൯. മച്ഛരിസുത്തവണ്ണനാ

൪൯. നവമേ മച്ഛരിനോതി മച്ഛേരേന സമന്നാഗതാ. ഏകച്ചോ ഹി അത്തനോ വസനട്ഠാനേ ഭിക്ഖും ഹത്ഥം പസാരേത്വാപി ന വന്ദതി, അഞ്ഞത്ഥ ഗതോ വിഹാരം പവിസിത്വാ സക്കച്ചം വന്ദിത്വാ മധുരപടിസന്ഥാരം കരോതി – ‘‘ഭന്തേ, അമ്ഹാകം വസനട്ഠാനം നാഗച്ഛഥ, സമ്പന്നോ പദേസോ, പടിബലാ മയം അയ്യാനം യാഗുഭത്താദീഹി ഉപട്ഠാനം കാതു’’ന്തി. ഭിക്ഖൂ ‘‘സദ്ധോ അയം ഉപാസകോ’’തി യാഗുഭത്താദീഹി സങ്ഗണ്ഹന്തി. അഥേകോ ഥേരോ തസ്സ ഗാമം ഗന്ത്വാ പിണ്ഡായ ചരതി. സോ തം ദിസ്വാ അഞ്ഞേന വാ ഗച്ഛതി, ഘരം വാ പവിസതി. സചേപി സമ്മുഖീഭാവം ആഗച്ഛതി, ഹത്ഥേന വന്ദിത്വാ – ‘‘അയ്യസ്സ ഭിക്ഖം ദേഥ, അഹം ഏകേന കമ്മേന ഗച്ഛാമീ’’തി പക്കമതി. ഥേരോ സകലഗാമം ചരിത്വാ തുച്ഛപത്തോവ നിക്ഖമതി. ഇദം താവ മുദുമച്ഛരിയം നാമ, യേന സമന്നാഗതോ അദായകോപി ദായകോ വിയ പഞ്ഞായതി. ഇധ പന ഥദ്ധമച്ഛരിയം അധിപ്പേതം, യേന സമന്നാഗതോ ഭിക്ഖൂസു പിണ്ഡായ പവിട്ഠേസു, ‘‘ഥേരാ ഠിതാ’’തി വുത്തേ, ‘‘കിം മയ്ഹം പാദാ രുജ്ജന്തീ’’തിആദീനി വത്വാ സിലാഥമ്ഭോ വിയ ഖാണുകോ വിയ ച ഥദ്ധോ ഹുത്വാ തിട്ഠതി, സാമീചിമ്പി ന കരോതി. കദരിയാതി ഇദം മച്ഛരിനോതി പദസ്സേവ വേവചനം. മുദുകമ്പി ഹി മച്ഛരിയം ‘‘മച്ഛരിയ’’ന്തേവ വുച്ചതി, ഥദ്ധം പന കദരിയം നാമ. പരിഭാസകാതി ഭിക്ഖൂ ഘരദ്വാരേ ഠിതേ ദിസ്വാ, ‘‘കിം തുമ്ഹേ കസിത്വാ ആഗതാ, വപിത്വാ, ലായിത്വാ? മയം അത്തനോപി ന ലഭാമ, കുതോ തുമ്ഹാകം, സീഘം നിക്ഖമഥാ’’തിആദീഹി സംതജ്ജകാ. അന്തരായകരാതി ദായകസ്സ സഗ്ഗന്തരായോ, പടിഗ്ഗാഹകാനം ലാഭന്തരായോ, അത്തനോ ഉപഘാതോതി ഇമേസം അന്തരായാനം കാരകാ.

സമ്പരായോതി പരലോകോ. രതീതി പഞ്ചകാമഗുണരതി. ഖിഡ്ഡാതി കായികഖിഡ്ഡാദികാ തിവിധാ ഖിഡ്ഡാ. ദിട്ഠേ ധമ്മേസ വിപാകോതി തസ്മിം നിബ്ബത്തഭവനേ ദിട്ഠേ ധമ്മേ ഏസ വിപാകോ. സമ്പരായേ ച ദുഗ്ഗതീതി ‘‘യമലോകം ഉപപജ്ജരേ’’തി വുത്തേ സമ്പരായേ ച ദുഗ്ഗതി.

വദഞ്ഞൂതി ഭിക്ഖൂ ഘരദ്വാരേ ഠിതാ കിഞ്ചാപി തുണ്ഹീവ ഹോന്തി, അത്ഥതോ പന – ‘‘ഭിക്ഖം ദേഥാ’’തി വദന്തി നാമ. തത്ര യേ ‘‘മയം പചാമ, ഇമേ പന ന പചന്തി, പചമാനേ പത്വാ അലഭന്താ കുഹിം ലഭിസ്സന്തീ’’തി? ദേയ്യധമ്മം സംവിഭജന്തി, തേ വദഞ്ഞൂ നാമ. പകാസന്തീതി വിമാനപ്പഭായ ജോതന്തി. പരസമ്ഭതേസൂതി പരേഹി സമ്പിണ്ഡിതേസു. സമ്പരായേ ച സുഗ്ഗതീതി, ‘‘ഏതേ സഗ്ഗാ’’തി ഏവം വുത്തസമ്പരായേ സുഗതി. ഉഭിന്നമ്പി വാ ഏതേസം തതോ ചവിത്വാ പുന സമ്പരായേപി ദുഗ്ഗതിസുഗതിയേവ ഹോതീതി. നവമം.