുപിയം ബ്യഞ്ജനം ഞത്വാ പുനദിവസേ താവതകേ തണ്ഡുലേ ഹാരേയ്യാസി, പാതരാസേ ച വത്വാ സായമാസേ മാ വദേയ്യാസീ’’തി. സോ സാധൂതി പടിസ്സുണിത്വാ തംദിവസം രഞ്ഞോ പാതരാസം ഭുത്വാ ഗതത്താ സായമാസേ ഭഗവതോ അനുസിട്ഠിനിയാമേന ഗാഥം അഭാസി. രാജാ ദസബലസ്സ വചനം സരിത്വാ ഭത്തപിണ്ഡം പാതിയംയേവ ഛഡ്ഡേസി. രഞ്ഞോ ഹത്ഥേസു ധോതേസു പാതിം അപനേത്വാ സിത്ഥാനി ഗണേത്വാ തദുപിയം ബ്യഞ്ജനം ഞത്വാ പുനദിവസേ തത്തകേ തണ്ഡുലേ ഹരിംസു.

നാളികോദനപരമതായ സണ്ഠാസീതി സോ കിര മാണവോ ദിവസേ ദിവസേ തഥാഗതസ്സ സന്തികം ഗച്ഛതി, ദസബലസ്സ വിസ്സാസികോ അഹോസി. അഥ നം ഏകദിവസം പുച്ഛി ‘‘രാജാ കിത്തകം ഭുഞ്ജതീ’’തി? സോ ‘‘നാളികോദന’’ന്തി ആഹ. വട്ടിസ്സതി ഏത്താവതാ പുരിസഭാഗോ ഏസ, ഇതോ പട്ഠായ ഗാഥം മാ വദീതി. ഇതി രാജാ തത്ഥേവ സണ്ഠാസി. ദിട്ഠധമ്മികേന ചേവ അത്ഥേന സമ്പരായികേന ചാതി ഏത്ഥ സല്ലിഖിതസരീരതാ ദിട്ഠധമ്മികത്ഥോ നാമ, സീലം സമ്പരായികത്ഥോ. ഭോജനേ മത്തഞ്ഞുതാ ഹി സീലങ്ഗം നാമ ഹോതീതി. തതിയം.