൫. അരഹന്തസുത്തവണ്ണനാ

൨൫. പഞ്ചമേ കതാവീതി ചതൂഹി മഗ്ഗേഹി കതകിച്ചോ. അഹം വദാമീതി അയം ദേവതാ വനസണ്ഡവാസിനീ, സാ ആരഞ്ഞകാനം ഭിക്ഖൂനം ‘‘അഹം ഭുഞ്ജാമി, അഹം നിസീദാമി, മമ പത്തോ, മമ ചീവര’’ന്തിആദികഥാവോഹാരം സുത്വാ ചിന്തേസി – ‘‘അഹം ഇമേ ഭിക്ഖൂ ‘ഖീണാസവാ’തി മഞ്ഞാമി, ഖീണാസവാനഞ്ച നാമ ഏവരൂപാ അത്തുപലദ്ധിനിസ്സിതകഥാ ഹോതി, ന ഹോതി നു ഖോ’’തി ജാനനത്ഥം ഏവം പുച്ഛതി.

സാമഞ്ഞന്തി ലോകനിരുത്തിം ലോകവോഹാരം. കുസലോതി ഖന്ധാദീസു കുസലോ. വോഹാരമത്തേനാതി ഉപലദ്ധിനിസ്സിതകഥം ഹിത്വാ വോഹാരഭേദം അകരോന്തോ ‘‘അഹം, മമാ’’തി വദേയ്യ. ‘‘ഖന്ധാ ഭുഞ്ജന്തി, ഖന്ധാ നിസീദന്തി, ഖന്ധാനം പത്തോ, ഖന്ധാനം ചീവര’’ന്തി ഹി വുത്തേ വോഹാരഭേദോ ഹോതി, ന കോചി ജാനാതി. തസ്മാ ഏവം അവത്വാ ലോകവോഹാരേന വോഹരതീതി.

അഥ ദേവതാ – ‘‘യദി ദിട്ഠിയാ വസേന ന വദതി, മാനവസേന നു ഖോ വദതീ’’തി ചിന്തേത്വാ പുന യോ ഹോതീതി പുച്ഛി. തത്ഥ മാനം നു ഖോതി സോ ഭിക്ഖു മാനം ഉപഗന്ത്വാ മാനവസേന വദേയ്യ നു ഖോതി. അഥ ഭഗവാ – ‘‘അയം ദേവതാ ഖീണാസവം സമാനം വിയ കരോതീ’’തി ചിന്തേത്വാ, ‘‘ഖീണാസവസ്സ നവവിധോപി മാനോ പഹീനോ’’തി ദസ്സേന്തോ പടിഗാഥം ആഹ. തത്ഥ വിധൂപിതാതി വിധമിതാ. മാനഗന്ഥസ്സാതി മാനാ ച ഗന്ഥാ ച അസ്സ. മഞ്ഞതന്തി മഞ്ഞനം. തിവിധമ്പി തണ്ഹാ-ദിട്ഠി-മാന-മഞ്ഞനം സോ വീതിവത്തോ, അതിക്കന്തോതി അത്ഥോ. സേസം ഉത്താനത്ഥമേവാതി. പഞ്ചമം.