൪. ദലിദ്ദസുത്തവണ്ണനാ

൨൬൦. ചതുത്ഥേ മനുസ്സദലിദ്ദോതി മനുസ്സഅധനോ. മനുസ്സകപണോതി മനുസ്സകാരുഞ്ഞതം പത്തോ. മനുസ്സവരാകോതി മനുസ്സലാമകോ. തത്രാതി തസ്മിം ഠാനേ, തസ്മിം വാ അതിരോചനേ. ഉജ്ഝായന്തീതി അവജ്ഝായന്തി ലാമകതോ ചിന്തേന്തി. ഖിയന്തീതി കഥേന്തി പകാസേന്തി. വിപാചേന്തീതി തത്ഥ തത്ഥ കഥേന്തി വിത്ഥാരേന്തി. ഏസോ ഖോ മാരിസാതി ഏത്ഥ അയമനുപുബ്ബികഥാ – സോ കിര അനുപ്പന്നേ ബുദ്ധേ കാസിരട്ഠേ ബാരാണസിരാജാ ഹുത്വാ സമുസ്സിതദ്ധജപടാകനാനാലങ്കാരേന സുട്ഠു അലങ്കതം നഗരം പദക്ഖിണം അകാസി അത്തനോ സിരിസമ്പത്തിയാ സമാകഡ്ഢിതനേത്തേന ജനകായേന സമുല്ലോകിയമാനോ. തസ്മിഞ്ച സമയേ ഏകോ പച്ചേകബുദ്ധോ ഗന്ധമാദനപബ്ബതാ ആഗമ്മ തസ്മിം നഗരേ പിണ്ഡായ ചരതി, സന്തിന്ദ്രിയോ സന്തമാനസോ ഉത്തമദമഥസമന്നാഗതോ. മഹാജനോപി രാജഗതം ചിത്തീകാരം പഹായ പച്ചേകബുദ്ധമേവ ഓലോകേസി. രാജാ – ‘‘ഇദാനി ഇമസ്മിം ജനകായേ ഏകോപി മം ന ഓലോകേതി. കിം നു ഖോ ഏത’’ന്തി? ഓലോകേന്തോ പച്ചേകബുദ്ധം അദ്ദസ. സോപി പച്ചേകബുദ്ധോ മഹല്ലകോ ഹോതി പച്ഛിമവയേ ഠിതോ. ചീവരാനിപിസ്സ ജിണ്ണാനി, തതോ തതോ സുത്താനി ഗളന്തി. രഞ്ഞോ സതസഹസ്സാധികാനി ദ്വേ അസങ്ഖ്യേയ്യാനി പൂരിതപാരമിം പച്ചേകബുദ്ധം ദിസ്വാ ചിത്തപസാദമത്തം വാ ഹത്ഥം പസാരേത്വാ വന്ദനമത്തം വാ നാഹോസി. സോ രാജാ ‘‘പബ്ബജിതോ മഞ്ഞേ ഏസ ഉസൂയായ മം ന ഓലോകേതീ’’തി കുജ്ഝിത്വാ ‘‘ക്വായം കുട്ഠിചീവരാനി പാരുതോ’’തി നിട്ഠുഭിത്വാ പക്കാമി. തസ്സ കമ്മസ്സ വിപാകേന മഹാനിരയേ നിബ്ബത്തിത്വാ വിപാകാവസേസേന മനുസ്സലോകം ആഗച്ഛന്തോ രാജഗഹേ പരമകപണായ ഇത്ഥിയാ കുച്ഛിമ്ഹി പടിസന്ധിം ഗണ്ഹി. ഗഹിതകാലതോ പട്ഠായ സാ ഇത്ഥീ കഞ്ജികമത്തമ്പി ഉദരപൂരം നാലത്ഥ. തസ്സ കുച്ഛിഗതസ്സേവ കണ്ണനാസാ വിലീനാ, സങ്ഖപലിതകുട്ഠീ ഹുത്വാ മാതുകുച്ഛിതോ നിക്ഖന്തോ. മാതാപിതരോ നാമ ദുക്കരകാരികാ ഹോന്തി, തേനസ്സ മാതാ യാവ കപാലം ഗഹേത്വാ ചരിതും ന സക്കോതി, താവസ്സ കഞ്ജികമ്പി ഉദകമ്പി ആഹരിത്വാ അദാസി. ഭിക്ഖായ ചരിതും സമത്ഥകാലേ പനസ്സ കപാലം ഹത്ഥേ ദത്വാ ‘‘പഞ്ഞായിസ്സസി സകേന കമ്മേനാ’’തി പക്കാമി.

അഥസ്സ തതോ പട്ഠായ സകലസരീരതോ മംസാനി ഛിജ്ജിത്വാ ഛിജ്ജിത്വാ പതന്തി, യൂസം പഗ്ഘരതി, മഹാവേദനാ വത്തന്തി. യം യം രച്ഛം നിസ്സായ സയതി, സബ്ബരത്തിം മഹാരവേന രവതി. തസ്സ കാരുഞ്ഞപരിദേവിതസദ്ദേന സകലവീഥിയം മനുസ്സാ സബ്ബരത്തിം നിദ്ദം ന ലഭന്തി. തസ്സ തതോ പട്ഠായ സുഖസയിതേ പബോധേതീതി സുപ്പബുദ്ധോത്വേവ നാമം ഉദപാദി. അഥാപരേന സമയേന ഭഗവതി രാജഗഹം സമ്പത്തേ നാഗരാ സത്ഥാരം നിമന്തേത്വാ നഗരമജ്ഝേ മഹാമണ്ഡപം കത്വാ ദാനം അദംസു. സുപ്പബുദ്ധോപി കുട്ഠീ ഗന്ത്വാ ദാനഗ്ഗമണ്ഡപസ്സ അവിദൂരേ നിസീദി. നാഗരാ ബുദ്ധപ്പമുഖം ഭിക്ഖുസങ്ഘം പണീതേന ഖാദനീയേന ഭോജനീയേന പരിവിസന്താ തസ്സാപി യാഗുഭത്തം അദംസു. തസ്സ പണീതഭോജനം ഭുത്തസ്സ ചിത്തം ഏകഗ്ഗം അഹോസി. സത്ഥാ ഭത്തകിച്ചാവസാനേ അനുമോദനം കത്വാ സച്ചാനി ദീപേസി, സുപ്പബുദ്ധോ നിസിന്നട്ഠാനേ നിസിന്നോവ ദേസനാനുസാരേന ഞാണം പേസേത്വാ സോതാപത്തിഫലേ പതിട്ഠിതോ. സത്ഥാ ഉട്ഠായ വിഹാരം ഗതോ. സോപി ചുമ്ബടം ആരുയ്ഹ കപാലമാദായ ദണ്ഡമോലുബ്ഭ അത്തനോ വസനട്ഠാനം ഗച്ഛന്തോ വിബ്ഭന്തായ ഗാവിയാ ജീവിതാ വോരോപിതോ മത്തികപാതിം ഭിന്ദിത്വാ സുവണ്ണപാതിം പടിലഭന്തോ വിയ ദുതിയചിത്തവാരേ ദേവലോകേ നിബ്ബത്തോ അത്തനോ പുഞ്ഞം നിസ്സായ അഞ്ഞേ ദേവേ അതിക്കമ്മ വിരോചിത്ഥ. തം കാരണം ദസ്സേന്തോ സക്കോ ദേവാനമിന്ദോ ഏസോ ഖോ മാരിസാതിആദിമാഹ.

സദ്ധാതി മഗ്ഗേനാഗതസദ്ധാ. സീലഞ്ച യസ്സ കല്യാണന്തി കല്യാണസീലം നാമ അരിയസാവകസ്സ അരിയകന്തസീലം വുച്ചതി. തത്ഥ കിഞ്ചാപി അരിയസാവകസ്സ ഏകസീലമ്പി അകന്തം നാമ നത്ഥി, ഇമസ്മിം പനത്ഥേ ഭവന്തരേപി അപ്പഹീനം പഞ്ചസീലം അധിപ്പേതം. ചതുത്ഥം.